DEN HAAG - 'Hij was een beetje dom.' Met deze vijf (ingestudeerde) woorden veroverde Máxima de harten van velen, deze maandag precies 25 jaar geleden. Het zinnetje sprak ze uit tijdens de bekendmaking van de verloving met kroonprins Willem-Alexander. RTL Nieuws-verslaggever Frits Wester kan er nog smakelijk over vertellen. 'Iedereen aan het werk, alle telefoons gingen af.'
Nederland heeft in maart 2001 veel aan het hoofd. Boeren worden keihard getroffen door het dodelijke mond- en klauwzeervirus (MKZ) onder vee en vanwege stakingen, een tekort aan materieel en storingen is het een puinhoop op het spoor.
Toch is er eind maart iets leuks en bijzonders om naar uit te kijken. Het rommelt namelijk al weken rondom kroonprins Willem-Alexander. Heeft hij na zijn stukgelopen relatie met Emily Bremers definitief een nieuwe vlam?
Frits Wester is in 2001 ook al parlementair verslaggever bij het RTL Nieuws. Op de relatief nieuwsarme donderdag 29 maart 2001 belt hij nog wat rond om een stevig verhaal rond te krijgen: de verloving van kroonprins Willem-Alexander met de Argentijnse schone Máxima Zorreguieta.
'Ik had iets gehoord over een bijeenkomst op de Spaanse ambassade in Brussel', begint Wester over zijn scoop. 'Achteraf bleek het onzin, maar allerlei betrokkenen die ik normaal aan de telefoon had, kreeg ik niet te pakken.'
Er is iets raars aan de hand, denkt de politiek duider. 'Later begreep ik het, want er was natuurlijk niemand die mij gesproken wilde hebben. Zij moeten achteraf ontkennen dat ze ooit met mij contact hadden gehad die donderdag de 29e.'
Het zit Wester niet lekker, hij besluit alle collega's van de RTL-redactie in Hilversum te mailen. 'Jongens, battle stations. Er staat iets te gebeuren. Ik weet nog niet wat, maar de verloving zit er aan te komen.'
Ook tipt de journalist uit Voorburg zijn collega's van RTL-talkshow Barend & Van Dorp, waar hij in die tijd geregeld aanschuift. Een van de redacteuren belt terug.
Waarom? Barend & Van Dorp heeft in 2001 het vaste item De Oranjetelefoon, waarbij bekende Nederlanders een gokje kunnen wagen op de datum van de verloving. Er is een politicus die op 29 maart opeens afzegt voor dat item. 'Ik denk: dat is raar. Hij kon er verder ook niks over zeggen.'
In de loop van de middag wordt Wester duidelijk dat fractievoorzitters bij toenmalig premier Wim Kok langs moeten komen. 'Dat kon van alles betekenen: de relatie van Willem-Alexander is over, maak je er niet druk om, stel geen Kamervragen. Of: de verloving komt er aan.'
Frits Wester belt opnieuw rond, maar krijgt andermaal niemand aan de lijn. Er zit niets anders op dan het Kamergebouw binnen te gaan en op onderzoek uit te gaan. 'Om 18.30 uur en onze uitzending begon om 19.30 uur.'
'Ik had wel een woordvoerder van iemand gesproken. Toen hoorde ik op de wandelgangen een fractievoorzitter door te telefoon zeggen: Frits Wester weet het.'
'Ik denk: oh? Maar ik wist nog niet precies wát ik wist. Dus ik ging naar die bron toe en zei: volgens mij hebben we morgen de verloving. De reactie van de fractievoorzitter: daar kan ik helemaal niks over zeggen.'
De politiek reporter denkt beet te hebben en maakt een afspraak met de bron. 'Jij kunt niks zeggen, maar ik ga dit verhaal brengen. Als ik nu hier wegloop en je fluit voor ik om de hoek ben, dan klopt het niet.'
'Hij keek mij aan en ik ging lopen. Maar ik hoorde niks. Dus ik weer terug om de hoek, waarna diegene zei: ik heb toch niet gefloten. Ja, nu weet ik genoeg.'
Wester vliegt in no time terug naar de Haagse redactie van RTL Nieuws aan het Plein in Den Haag, en informeert de collega's van het Half Acht Nieuws. 'Jongens, dit is het enige wat ik weet.'
'Morgen is de verloving. Doe het niet in de kop bij de headlines van het nieuws, maar kom daarna eerst even bij mij.' Zo gezegd, zo gedaan en Frits Wester brengt zijn enorme primeur.
