In de Eerste Kamer tekent zich voorzichtig een meerderheid af voor de twee asielwetten, inclusief de strafbaarstelling van illegaliteit. Die wetten vormden de kern van de beleidsplannen van het kabinet-Schoof. Asielminister Bart van den Brink moet dinsdag de CDA-senatoren overtuigen.
De Eerste Kamer buigt zich maandag en dinsdag over twee wetten die het asielbeleid flink strenger maken. Het strafbaar stellen van illegaliteit is onderdeel van de wetsvoorstellen.
Voor veel partijen is de strafbaarstelling van illegaliteit een brug te ver. De fractie GroenLinks-PvdA, die in de Kamer officieel nog geen PRO heet, noemt het "onbarmhartig". Bij D66 ligt het voorstel "als een steen op de maag".
Maar de ogen zijn vooral gericht op het CDA. De partij is altijd tegen het strafbaar stellen van illegaliteit geweest, maar is in de Eerste Kamer nodig om de asielwetten aan een meerderheid te helpen. De senaat kan wetsvoorstellen niet aanpassen, dus het is alles of niets.
De druk op de senaatsfractie van het CDA is groot. Tijdens de formatie heeft de partij met D66 en VVD afgesproken dat het kabinet de plannen "onverkort" zal uitvoeren, mits ze worden aangenomen. D66 heeft de vrijheid gekregen om tegen te stemmen.
Eerste Kamerlid Madeleine van Toorenburg (CDA) lijkt bereid te zijn in te stemmen met de asielwetten, maar alleen als de strafbaarstelling van illegaliteit beperkt blijft tot migranten die niet meewerken aan hun vertrek. Dat moet voorkomen dat andere mensen zonder verblijfspapieren slachtoffer worden van de nieuwe wet.
Het kabinet heeft deze voorwaarde al meermaals zelf aangestipt. Het staat ook zwart-op-wit uitgelegd in de tekst die bij het wetsvoorstel hoort. Naar verwachting zal minister Van den Brink de reikwijdte van de wet dinsdag nog extra benadrukken, zodat hij de CDA-fractie voor zich wint.
Het CDA eist daarnaast een "invoeringstoets". Dat is een beknopt onderzoek naar de werking van een nieuwe wet met een focus op de gevolgen voor de doelgroep. Als er problemen ontdekt worden, kan op tijd bijgestuurd worden.
Ook heeft het CDA in navolging van D66 voorgesteld de strafbaarstelling van illegaliteit niet direct te laten ingaan. In de asielwetten staat dat het kabinet niet alle onderdelen tegelijk hoeft te ondertekenen.
Als Van den Brink de CDA-fractie dinsdag weet te overtuigen, is het onwaarschijnlijk dat hij met zijn argumentatie ook nog andere partijen over de streep trekt. De SP onderstreepte dinsdagavond dat in de wettekst zelf gewoon blijft staan dat illegaliteit strafbaar wordt, niet het niet meewerken aan vertrek.
Maar het is nog niet 100 procent zeker dat alle CDA-senatoren de lijn van Van Toorenburg volgen. De senaat stemt niet, zoals gebruikelijk, fractiegewijs over de asielwetten, maar hoofdelijk. Dat betekent dat alle Eerste Kamerleden hun eigen afweging zullen maken.
Van Toorenburg denkt zelf dat zich bij de stemming geen verrassingen zullen voordoen. In het CDA-verkiezingsprogramma staat bovendien dat "uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aan terugkeer zich strafbaar maken".
De stemmingen over het asielbeleid staan volgende week dinsdag op de agenda van de senaat. GL-PvdA, CU, SP, PvdD, Volt, D66 en een aantal eenpitters hebben zich al tegen de wetten gekeerd, maar zij hebben samen nog net geen meerderheid.
VVD, BBB, PVV, FVD en JA21 zijn voor, maar tellen ook nog niet op tot de 38 zetels die nodig zijn om een wet aan te nemen. Het CDA speelt met zes senatoren een sleutelrol. Ook als een aantal eenpitters zich nog bij het voor- of tegenkamp aansluiten.
Als de asielwetten worden aangenomen, krijgt Nederland de grootste stelselwijziging van het asielbeleid in bijna dertig jaar tijd. Het gaat om de invoering van een tweestatusstelsel en de asielnoodmaatregelenwet.
Het eerste voorstel deelt asielzoekers in twee groepen in. Voor de groep met een lagere status gelden strengere regels, bijvoorbeeld voor gezinshereniging. De asielnoodmaatregelenwet omvat meerdere regels die het beleid strenger maken.
De Tweede Kamer heeft beide wetsvoorstellen vorig jaar zomer aangenomen. Een meerderheid voegde toen ook de strafbaarstelling van illegaliteit toe. Het heikele punt was eigenlijk geen onderdeel van de wetten van toenmalig asielminister Marjolein Faber, maar werd door de PVV-fractie aangedragen.
Het originele PVV-plan stelde ook het helpen van mensen die illegaal in Nederland verblijven strafbaar. Daaronder zouden dan bijvoorbeeld mensen vallen die soep uitdelen aan daklozen die geen papieren hebben. Het kabinet heeft dit omstreden punt al aangepast.
Source: Nu.nl algemeen