DEN HAAG - 'Zomaar overnachten in de natuur is verboden, maar de problematiek rondom dakloosheid is natuurlijk veel ingewikkelder.' Daklozen overnachten illegaal in het Haagse Bos. Boswachter Mark Kras vindt dit een moeilijke zaak.
'Ik heb tien jaar in de duinen gewerkt en dan maakte ik weleens toeristen mee die stiekem probeerden te kamperen. Dan stond je daar als boswachter bij en zei je: dit gaat niet, je gaat naar een camping', vertelt de boswachter.
'Dan vertrokken ze meestal wel. Als boswachter gaat je dat minder aan het hart, want dan is het heel simpel. Iemand probeert iets te doen wat niet kan. '
Daklozen liggen bij Mark gevoeliger. 'Bij daklozen gaat het ons wel aan het hart. We zien het aantal daklozen toenemen en we zien ook dat er op dit moment veel nieuwe daklozen bijkomen. We proberen dat namelijk wel een beetje in de gaten te houden.'
Volgens Mark is het een buitengewoon moeilijk probleem. 'Het gaat eigenlijk om een samenwerking van allerlei soorten organisaties, hulpverleningsinstanties, de gemeente en de politie, waarbij we samen proberen hier een beetje vat op te krijgen.'
Kras beaamt dat de situatie lastig is. 'We proberen op een zo'n menselijk mogelijke manier het bos zo goed mogelijk te behouden, net als de natuur.'
'Het kost veel tijd en energie, maar je wilt het wel op een hele goede manier doen. Het gaat gewoon om mensen zoals jij en ik, die de domme pech hebben gehad dat ze in deze situatie terecht zijn gekomen.'
Als het mooier weer is, trekken er meer mensen de bossen in. 'De winteropvang is gesloten. De hoeveelheid aan opvang is verminderd. Dat betekent dat ze naar buiten gaan. In zo'n opvang zit je daarnaast ook allemaal bij elkaar en ze willen eigenlijk met rust gelaten worden.'
Illegaal overnachten heeft veel effect op de natuur, volgens de boswachter. Kwetsbaar natuur kan kapot gaan.
'Die mensen willen eigenlijk met rust gelaten worden, want ze zitten al in de sores. Ze kruipen weg in het bos. Ergens waar nooit iemand komt, op een plek waar de planten kwetsbaar zijn.'
'Juist plekken waar de natuur en dieren rust willen hebben. Ze hebben hun hele hebben en houden bij zich en ze hebben geen toiletten. Rond hun verblijfplaats ligt allerlei rotzooi en ze doen hun behoefte daar. Je zit eigenlijk letterlijk in je eigen shit.'
Als er een tent aangetroffen wordt, moet Kras een speciaal protocol opvolgen. Eerst wordt de persoon aangesproken. Er wordt gezegd dat diegene weg moet en de persoon wordt doorverwezen naar een hupverleningsinstantie.
'Die kan helpen met een verslaving en misschien een dak boven iemands hoofd. Want dat is de enige manier om weer in de reguliere samenleving te komen.'
De volgende dag wordt er gecontroleerd of de persoon daadwerkelijk weg is gegaan. 'Als er niemand aanwezig is, maar de verblijfplek wel, leggen we een brief neer met het verzoek om te vertrekken. Een dag erna kijken we weer of diegene weg is gegaan.'
'Als iemand niet is weggegaan en er is geen bewijs van bewoning, mogen we de tent weghalen. De tent geldt als een huis. Je kunt niet zomaar iemands huis ontnemen, dus ook niet zomaar iemands tent.'
'We halen ongeveer een aanhangwagen vol aan afval weg per locatie. Van sommige mensen zitten er ook nog persoonlijke bezittingen bij. Die proberen we eruit te halen en houden we apart, mocht iemand toch nog langskomen voor die spullen.'
'We verwijzen ze daarna nogmaals door naar de opvang, want daar kunnen ze geholpen worden.'
Volgens Mark Kras zijn het voornamelijk arbeidsmigranten die van het Haagse Bos hun thuis maken. 'Het zijn veelal mensen die hiernaartoe zijn gehaald om te komen werken. Dan zegt de werkgever of het uitzendbureau: 'nou, ik heb je niet nodig.' Ze worden uit hun huis gezet en zijn tegelijkertijd hun baan kwijt.'
Hij vervolgt: 'Wat doe je dan? Ga je terug naar het land waar je vandaan kwam? Nou dat doen ze niet, want hier hebben ze naar hun idee kans op een goede baan in vergelijking met de plek waar ze vandaan komen.'
Terugsturen heeft ook geen effect. 'Dan zijn ze net zo snel weer hier. De regelgeving staat het toe, want ze komen uit de Europese Unie. Ze besluiten om gewoon weer terug naar Nederland te gaan, want hier is het in hun ogen beter. Alleen een baan krijgen is dan lastig.'
'Ze blijven hier vervolgens hangen, vervelen zich, gaan aan de drank, er ontstaan allerlei dingen met drugs en je hebt geen verblijfplaats. Dus waar ga je dan heen? Op allerlei plekken probeer je te slapen en uiteindelijk beland je in de natuuromgeving', zegt Kras.
Dit probleem is niet alleen vervelend voor dieren en natuur. Ook wandelaars hebben er last van. 'Die zien een tentje en dat voelt voor hen een beetje unheimisch. Ze vragen zich af: wat gebeurt daar? Ze voelen zich onveiliger dan ze zijn.'
Ook voor hondenbezitters die hun hond loslaten is dit een probleem. Het kan voorkomen dat een hond de poep van een mens opeet. 'Daar wordt het dier ziek van.'
'Er zitten allerlei heel vervelende, nare dingen aan die dakloosheid. We doen ons uiterste best als Staatsbosbeheer om dat op een goede manier te begeleiden, met zoveel mogelijke menselijke maat, maar de oplossing ligt niet bij ons', sluit Mark af.
Het college van burgemeester en wethouders is volgens een woordvoerder van de gemeente Den Haag op de hoogte van de buitenslapers. Er is het Actieplan perspectief voor overlastgevende buitenslapers en omgeving.
Hierin staan extra maatregelen om buitenslapers die structureel overlast veroorzaken beter te ondersteunen en de leefbaarheid in groengebieden en wijken te herstellen.
Source: Omroep West Den Haag