De lezersbrieven! Over het schrappen van vluchten door KLM, Trump en God, een schoon gebit, ouders en het onderwijs, het ruimtelijk probleem van Nederland en het temmen van AI.
‘We onderzoeken het ook met hem.’ Die zin uit de rubriek De liefde van nu klinkt als iets wat we normaal alleen over werk of woningen zeggen. Niet over liefde.
Misschien is dat precies het punt. We behandelen relaties als keuzes die voortdurend herzien kunnen worden. Niet uit lichtzinnigheid, maar omdat we dat eindelijk kunnen. Vooral vrouwen hebben zich losgemaakt uit afhankelijkheid, en dat is winst. Maar vrijheid heeft een prijs die we zelden benoemen: niets hoeft meer te blijven.
Ik zie het om mij heen. Mensen die weggaan zodra het schuurt, en mensen die blijven omdat alles te ingewikkeld is om te verbreken. Beiden noemen het een keuze. Beiden klinken zelden overtuigend gelukkig.
We hebben van liefde iets gemaakt dat tegelijk alles moet zijn en nergens mag knellen. Intiem, maar zonder verlies. Duurzaam, maar zonder opoffering. Dat bestaat niet.
Misschien is liefde niet het vinden van de juiste persoon, maar het verdragen van de verkeerde momenten met dezelfde persoon. Niet omdat het moet, maar omdat je besluit dat niet alles open hoeft te blijven.
De vraag is niet wie we nog kunnen kiezen, maar of we nog ergens durven te blijven.
Danny Schram, Den Haag
Luchtvaartmaatschappij KLM schrapt meer dan honderd vluchten vanwege gestegen kerosineprijzen. Het zijn vluchten die niet volzitten en waarbij passagiers relatief makkelijk omgeboekt kunnen worden naar andere vluchten. Om de geluidshinder voor omwonenden te beperken of om het verbruik van fossiele brandstoffen te verminderen had zoiets al veel eerder kunnen gebeuren. Zo blijkt maar weer eens dat alles wijkt voor het financiële gewin van KLM en dat omwonenden en de planeet het nakijken hebben.
Peter Hagens, Heemstede
Dat Donald Trump zich voordoet als God is niet zo vreemd. Als je het eerste bijbelboek leest is er een opvallende overeenkomst met die oudtestamentische, lichtgeraakte, narrige, onvoorspelbare, jaloerse, vrouwvijandige, wraakzuchtige God die hele volkeren uitmoordde.
Het heeft even geduurd, maar in de westerse wereld heeft dit opperwezen allang zijn hand overspeeld. Goden komen en gaan, Trump ook.
Koos Broek, Vlaardingen
Europa wil militair zelfstandiger worden van de VS en Duitsland ziet daar voor zichzelf een hoofdrol in. Dat klinkt logisch maar vraagt, ook onder tijdsdruk, om zorgvuldige afwegingen.
Europese samenwerking is juist bedoeld om macht te spreiden. Een dominante rol voor één land, hoe democratisch nu ook, vereist duidelijke afspraken en controle.
De geschiedenis leert dat we voorzichtig moeten omgaan met militaire macht. Laten we die les uit de Tweede Wereldoorlog niet vergeten.
Lisa Tubben, Nieuw-Vennep
In de rubriek Rust, Reinheid en Regelmaat gaat het over de verzorging van het gebit. Hierin wordt ten onrechte vermeld dat in Afrikaanse landen zoethout (zoet!) werd gebruikt om de tanden mee te poetsen.
Het hout dat hiervoor werd en wordt gebruikt is siwak, ook wel miswak of arak genoemd, afkomstig van de Salvadora persica-boom uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Ook heden ten dage worden deze stokjes dus nog steeds gebruikt in deze regio. Het wortelhout van deze boom fungeert als een natuurlijke tandenborstel. De vezelige stukjes wortelhout worden zelfs door de Wereldgezondheidsorganisatie aanbevolen als middel voor mondhygiëne.
In Eritrea zag ik bijvoorbeeld vaak busreizigers gedachteloos onderweg met zo’n stokje bezig. En uit eigen ervaring kan ik vertellen dat het zorgt voor heel gladde (schone) tanden en kiezen.
Ook te koop in Nederland.
Ans van den Berg, Culemborg
Dreigt de FvD toch gelijk te krijgen: we worden geregeerd door reptielenbreinen! Als de verkoop van DigiD aan Amerikaanse partijen doorgaat en de minister dit niet tegenhoudt, tenminste.
Maarten van Teeseling, Hoog Soeren
De kwaliteit van het onderwijs gaat achteruit als het gaat om basisvaardigheden. Dat zien wij dagelijks in de klas: woordenschat neemt af en langere teksten lezen is voor veel leerlingen een probleem. Dat raakt alle vakken.
