Door de truc van de PVV in de senaat staan de asielwetten op losse schroeven. Regeringspartij D66 kan de voorstellen ook aan een meerderheid helpen, maar is dat vooralsnog niet van plan. Het kabinet wil ondertussen de wetten "onverkort uitvoeren".
Een "gemiste kans", noemt premier Rob Jetten het als de asielwet sneuvelt. De Eerste Kamer stemt dinsdag over de strenge voorstellen, maar door een truc van de PVV is steun voor een van de wetten niet meer zeker.
De PVV keerde zich deze week in het debat plots tegen de reparatiewet die een omstreden maatregel terugdraait: het strafbaar stellen van hulp bieden aan mensen die illegaal in Nederland verblijven. Die strafbaarstelling is voor de christelijke partijen onacceptabel.
Zonder deze reparatie is de kans groot dat de asielnoodmaatregelenwet het niet haalt in de senaat. Dat is slim gespeeld van de PVV. De partij kan op deze manier zelf wél voor deze wet stemmen, diezelfde wet saboteren, en de schuld vervolgens bij andere partijen leggen.
Leider Geert Wilders liet er geen gras over groeien. "De partij van de premier - D66 - stemt zelf tegen alle wetten en dat is ongekend", schreef hij op X. Hoewel Wilders zelf het "strengste asielbeleid ooit" torpedeert, heeft hij ook een punt.
De strafbaarstelling van illegaliteit zelf (die in tegenstelling tot het bieden van hulp wel in de wet blijft staan) "ligt D66 als een steen op de maag", zei Eerste Kamerlid Boris Dittrich tijdens het debat. De maatregel is volgens hem "niet noodzakelijk, niet rechtmatig, niet uitvoerbaar, niet effectief en niet rechtvaardig".
Tijdens de formatie heeft de coalitie afgesproken dat de senaatsfractie van D66 tegen de asielwetten mag stemmen. Deze afspraak is alleen niet in het coalitieakkoord beland. Wel staat daar het volgende: "Indien de wetten zijn aangenomen door de Eerste Kamer, voeren we deze wetten onverkort uit."
Het lijkt erop dat de coalitie destijds dacht dat de asielwetten konden rekenen op voldoende steun. Maar niets bleek deze week minder waar. Het brengt D66 en coalitiepartners VVD en CDA in een benarde positie. Als één D66-senator alsnog voor de reparatiewet stemt, kunnen de stengere asielwetten rekenen op een meerderheid.
Nog opvallender is dat Dittrich juist van plan was om deze reparatiewet te steunen. Dat appte hij dinsdag tijdens het debat aan een journalist van het AD. D66 wilde zo de wetten, waar de partij tegen gaat stemmen, in ieder geval verbeteren. Een uur later veranderde de senator van koers. Hij appte erachteraan dat hij toch ook tegen de reparatiewet gaat stemmen. De partij ontkent dit, maar de krant heeft het zwart-op-wit.
Jetten weigerde vrijdag na afloop van de ministerraad om de D66-fractie op te roepen alsnog voor de reparatiewet te stemmen. "Ik denk dat het niet behulpzaam is als ik nu als minister-president iets ga zeggen over hoe senatoren stemmen." Ook minister van Asiel Bart van den Brink wilde deze week enkel "een appel doen op alle partijen".
Als de asielnoodmaatregelenwet sneuvelt, heeft dit voor het beleid overigens niet veel gevolgen. Zeven van de tien strenge maatregelen zullen op 12 juni alsnog ingevoerd worden via het Europese migratiepact, zoals het voor onbepaalde tijd afschaffen van asielvergunningen.
Wel zal het opnieuw het onvermogen van de politiek laten zien. In Den Haag is asiel al jaren onderwerp van een verhitte discussie. Door partijen als de PVV domineerde asiel als thema, verkiezing na verkiezing. Met de twee wetten, opgesteld door voormalig PVV-minister Marjolein Faber, zou een meerderheid in de politiek na jaren in staat zijn om iets aan het asielbeleid te veranderen.
Bovendien wordt voor het regelen van draagvlak voor de asielopvang vaak geschermd met Fabers wetten. Die moeten "met onmiddellijke ingang zorgen voor een reeks instroombeperkende maatregelen", schreef Van den Brink recent nog in smeekbrief gericht aan alle burgemeesters.
Van den Brink zal tot dinsdag nog hard zijn best moeten doen om senatoren te overtuigen. Het zal hoe dan ook een spannende dag worden voor de coalitie. Want als de wet sneuvelt, kan dit ook tussen D66, VVD en CDA voor problemen zorgen. Hoe groot deze problemen zijn, hangt af van hoe groot de partijen het zelf maken.
Source: Nu.nl algemeen