Zo zien de RTL4-kijkers hoe Frits Wester de verloving onthult:
Na de uitzending lopen Frits Wester en zijn RTL-collega's naar perscentrum Nieuwspoort in het Tweede Kamergebouw. 'Het leek wel alsof daar een bom was ontploft. Halfvolle glazen bier en cola, halve biefstukken en vissen. Iedereen aan het werk, alle telefoons gingen af.'
Ook bij het NOS Journaal van 20.00 uur wisten ze nog van niks en presentator Philip Freriks moet noodgedwongen naar concurrent RTL verwijzen. 'Mogelijk hebben we later in dit journaal mededelingen', klinkt het begin van het Achtuurjournaal.
Nederland smult van het nieuws, maar directeur Eef Brouwers van de Rijksvoorlichtingsdienst kan er minder om lachen. 'Hij belde mij vlak voor onze uitzending en zei: doe het niet. Als je aan je baan hecht, moet je het niet doen.'
'Dat was vrij vergaand, daar heeft later ook zijn excuses voor aangeboden. Hij vertelde mij later ook dat koningin Beatrix woedend was dat de verlovingsdatum was uitgelekt.'
Dan de verloving zelf, deze maandag precies 25 jaar geleden. De Nederlandse pers wordt door de Rijksvoorlichtingsdienst naar Paleis Noordeinde in Den Haag gevraagd.
'Wij werden opgesloten in de catacombe van het paleis, waar beeldschermen hingen. We waren best wel een beetje nerveus: wat gaat er gebeuren', zegt koninklijk huis-deskundige Justine Marcella. Dan werkt ze nog voor Het Nieuws op SBS6.
'Maar wij voelden allemaal: vandaag wordt er geschiedenis geschreven.' Op het moment dat de journalisten zich voorbereiden, zien ze op de televisieschermen boven hun hoofden dat koningin Beatrix het volk rechtstreeks toespreekt en de verloving van het koninklijk paar aankondigt.
'De meest kritische journalisten slepen hun messen. Zij wilden Máxima fileren over het omstreden verleden van haar vader.' Jorge Zorreguieta was bewindspersoon in de Argentijnse regering van de dictator Jorge Videla.
Zo maakte Nederland kennis met Máxima:
Maar het persmoment krijgt een compleet andere wending, want nog voordat journalisten vragen kunnen stellen, neemt Máxima afstand van het Videla-regime.
'Máxima had spijt over het feit dat haar vader zijn best had gedaan voor een verkeerd regime. Dus de angel was er al een beetje uit. Bovenal waren wij onder de indruk van de souplesse waarmee Máxima debuteerde voor de vaderlandse media.'
En dan dat beroemde fragment, waarmee de Argentijnse de harten van velen verovert. 'Hij was een beetje dom. Ja, dat was bedacht door een ambtenaar', weet Marcella.
'Dat moment was vooraf geoefend, dat zal niemand verbazen. Maar het zijn wel historische woorden geworden.' Frits Wester: 'Vanaf dat moment heeft Nederland Máxima in de armen gesloten.'
Op 7 maart 2001 blundert kroonprins Willem-Alexander als hij op geïrriteerde toon de pers in New York wijst op een open brief in de Argentijnse krant La Nación. In dat stuk wordt 'tegengesproken waar nu commotie over is'. Saillant detail: de brief is geschreven door nota bene dictator Jorge Videla.
Máxima's vader Jorge Zorreguieta betuigt voor de camera van RTL Nieuws spijt en doet afstand van het regime. 'Het doet me veel pijn dat er excessen hebben plaatsgevonden tijdens de regering waar ik deel van uitmaakte. Het doet me veel pijn. Ik wijs de martelingen af evenals de ontvoeringen en moorden die zouden hebben plaatsgevonden.'
Bij het huwelijk van Máxima en Willem-Alexander op 2 februari 2002 is Jorge Zorreguieta niet welkom.
Na de bekendmaking van de verloving komen kroonprins Willem-Alexander en Máxima naar buiten. Voor Paleis Noordeinde hebben honderden mensen zich verzameld om het paar te begroeten.
'Dat hadden wij in Nederland nog nooit zo gezien', gaat Marcella verder. 'Máxima wordt omhelst, geeft handen, krijgt cadeaus en bloemen. Heel Nederland was even besmet met het Máxima-virus.'
Het is volgens Justine Marcella de start van wat vandaag nog steeds aan de hand is. 'Als Máxima ergens is, heeft dat een enorme aanzuigende werking op het publiek. Ze heeft nog steeds heel veel van die magie van dat eerste moment in 2001 over.'
Een verloving die wordt omlijst met de aankondiging van Frits Wester de avond ervoor in het Half Acht Nieuws. 'Het was op mijn verjaardag en dus misschien wel een van de leukste en lolligste cadeautjes die ik ooit heb gehad.'
Source: Omroep West Den Haag