Op school sturen we hierop met extra leeslessen en veel aandacht voor taal in alle vakken. Maar in de discussie over oplossingen mis ik steeds dezelfde factor: de rol van ouders.
Ouders zitten zelf ook massaal op hun telefoon. Dan is de vraag: wat gebeurt er nog thuis? Wie helpt met huiswerk, stimuleert inzet, leest samen of voert een gesprek over het nieuws?
Juist daar wordt de basis gelegd. In de berichtgeving blijft dit buiten beeld, terwijl hier een deel van de oplossing ligt. Wat thuis niet gebeurt, kan school maar beperkt opvangen.
Daarnaast is school voor veel leerlingen geen prioriteit meer. Het is iets wat ze ‘erbij doen’. Telefoon, werk, sport en vrienden gaan voor – en ouders lijken dat vaak prima te vinden.
En als de overheid wil dat wij méér doen, wat kan er dan minder? Er komt steeds iets bij: financiële educatie, verkeer, gezondheid, mentale weerbaarheid. Allemaal belangrijk, maar het kan niet allemaal tegelijk zonder dat het ten koste gaat van de kern.
Zolang we die vragen blijven ontwijken, verandert er weinig.
Jolanda van den Broek, Druten
De reacties op discussies in de Tweede Kamer over het creëren van ruimte voor woningbouw passen volledig in de huidige hype: geef asielzoekers en migranten de schuld. Dat is gemakkelijker dan te kijken naar de eigen keuzes en ontwikkelingen: minder personen per huis, grotere huizen, het ruimtebeslag (fysiek en qua milieubelasting) van de landbouw, de logistieke sector en datacentra.
Eind jaren zestig was de verwachting dat Nederland in 2000 20 miljoen inwoners zou tellen. Om die een dak boven het hoofd te geven, werden overal ruimtelijke plannen gemaakt. Het ruimtebeslag dat daarvoor volgens de toenmalige berekeningen nodig was, was veel kleiner dan we nu voor minder inwoners gebruiken.
Ik bepleit niet dat we nu de volkshuisvesting gaan modelleren naar de uitgangspunten van toen, maar om te kijken naar de werkelijke oorzaken en de keuzes die wij gemaakt hebben en maken. Ook is het verstandig om te kijken naar de gevolgen van geen migratie: vergrijzing, krimp van bevolking en welvaart.
Mijn stelling: Nederland heeft geen migratieprobleem, maar een ruimtelijk indelingsprobleem.
Gerrit Piek, Zwolle
Van alle kanten hoor ik meningen over AI die vooral angst uitdrukken. Neem een artikel in De Correspondent. Daarin wordt de toevlucht genomen tot de aloude schrijfmethode van pen en papier. Nee, maar dat zou het ware opleveren!
AI verfrommelt je denken. Of zoals ik een vader het tegen zijn twee kinderen hoorde zeggen: ‘Nee, gebruik geen AI want daar word je dom van.’ De angst is om overweldigd te worden.
Mijn ervaringen als gebruiker hebben mij doen beseffen dat ik met AI-instrumenten in handen heb waarmee ik mijn menselijke tekorten fraai kan aanvullen. Mijn dyslexie los ik ermee op en mijn luiheid en toch snel willen zijn, laten zich goed ondervangen.
Neem een ingezonden brief naar een Duitse krant om mijn onaangename leeservaringen met Faust van Goethe te laten weten. Ingegeven door het feit dat de Duitse mensen die ik over de onleesbaarheid van dit treurspel sprak, mij allen beaamden dat dit hun jeugd voor een deel had verpest. Samengevat: Faust moest het nieuwe F-woord worden.
Mijn kennis van deze taal is redelijk, maar een correcte brief kan ik er niet in schrijven. U begrijpt, ChatGPT ondersteunde mij ruimschoots in dit streven, maar ook in welke krant te kiezen en de brief was meteen af. Dat ruimschoots, daarin schuilt de bottleneck. De eerste keer gaf ik hem (of het) alle vrijheid. Die onleesbaarheid verwoord in goed Duits. Een geblazen artikel leverde het op alsof ik de grootste connaisseur van Faust was.
Zeer terecht viel een vriend van mij er over. Voor hem was het de zoveelste bevestiging dat AI niet goed is. Ik hield hem echter voor dat ik het beest niet goed had getemd. Dat wil zeggen mijn prompt (opdracht) was veel te vrijblijvend geweest en daar weet het algoritme wel raad mee.
Een specifieke prompt leverde een bruikbare versie op. Ik zou het vroeger zeker niet overwogen hebben om mijn compassie met de gedwongen Faust-lezers in deze taal onder woorden te brengen. Kortom, men moet het beest wel temmen.
Hans van Keken, Amsterdam
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant