Het tijdelijke verbod op het gebruik van staalslakken wordt met een half jaar verlengd. Maar het blijft onduidelijk wat op de langere termijn de regels worden voor het gebruik van het vervuilende restmateriaal uit de staalindustrie, bleek donderdag tijdens een Tweede Kamerdebat.
Kort voor aanvang van het debat stuurde CDA-staatssecretaris Annet Bertram (Milieu) een Kamerbrief waarin zij de verlenging van het verbod tot 23 januari 2027 aankondigde. "Voorop staat dat ik de zorgen rond staalslak begrijp en deel", schrijft ze daarin.
Door heel Nederland zijn staalslakken gebruikt als vervanger van zand en grind. Als het materiaal in contact komt met water, kunnen er schadelijke stoffen uitspoelen. Op verschillende plekken in Nederland heeft dat geleid tot milieuschade. Ook zijn er gezondheidsrisico's als mensen direct in contact komen met het materiaal.
Het leidde vorig jaar tot een tijdelijk verbod op grootschalige toepassingen van staalslakken. Kleinschaliger gebruik, bijvoorbeeld in een dunne laag als wegfundering, is met een vergunning nog wel toegestaan.
Het RIVM is gevraagd om verschillende onderzoeken te doen naar de exacte risico's van staalslakken. Dat is nodig om te bepalen wat de regels worden als het tijdelijke verbod afloopt. Maar de NOS meldde woensdag dat dat onderzoek nog niet eens is begonnen.
Dat spreekt Bertram tegen in haar brief. Er loopt wel degelijk een "eerste etappe" van het onderzoek naar de effecten van staalslakken op de zuurgraad van de bodem. Een woordvoerder van het RIVM verduidelijkt dat het gaat om een onderzoek dat al in 2023 is gestart, dus ruim voordat het tijdelijke verbod werd ingesteld.
Twee onderzoeken die zijn aangekondigd na de instelling van het verbod, lopen nog niet. Een onderzoek naar de gezondheidseffecten gaat volgens het RIVM een jaar duren en lijkt dus nog niet klaar te zijn als het tijdelijke verbod begin volgend jaar eindigt. Een derde onderzoek zal nog "enkele jaren" duren.
Verschillende Kamerleden zeiden blij te zijn dat het tijdelijke verbod wordt verlengd, maar vroegen zich af hoe het daarna verder moet. "Dit roept veel vragen op: wat als deze onderzoeken dan nog niet afgerond zijn?", zei Laurens Dassen van Volt.
Bertram zei snel in gesprek te gaan met het RIVM over versnelling van de onderzoeksplannen. "Ik zet alles op alles om ervoor te zorgen dat we eind dit jaar een besluit kunnen nemen", zei ze, al is daar nog niet "100 procent zekerheid" over.
Ines Kostic van de Partij voor de Dieren herhaalde de oproep om alle toepassingen van staalslak te verbieden. De partij vindt dat de overheid ook zelf moet stoppen met het gebruik van staalslakken, bijvoorbeeld bij oeverversterking. "Waarom doen we dat niet gewoon? Dat vergt geen wetgeving."
Rijkswaterstaat is tijdelijk gestopt met het gebruik van staalslakken in de Ooster- en Westerschelde, maar die 'pauze' eindigt in juli. Bertram wilde nog niet toezeggen dat het gebruik van staalslakken langer wordt stilgelegd, maar zegt daarover te overleggen met de provincie Zeeland.
"Ik wil op geen enkele manier de zorg die bestaat in Zeeland onder tafel schuiven", zei de staatssecretaris. Maar zij wees ook op eerder onderzoek waaruit bleek dat er geen ernstig milieueffect is bij het gebruik van staalslakken in grote wateren. Er zou dan voldoende verdunning zijn van de schadelijke stoffen die erin zitten.
Een deel van de Kamer hoopt nadrukkelijk dat technische maatregelen voor veilig gebruik van staalslakken kunnen zorgen. Als het materiaal straks helemaal niet meer gebruikt mag worden, heeft dat grote financiële gevolgen voor staalproducent Tata Steel in IJmuiden. Dat terwijl de overheid onderhandelt over miljardensteun voor de vergroening van dat bedrijf.
PVV-Kamerlid Chris Jansen, die in het kabinet-Schoof als staatssecretaris verantwoordelijk was voor de staalslakkenproblematiek, sprak van een "verbetering van het proces" bij Tata Steel. Daardoor zou het materiaal minder schadelijk worden. In Engeland blijkt volgens hem dat het veilig kan worden gebruikt in asfalt.
"We moeten op zoek naar innovatieve manieren om staalslakken zo veilig mogelijk in te zetten", zei ook VVD-Kamerlid Bart Bikkers. "Zolang wij met elkaar staal maken in de wereld, zullen we ook een restproduct hebben."
Bertram zei te kijken naar de mogelijkheid om staalslakken te wassen voordat ze worden gebruikt. Het kabinet heeft een 'industrietafel' opgericht om met het bedrijfsleven te overleggen over technische maatregelen.
Volgende week debatteert de Tweede Kamer over de toekomst van Tata Steel en de voorgestelde vergroeningssubsidie. Bij de verduurzaming zou de productie van staalslakken bij Tata Steel juist flink toenemen, al gaat het dan wel om een andere soort. Het bedrijf onderzoekt samen met kennisinstellingen hoe dat veilig kan worden gebruikt.
Source: Nu.nl algemeen