De Iran-oorlog en de aanhoudende onzekerheid op de oliemarkt nopen het kabinet verregaande maatregelen te treffen. Om voorbereid te zijn op dreigende olietekorten stelt het kabinet het Crisisplan Olie in werking.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving van de Telegraaf.
Naar verwachting zal het kabinet maandag bekendmaken dat het fase 1, de zogeheten ‘alerteringsfase’, van het crisisplan zal activeren. Het crisisplan spreekt in die fase van een ‘verstoring’ van de olievoorziening. Het Nationaal Crisiscentrum zal aanhaken en sectoren die in grote mate afhankelijk zijn van olie zullen door het kabinet voorbereid worden op een verslechtering van de situatie.
Het is voor het eerst dat het crisisplan in werking treedt. Het plan werd in 2023, na de Russische inval in Oekraïne van februari 2022, gepresenteerd toen het kabinet-Rutte IV voorzag dat ‘geopolitieke factoren’ en ‘spanningen’ invloed zouden kunnen hebben op de olietoevoer. ‘Die grote afhankelijkheid van Nederland dwingt ons dan ook goed voorbereid te zijn op eventuele crisissituaties’, zo staat in het crisisplan. ‘Schaarste of tekorten van olie en olieproducten kunnen maatschappelijke onrust en ontwrichting tot gevolg hebben.’
Het plan schrijft voor hoe te handelen in een situatie waarin Nederland tegen een oliecrisis dreigt aan te lopen. Nu Iran na de zeeblokkade door de VS de Straat van Hormuz opnieuw sluit, begint dat geen ondenkbaar scenario te worden. Het crisisplan schrijft onder meer voor welk ministerie waarvoor precies verantwoordelijk is en welke rol de Veiligheidsregio’s en sectoren vervullen die door een oliecrisis geraakt zullen worden. ‘Dit crisisplan beschrijft wie de regie voert, de betrokken partijen en hun rollen en bevoegdheden.’
Het crisisplan kent in totaal vier fasen, waarvan maandag dus de eerste fase geactiveerd zal worden. Ingrijpende maatregelen worden nog niet verwacht. Eerder deze week lekte uit dat het kabinet denkt aan belastingvoordelen voor zakelijke rijders, terwijl er geen generieke prijsverlaging aan de pomp komt. Verder krijgt het energienoodfonds extra miljoenen en wil het kabinet isolatie van woningen en kantoren versnellen.
In de eerste fase, die maandag afgekondigd wordt, spreekt het kabinet dus van een ‘verstoring’ van de olietoevoer en kan het een beroep doen op de strategische voorraad. Hoewel deze fase nog geen verregaande maatregelen voorschrijft, schrijft het plan wel voor dat de overheid in de communicatie de samenleving actiever voorbereidt op een verslechtering van de situatie. De verwachting is dat premier Rob Jetten die taak op zich zal nemen.
De tweede fase is de zogeheten ‘vroegtijdige waarschuwing’, waarbij er sprake is van een daadwerkelijk dreigend olietekort. In deze fase zal het kabinet een beroep doen op de samenleving en sectoren om vrijwillig het gebruik van olie te beperken. In de derde fase is er sprake van ‘aanwijsbare risico’s’ op tekorten met slinkende olievoorraden en in de vierde fase geldt een noodsituatie waarbij gesproken kan worden over een ‘fysiek tekort’ aan olie en geslonken voorraden. In deze fasen zal het kabinet ingrijpen en met dwingende maatregelen komen om olie te besparen.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’.
Source: Volkskrant