Onverwachts sloten Israël en Libanon gisteravond een staakt-het-vuren. De Amerikaanse president Donald Trump sprak direct over een mogelijke vredesdeal tussen de twee landen. Maar correspondent Jenne Jan Holtland ziet vooral scepsis in de haven van de Libanese hoofdstad.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Jenne Jan. Israël en Libanon sloten donderdagavond een wapenbestand van tien dagen, aangekondigd door president Trump. Hoe is de sfeer daar op straat?
‘Ik loop nu door de haven in Beiroet, een uur na de bekendmaking van het staakt-het-vuren. Eigenlijk is iedereen nog terughoudend. Ze zeggen: ‘Het is Trump, die roept wel vaker dingen.’ Ik zie helemaal geen feestvreugde, maar ik heb wel gehoord dat er elders in de stad in de lucht wordt geschoten uit vreugde.
‘Overal zie ik ontheemde Libanezen uit het zuiden, mensen die al weken in hun auto slapen. Ik had verwacht dat zij meteen in hun auto zouden springen om terug te rijden, want om middernacht gaat het staakt-het-vuren al in. Maar dat gebeurt vooralsnog niet.
‘Een man zei: ‘Tien dagen is tien dagen. Ik kan wel terug naar mijn dorp om te kijken of mijn huis er nog staat, maar ik kan er niet wonen, want wie weet wat er na die tien dagen gebeurt.’ Een vrouw uit Zuid-Beiroet vertelde me: ‘Mijn huis ligt in puin. Als ik terug wil, waar moet ik dan naartoe?’’
Hoe kan het dat dit staakt-het-vuren zo plotseling is aangekondigd?
‘Het staakt-het-vuren heeft alles te maken met de bredere onderhandelingen met Iran. Het lijkt erop dat Iran druk heeft gezet op de VS, en via president Trump op Israël: als je verder wilt praten, moet er eerst een staakt-het-vuren komen in Libanon.
‘Met een wapenstilstand wil Iran Hezbollah beschermen. Die organisatie is het kroonjuweel van hun buitenlandse politiek: Iran heeft Hezbollah altijd gefinancierd en getraind. Door hun overwicht in de onderhandelingen over de oorlog in eigen land, kunnen ze het front in Libanon daaraan koppelen.
‘Trump gaat daar deels in mee, omdat hij zich graag als vredestichter presenteert, maar ook omdat hij niet anders kan wegens Irans harde opstelling. Het is weer een akkoord dat hij aan zijn naam kan binden. Maar het is vooral een politiek spel waarin verschillende partijen proberen hun eigen voorwaarden op tafel te krijgen.’
Trump nodigt de Israëlische premier Netanyahu en Libanese president Aoun uit in het Witte Huis om verder te praten over een vredesakkoord, maar op de grond gaat het conflict tussen Israël en Hezbollah door. Hebben dergelijke gesprekken wel zin?
‘Laat het duidelijk zijn: zo’n echte vredesdeal blijft voorlopig een luchtkasteel. Je kunt eigenlijk geen deal maken zonder Hezbollah. Zij zijn militair sterker dan het Libanese leger en het is ondenkbaar dat zij zomaar de wapens neerleggen en laten ontwapenen. Dat is wel wat Israël en de VS willen.’
‘Israël wil een situatie waarin Hezbollah wordt omzeild of irrelevant wordt gemaakt. Daarom zijn ze bereid om te praten over vrede met Libanon, maar intussen behouden ze wel hun militaire aanwezigheid in Zuid-Libanon als drukmiddel. Zo hopen ze Hezbollah uiteindelijk te verzwakken. En dat zie je dus nu ook. Israël zegt: ‘Onze troepen blijven op hun posities in Zuid-Libanon.’
In Gaza zien we dat ondanks een akkoord de Israëlische aanvallen gewoon doorgaan. Verwacht je in Libanon iets vergelijkbaars?
‘Libanezen hebben een prima geheugen. De vorige keer dat er een staakt-het-vuren met Israël werd gesloten, in november 2024 onder president Biden, is dat volgens cijfers van de Verenigde Naties duizenden keren geschonden. Daarin zie je dat Israël zich niet houdt aan dergelijke afspraken als zo’n bestand niet past bij hun doelstellingen.
‘Wat je in Gaza ziet, zie je hier ook: een staakt-het-vuren dat vooral wordt nageleefd zolang het in het strategische belang van Israël is. Hezbollah heeft mensen al gewaarschuwd: ‘Ga nog niet terug naar jullie dorpen, want deze oorlog is nog niet voorbij.’
‘Dat lijken de mensen hier in Beiroet ook te denken. Dat is niet zo gek, nu Israël ook gewoon nog het zuiden blijft bezetten. Wat gebeurt er als je teruggaat naar je dorp in bezet gebied? Is het verstandig om terug te gaan als Israëlische soldaten daar nog zitten? Het zijn precies dat soort vragen die hier rondgaan, en daarom blijft haast iedereen terughoudend.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant