DEN HAAG - Het stemmen voor iemand anders via een volmacht is populair in Den Haag. Tijdens de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen gebeurde dat in dertien Haagse stembureaus het vaakst van heel Nederland. Met name in de Schilderswijk en Transvaal. 'Het blijft een zwakte in het systeem', beweert John Bijl, die gemeenten adviseert over verkiezingen.
Vergeleken met de rest van het land spannen de Haagse stembureaus de kroon. In buurthuis Sam Sam, vlakbij de Vaillantlaan in de Schilderswijk, is 36 procent van het aantal stemmen uitgebracht met een volmacht. Landelijk gezien veruit het hoogste.
Daarna volgen stembureaus als het Mandelaplein, Talenthuis en Julianaplaza. Allemaal gelegen in de Schilderswijk en Transvaal en met 32 procent.
Volgens raadslid Adeel Mahmood (Denk) is er niet één specifieke verklaring voor het hoge aantal volmachten in de twee Haagse buurten. 'Vier jaar geleden waren die percentages ook relatief hoog', zegt hij.
'Wij doen extra ons best mensen te overtuigen om te gaan stemmen. We hebben ingezet op een hogere opkomst.' Mahmood is blij dat die met een paar procent is gestegen ten opzichte van vier jaar terug. 'Die hogere opkomst juichen we toe.'
John Bijl, directeur van advies- en trainingsbureau Periklesinstituut, is ook positief gestemd. 'Zonder volmachtstemmen was de opkomst wellicht nog wel lager geweest', reageert hij. 'We zien dat de kiezer het steeds meer laat afweten. Of er wordt niet gestemd, of met een volmacht.'
Volgens hem zitten er twee zwaktes aan het systeem met volmachstemmen. 'Je weet niet onder welke voorwaarden een volmacht is afgegeven. En of er ook gestemd is op degene voor wie de volmacht bedoeld is.'
Dat bepaalde delen van Den Haag er zo uitspringen, wijdt hij aan twee dingen. 'Het stemmen via een volmacht gebeurt in wijken met gemeenschappen die traditionele man-vrouwverhoudingen hebben en in gemeenschappen die hiërarchisch zijn.'
De gemeente is bekend met het hoge aantal volmachtstemmen. 'Dat ligt al jaren hoger dan gemiddeld.' Nadat alle stemmen zijn geteld, heeft zowel de gemeente als de Kiesraad controles uitgevoerd waarbij ze naar opvallende zaken in de uitslag kijken.
Onder andere of 'er een verschil is tussen het aantal stemmen en stempassen, er een hoog percentage volmachtstemmen is, er veel blanco stemmen zijn gebruikt en of een groot aantal stemmen op een partij of kandidaat zijn uitgebracht'. Zo meldt de gemeente.
Den Haag vond bij de stembureaus met een hoog aantal volmachtstemmen geen afwijkingen. 'Er komt dan ook geen hertelling', verzekert een woordvoerder van de gemeente.
Als een kiezer niet in de gelegenheid is om zelf te gaan stemmen vanwege bijvoorbeeld werk, ziekte of vakantie, dan kan die iemand anders machtigen dit voor hem of haar te doen. Onderhands machtigen is niet erg ingewikkeld.
Hiervoor is een stempas nodig met de handtekeningen van kiezer en volmachtgever. Ook moet laatstgenoemde een kopie van zijn of haar identiteitsbewijs afgeven aan de gemachtigde.
Source: Omroep West Den Haag