Een groep artsen lanceert vandaag thuisabortus.nl, waarmee de abortuspil voor het eerst online te bestellen is. Dat verrijkt volgens de initiatiefnemers de abortuszorg in Nederland.
is verslaggever bij Volkskrant Magazine en columnist.
Heb je een positieve zwangerschapstest gedaan en is de zwangerschap ongewenst? Ben je minder dan 9 weken zwanger? En dan de belangrijkste vraag: ben je bekend met de effecten van de abortuspil? Het invullen van het formulier op thuisabortus.nl kan in tien minuten klaar zijn, en je aanvraag wordt binnen 24 uur beoordeeld.
‘Ik ben de eindverantwoordelijke’, zegt huisarts en seksuoloog Peter Leusink met enige trots. ‘Met mijn team huisartsen en gynaecologen verzorgen wij de aanvragen.’ Het idee is afkomstig van patiëntenorganisatie Ava. ‘Wij dachten: hoe kunnen we vrouwen meer keuzevrijheid geven in abortuszorg?’, zegt Alina Chakh, voorzitter van Ava. Wettelijk is daarvoor alleen tussenkomst van een arts nodig. Leusink en nog zes artsen zagen het plan wel zitten en zetten het onlineportaal op.
Tot nu toe was de pil alleen te krijgen via de abortuskliniek, of bij een huisarts die deze verstrekt. Chakh: ‘Omdat maar een beperkt aantal artsen de hiervoor benodigde bijscholing deed, weten vrouwen ook niet meer goed: is het bij mijn huisarts verkrijgbaar? Dit is duidelijk: hier kun je de abortuspil altijd krijgen.’
Wat is de vraag waarin dit initiatief voorziet?
Leusink: ‘Het is gericht op vrouwen met een prille zwangerschap die zich niet comfortabel voelen bij de abortuskliniek en die al weten wat ze willen.
‘Een abortus is best een proces: je moet een afspraak maken, vrij nemen, en soms denken vrouwen dat ze zich bij de huisarts of kliniek moeten verantwoorden. Nu haal je het op bij de apotheek: dit kan vrouwen een vorm van privacy bieden – ook vrouwen wier omgeving streng oordeelt over een abortus, bijvoorbeeld.’
Zijn het persoonlijke gesprek en de instructies bij de huisarts of kliniek dan niet waardevol?
Leusink: ‘Jawel. Maar alle informatie staat gebundeld, we hebben een duidelijke pagina met vaak gestelde vragen. Je kunt ons bellen. Ik denk zelfs dat onze website betere informatie geeft dan een huisarts die de scholing heeft gedaan.
‘In een consult van twintig minuten kun je niet zoveel informatie kwijt. Qua persoonlijke aandacht heb je gelijk. Maar we leggen ook uit: wil je toch een gesprek of twijfel je nog een beetje? Ga dan naar een abortuskliniek of een huisarts.’
Wat zijn de waarborgen die u inbouwt voor goed gebruik van de pil?
Leusink: ‘We geven veel informatie op de website, die is afkomstig van Ava en van Thuisarts. Mensen die nog vragen hebben, verwijzen we door naar Stichting Fiom, een expertisecentrum dat hulp biedt bij ongewenste zwangerschap. Daarnaast is het initiatief ingebed in de huisartsenzorg: er is 24/7 opvang. Als je bijvoorbeeld ’s nachts erg mocht bloeden of koorts krijgt, kun je je melden bij de huisartsenpost.’
Chakh: ‘Het is heel veilige medicatie. Slechts een half tot 1 procent van de gebruikers krijgt complicaties, maar die zijn niet afhankelijk van de verstrekker en kun je ook krijgen als je in de abortuskliniek begint. Mensen denken soms dat je drie dagen in de abortuskliniek blijft, maar als je daar de abortuspil krijgt, maak je het óók thuis af.’
Is er enige zekerheid dat de vrouw die de abortuspil bestelt ook degene is die hem gaat gebruiken?
Chakh: ‘Nee, dat is niet zeker. Bij verstrekking door de abortuskliniek weet je dat ook niet honderd procent zeker. Daar nemen vrouwen het eerste deel van de medicatie (vier pillen mifepriston, red.) in de kliniek, en de andere vier tabletjes (misoprostol, red.) thuis, waar je de werking afwacht. Het tweede deel kun je ook aan de buurvrouw geven, en veroorzaakt ook een afdrijving. Wij gaan ervan uit dat vrouwen zelf weten wat ze nodig hebben.’
Een vrouw kan de pillen dus wel aan iemand anders geven, of naar het buitenland sturen.
Leusink: ‘Ja, en critici zullen zeker zeggen: mensen gaan deze pil in de koffie van een ander doen. Maar als je het niet zelf neemt, geef je verkeerde informatie aan ons, de huisarts. Dat is fraude. Dan zijn wij niet aansprakelijk. En als je het recept voor deze pil via je huisarts krijgt, kan dat ook. Maar ja: het kan wel.’
Je weet niet of de pillen genomen worden, en of ze in Nederland genomen worden. Vertekent dat dan niet het abortuscijfer?
Chakh: ‘Zo had ik er nog niet over nagedacht, maar je zou ook kunnen zeggen: wat maakt het uit, als dat abortuscijfer meer een indicatie wordt? Er mag best wat minder nadruk op die cijfers komen te liggen. Er zijn al zoveel gesprekken over de morele aspecten van abortus. We moeten het hebben over hoe we de zorg goed kunnen inrichten. Daarom zijn we ook blij met de vragen die dit zal oproepen, want dan worden we gedwongen hierover na te denken.’
Leusink: ‘Er wordt ook andere medicatie online verstrekt, zoals Prep, tegen een hiv-besmetting. Niemand zegt: mag dat wel?’
In de wet staat dat er sprake moet zijn van een noodsituatie om een abortus te mogen verrichten. Wordt die stap hier niet overgeslagen?
Leusink: ‘De wet zegt dat de arts moet vragen of de afbreking vrijwillig is, als de vrouw zegt zich in een noodsituatie te bevinden. Wij vragen dat ook te verklaren in het formulier. De arts oordeelt dus niet zelf of de vrouw in nood is. Ook staat niet in de wet hóé de arts aan die informatie moet komen. Haar verklaring telt. Dit is zelfbeschikking in optima forma.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant