is chef van de politieke redactie.
Een minister-president dient het staatshoofd uit de politieke wind te houden. Of dat in het Witte Huis gaat lukken, is zeer de vraag.
Koning-koopman Willem-Alexander is er knap in geslaagd de handelsmissies tot de kern van zijn koningschap te maken. Alle meereizende ondernemers erkennen dat hij zich heeft ontpopt tot een krachtig wapen in de economische diplomatie. Als hij meegaat, staan ze in de rij voor een ticket, want hij opent deuren. Monarchieën hebben in grote delen van de wereld hun magie nog niet verloren.
Met zijn aanstaande werkbezoek aan de VS was in eerste instantie dan ook weinig mis. De wederzijdse handelsbelangen zijn groot. De koning reist onder meer naar Pennsylvania en Florida om daar de eeuwenoude economische betrekkingen kracht bij te zetten.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Totdat het Witte Huis er lucht van kreeg en het koninklijk paar uitnodigde om te komen logeren. Dat is een rechtstreeks gevolg van het koninklijk charmeoffensief tijdens de Navo-top van vorig jaar. Nu kwam de tegenuitnodiging en zat premier Jetten opeens met de gebakken peren.
Zelf noemde hij Trump nog niet zo lang geleden een vrouwenhater en ‘een gevaar voor de internationale veiligheid’, hekelde hij de militaire operatie in Venezuela (‘een precedent met grote risico’s voor de rest van de wereld’) en riep hij de EU op te stoppen met ‘softe taal’ tegen Trump. Het was tijd om grenzen te trekken, ‘zodat de Amerikanen weer tot normalisatie komen’.
Sinds Trumps overnachting in Huis ten Bosch is diens beleid verder geradicaliseerd. Nu zit Jetten met een koninklijke logeerpartij bij een president onder wiens gezag mensen lukraak van straat worden geplukt om te worden gedeporteerd, die het geen bezwaar vindt als mensen die daartegen protesteren in koelen bloede worden neergeschoten, die zich in het buitenlands beleid niets aantrekt van het volkenrecht, die de verhoudingen met de EU voortdurend onder hoogspanning zet en die de Navo stelselmatig van binnenuit verzwakt.
Een president bovendien over wie niemand durft te voorspellen hoe hij gaat reageren wanneer zijn partij de volgende verkiezingen verliest. Als de beelden van een gezellige koninklijke overnachting binnenkort nog niet ongemakkelijk genoeg zijn, zouden ze dat in de toekomst heel goed kunnen worden.
De VS zijn nog altijd Nederlands belangrijkste en vooralsnog onmisbare bondgenoot. Een uitnodiging afslaan geldt bovendien al snel als een diplomatiek affront. Dat zal hier de doorslag hebben gegeven. Aan de andere kant: juist bij Trump gaan die oude finesses van de internationale betrekkingen niet of nauwelijks op. Hij beledigt aan de lopende band mensen met wie hij even later weer lachend poseert. Jetten zelf is ook gewoon welkom, ondanks diens eerdere uitspraken. Nederland had best onder dit koninklijke uitstapje uit kunnen komen.
Daarom mag Jetten zich afvragen of hij de juiste afweging heeft gemaakt. In zijn omgang met het Koninklijk Huis heeft een minister-president als belangrijkste taak om het staatshoofd zoveel mogelijk uit de politieke wind te houden. Als hij moet beslissen of hij de koning ergens op het toneel zet, dient hij zich in de eerste plaats af te vragen hoe groot de kans is dat hij er later spijt van krijgt. In dit geval is die kans te groot.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant