DEN HAAG - Het woonwagendossier zorgt nog altijd voor hoofdbrekens op het Haagse stadhuis. De gemeente probeert het flinke tekort aan standplaatsen in te lopen, maar de kosten hiervoor lopen in de miljoenen en het vinden van locaties voor standplaatsen is ingewikkeld. Bovendien zijn de woonwagenbewoners nog niet tevreden. Toch is wethouder Klaas Verschuure positief. 'We zetten eindelijk een stap naar voren.'
Het woonwagenbeleid in Den Haag is al jaren een slepend dossier. Voormalig PvdA-wethouder Martijn Balster typeerde het als 'buitengewoon emotioneel'. Dat emotionele dossier kostte hem zelfs zijn politieke kop. Hij stapte in maart 2025 op als wethouder.
Reden hiervoor was dat het niet lukte om het aantal woonwagenstandplaatsen binnen afzienbare tijd uit te breiden. Daardoor verloor Balster het vertrouwen van de woonwagenbewoners en de gemeenteraad. 'Zonder vertrouwen vaart niemand wel', schreef hij in zijn afscheidsbrief.
Sinds 2024 ligt het woonwagenbeleid onder een politiek vergrootglas. De rechter oordeelde in dat jaar dat Den Haag woonwagenbewoners jarenlang heeft gediscrimineerd, omdat er in de stad onvoldoende standplaatsen zijn en de gemeente in de 25 jaar daarvoor geen nieuwe plekken heeft gerealiseerd.
Dat is volgens de rechtbank in strijd met het discriminatieverbod. De gemeente kreeg daarom de opdracht van de rechtbank om in 2029 de wachttijd voor een woonwagenstandplaats gelijk te trekken met de wachttijd voor een 'grondgebonden' sociale huurwoning, dus woningen die direct vanaf de straat bereikbaar zijn.
Dat is een ingewikkelde opdracht, die nu op het bordje ligt van wethouder Verschuure (D66). Hij heeft laten uitzoeken hoeveel standplaatsen er nodig zijn om aan de uitspraak van de rechter te voldoen. Uit die berekening is gekomen dat Den Haag negentig standplaatsen nodig heeft, die uiterlijk in mei 2029 zijn gerealiseerd.
'Dat is een hele pittige opdracht', zegt Verschuure. 'Zowel ruimtelijk als financieel.' De gemeente is weliswaar al bezig met ongeveer 53 nieuwe standplaatsen, maar voor de resterende 37 is nog geen locatie gevonden.
Verschuure: 'We zijn met locatie-onderzoek bezig om die te vinden, dus ik ben hoopvol.' Daarbij trekt Den Haag ook op met andere gemeenten in de regio.
Bovendien is het aanleggen van standplaatsen een dure aangelegenheid, omdat op een woonwagenkamp voor relatief weinig huishoudens nutsvoorzieningen en ontsluitingswegen moeten worden aangelegd.
Afhankelijk van de voorzieningen die nodig zijn kost het ontwikkelen van de negentig standplaatsen daarom tussen de dertien en 34 miljoen euro.
Een nieuwe coalitie moet in de begroting ruimte vinden voor deze 'klemmende financiële opgave', zegt Verschuure. 'Het is een uitdrukkelijke, financiële vraag die bij de onderhandelende partijen ligt', zegt hij. 'Zij zullen geld moeten reserveren om die negentig standplaatsen de komende jaren te realiseren. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraad om hiermee in te stemmen.'
Ondertussen zijn de woonwagenbewoners zelf nog niet tevreden. Zij vinden de negentig nieuwe standplaatsen die de gemeente wil realiseren niet genoeg. 'Met het beoogde aantal nieuwe standplaatsen voldoet de gemeente niet aan het vonnis van de rechtbank', vindt de Stichting Sinti, Roma en Reizigers.
De stichting wijst de gemeente erop dat de wachtlijst voor nieuwe standplaatsen de laatste jaren is toegenomen en de vraag naar standplaatsen dus groter is dan waar de gemeente vanuit gaat. 'Zij ervaren allen de discriminatie in het wachten op een woonplek die past bij hun cultuur', stelt de stichting.
Daarom zijn er volgens de woonwagenbewoners geen negentig, maar 167 nieuwe standplaatsen nodig. 'Dat zou de harde doelstelling van de gemeente moeten zijn in haar woonwagenbeleid.'
Verschuure begrijpt de opstelling van de woonwagenbewoners. 'Maar de vraag hoeveel behoefte er binnen de gemeenschap is voor een nieuwe standplaats, is een andere dan de vraag hoe de gemeente aan de uitspraak van de rechter kan voldoen.'
Daarom is de gemeente uitgegaan van de omvang van de wachtlijst op het moment van de uitspraak in 2024. 'Dan komen we uit op negentig nieuwe standplaatsen', zegt Verschuure.
'Op de langere termijn, dus na 2029, willen we kijken of we kunnen doorgroeien naar 147 standplaatsen, bedoeld voor thuiswonende kinderen die op een gegeven moment een eigen plek nodig hebben.'
Alles bij elkaar blijft het woonwagendossier een lastige kwestie. 'Het is ingewikkeld', zegt Verschuure. 'Dit gaat over mensen die stelselmatig en jarenlang genegeerd zijn door de gemeente. Maar we zetten na jaren discussie nu echt een stap naar voren doordat we hebben vastgesteld hoeveel plekken we nodig hebben.'
Ook denkt Verschuure dat er kan worden gestart met het herstellen van het vertrouwen tussen de gemeente en de woonwagenbewoners, ook al verwachten de woonwagenbewoners meer standplaatsen dan de gemeente biedt.
Verschuure: 'De verwachtingen van de woonwagenbewoners zijn sowieso: eerst zien dan geloven. Zij hebben jarenlang gevoeld dat de gemeente van alles belooft maar niets doet. Wij proberen nu juist te laten zien dat we echt stappen naar voren gaan zetten.'
Source: Omroep West Den Haag