De Amerikaanse marine start om 16.00 uur (Nederlandse tijd) met een eigen blokkade van de Straat van Hormuz. Daarmee lijkt een nieuwe confrontatie met Iran aanstaande. Dat land dreigt met tegenmaatregelen en stelt dat "geen haven in de regio veilig zal zijn".
Met de blokkade wil de Amerikaanse president Donald Trump al het scheepvaartverkeer van en naar Iran stilleggen. Op die manier wil hij voorkomen dat Iran olie kan uitvoeren. Na de start van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran konden nog negentig schepen uitvaren met aan boord miljoenen tonnen olie voor de export.
Het Amerikaanse militaire commando in de regio (CENTCOM) zei zondag de blokkade te handhaven voor schepen van alle landen die Iraanse havens en kustgebieden in- of uitvaren. Schepen die geen Iraanse havens aandoen mogen van de Amerikanen wel door de zeestraat varen. Hoe de Amerikaanse operatie er praktisch zal uitzien, is nog niet duidelijk.
Trump zelf verwoordt het minder diplomatisch. Elk Iraans schip dat op Amerikaanse of vreedzame schepen vuurt, zal "naar de hel worden geblazen", schrijft hij op Truth Social. Als het uit de hand loopt, wil hij "een einde maken aan het weinige dat nog rest van Iran". Afgelopen weekend kondigde hij al aan de zeestraat "schoon te vegen" en van mijnen te ontdoen.
De Amerikaanse president wil de controle krijgen over de doorvaart door de Straat van Hormuz. Tot dusver maakte Iran het voor veel buitenlandse schepen onmogelijk om door de cruciale zeestraat te varen. Doordat Iran mijnen legde en schepen aanviel, schoot de wereldwijde olie- en gasprijs de hoogte in. Vóór de oorlog ging ongeveer een vijfde van de olie en het vloeibare gas door de straat.
Maar met het Amerikaanse voornemen om de controle te nemen, dreigt ook een nieuwe confrontatie met Iran. De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) zei in zo'n scenario uit wraak havens in de Perzische Golf en de Golf van Oman aan te vallen. In het gebied liggen onder meer Doha, Abu Dhabi, Dubai en Koeweit.
"Of iedereen is veilig in de Perzische Golf en de Golf van Oman, of niemand", zei de IRG volgens de Iraanse staatstelevisie. "Geen enkele haven in de regio zal nog veilig zijn."
Commerciële schepen ontvangen volgens CENTCOM voor het ingaan van de blokkade nog "aanvullende informatie en een formele kennisgeving". Maar de meeste schepen lijken het zekere voor het onzekere te nemen. Bijna geen enkel schip waagt zich maandag in de zeestraat. Na het staakt-het-vuren tussen Iran en de VS van vorige week was het scheepvaartverkeer juist voorzichtig weer op gang gekomen.
Bovendien is het maar de vraag of de olieprijs als gevolg van de Amerikaanse ingreep zal dalen. Maandagochtend schoot de prijs juist omhoog. Ongerustheid over een nóg hogere olieprijs is ook de reden dat de VS de Iraanse olieschepen tot nu toe ongemoeid liet. Afgelopen maand versoepelde de VS zelfs sancties voor Iraanse tankers op zee.
De dreiging van Trump om de Straat van Hormuz te blokkeren volgde op het stuklopen van de gesprekken tussen Iran en de VS in Pakistan. De Amerikaanse vicepresident JD Vance verliet Pakistan zondagochtend met de boodschap dat er geen akkoord was. Dat was volgens hem "slechter nieuws voor Iran dan voor de VS".
Enkele dagen daarvoor hadden de twee landen op het laatste moment een staakt-het-vuren afgesproken. Trump had er vorige week dinsdag mee gedreigd dat die nacht "een hele beschaving zou sterven". Die uitspraak, die oorlogsmisdaden en genocide zou impliceren, kwam hem in binnen- en buitenland op veel kritiek te staan.
Het lijkt er voorlopig niet op dat Trump op veel steun kan rekenen bij het controleren van de Straat van Hormuz. De Britse premier Keir Starmer liet maandagochtend weten dat het Verenigd Koninkrijk "ongeacht de druk - en die is er zeker geweest" niet zou bijdragen. "We laten ons niet meeslepen in de oorlog", zei hij.
Op een conferentie later deze week gaan onder meer het VK en Frankrijk wel praten over een "strikt defensieve" missie in het gebied. Ook het Nederlandse kabinet zei vrijdag een militaire inzet "te onderzoeken". Zo'n Nederlandse missie zou hoe dan ook nog enkele weken voorbereidingstijd kosten.
Trump uitte al meermaals zijn frustratie over de weigering van NAVO-lidstaten om hem te hulp te schieten. Hij dreigde zelfs uit de NAVO te stappen en noemde de problemen in de zeestraat "niet Amerika's probleem". Uiteindelijk is het toch Trump die zich gaat mengen in het gebied. En als het misloopt? Dan staan de strijdkrachten volgens de president klaar om "op elk moment" opnieuw met aanvallen op Iran te starten.
Source: Nu.nl algemeen