Banken verschillen nogal met hun betaalpakketten, rentes en duurzaamheid. Toch stappen nauwelijks mensen over omdat ze denken dat het veel gedoe is. Maar dat blijkt best mee te vallen. Hoe werkt het?
is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Na maanden van stagnatie schiet de spaarrente omhoog, liet geld.nl zijn klanten onlangs weten. Waar spaarders bij de grote drie (ING, Rabobank en ABN Amro) 1,25 tot 1,4 procent rente krijgen op een vrij opneembare spaarrekening, steeg de hoogste spaarrente volgens de financiële vergelijkingssite vorige week naar 2,50 procent, van het Duitse Scalable Capital.
Nederlandse spaarders zijn van oudsher loyaal aan hun huisbank, weet geld.nl. Het overgrote deel spaart bij een van de drie grootbanken. Die ondervinden op de spaarmarkt weinig concurrentie, stelde mededingingswaakhond Autoriteit Consument & Markt (ACM) in 2024 al eens vast. De vergelijkingssite meldt hoopvol een kentering te zien, nu er maandelijks rond de 300 duizend mensen kijken waar ze het best kunnen sparen.
Maar niet alleen de rentes verschillen per bank. Nederlandse banken worden minder duurzaam, meldde de Eerlijke Bankwijzer begin deze maand. De Rabobank – die afstand neemt van het rapport – loste ING af met de slechtste score, Triodos kreeg de hoogste. Daarbij werd door ngo’s als Amnesty en Milieudefensie gekeken naar zaken als mensenrechten, wapens, biodiversiteit en klimaatverandering.
Hogere rentes en maatschappelijk verantwoord gedrag, twee goede redenen om eens te kijken of het niet beter is van bank te wisselen. Alleen: dat doen Nederlanders niet of nauwelijks. Meer dan de helft tot twee derde is nog nooit overgestapt naar een andere bank, blijkt uit meerdere peilingen.
Om concurrentieredenen zijn banken niet scheutig met hoeveel rekeninghouders ze precies hebben, maar ING, Rabobank en ABN Amro zijn veruit de grootste, met vele miljoenen klanten. Op gepaste afstand volgt ASN Bank, waarin de Volksbank is opgegaan.
Bij al die miljoenen bankklanten waren er vorig jaar 42 duizend overstappers, meldt brancheorganisatie Betaalvereniging Nederland. Ook de vijf jaar daarvoor stapten niet meer dan 40 tot 50 duizend mensen over. ‘Nederlanders wisselen eerder van partner dan van bank’, verzuchtte een woordvoerder van de ideële Triodos-bank al eens.
De belangrijkste reden van consumenten om te blijven zitten, is tevredenheid met de huidige bank. Maar ook de vrees voor ‘administratieve rompslomp’ en ‘gedoe’ is een belangrijk motief om niet te wisselen naar een bank die een hogere rente geeft, of meer aandacht heeft voor biodiversiteit.
Die angst om over te stappen is ongegrond. Ruim 70 procent van een panel van de Consumentenbond vond de overstap (zeer) makkelijk verlopen. Nog eens 19 procent vond het niet makkelijk, maar ook niet lastig.
Dat komt door de overstapservice, een initiatief van de gezamenlijke Nederlandse banken. Die maakt het mogelijk je betaalrekening bij de oude bank te sluiten en een nieuwe te openen bij een andere, terwijl het betalingsverkeer doorloopt.
Die service werkt over het algemeen goed, zegt de Consumentenbond. Alleen duurt de procedure vrij lang: dertien maanden. Dat garandeert dat alle automatische incasso’s zijn verwerkt. De bank geeft het nieuwe rekeningnummer door aan bedrijven waarmee incasso is afgesproken en sluist afschrijvingen van de oude rekening door naar de nieuwe. Meer dan een jaar is lang, maar de facto zit je al na een maand bij je nieuwe bank.
Alleen ‘aan de achterkant’ wordt nog een jaar lang van alles verwerkt. Daarbij moet de klant ook zelf in actie komen. Zo moet je het nieuwe nummer doorgeven aan je werkgever en andere instanties waarvan je geld ontvangt en aan de Belastingdienst. Periodieke overboekingen moet je zelf ‘omzetten’ en je moet je oude bank laten weten wanneer je rekening stopgezet moet worden. En je moet een nieuwe rekening, pinpas en creditcard aanvragen.
Ook betaalverplichtingen aan buitenlandse bedrijven worden niet meegenomen in de overstapservice en moet je dus zelf regelen, zoals je abonnement op streamingdiensten als Netflix en Spotify.
Nog een goede reden een overstap te overwegen: de betaalpakketten. In een panelonderzoek van de Consumentenbond onder bijna 14 duizend klanten krijgt geen enkele bank gemiddeld een onvoldoende. Regiobank (inmiddels ASN) krijgt met een 9,2 het hoogste cijfer, gevolgd door ASN zelf (8,9) en nieuwkomer Revolut (8,7). ING scoort met een 7 het laagst, ABN Amro en Rabobank krijgen beide een 7,2.
De panelleden storen zich vooral aan de kosten. Velen vinden het onbegrijpelijk dat ze steeds meer moeten betalen, terwijl ze er niets voor terugkrijgen en steeds meer zelf moeten doen. Gemiddeld geeft ruim 40 procent de kosten een onvoldoende. Vooral ING (66 procent), ABN Amro en Rabobank (beide 61 procent) springen er op dit punt negatief uit, met meer dan de helft van hun klanten die een onvoldoende geeft. Dat heeft mogelijk te maken met de bijna jaarlijkse prijsverhogingen, meldt de Consumentenbond, die banken mogen doorvoeren.
De kosten van een bankrekening worden nog belangrijker door het recente advies van De Nederlandsche Bank (DNB) om twee bankrekeningen aan te houden, voor het geval van grote storingen of cyberaanvallen.
Het is dus best wat werk om over te stappen van bank, maar lang niet zo veel ‘gedoe’ als mensen vaak denken. En de wetenschap bij de beste bank te zitten, is natuurlijk onbetaalbaar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant