Parijs en Marseille blijven in linkse handen en de doorbraak voor radicaal-rechts in de grootste steden blijft voorlopig uit. Dat laten de eerste resultaten zien van de Franse gemeenteraadsverkiezingen.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Zondag stemden de Fransen in de tweede en beslissende ronde. Omdat de laatste stembureaus in grote steden om acht uur ’s avonds zijn gesloten, gaat het om voorlopige uitslagen. Frankrijk kent geen klassieke exitpolls, maar onderzoeksbureaus maken schattingen op basis van de tot dan toe getelde stemmen.
De ogen zijn in de eerste plaats gericht op de uitslag in grote steden, Parijs voorop. Tot op het laatst was de strijd om de hoofdstad spannend. Maar het stadsbestuur lijkt in linkse handen te blijven. Emmanuel Grégoire, kandidaat namens de linkse partijen (zonder het radicaal-linkse La France Insoumise), staat voorlopig op een forse voorsprong tegenover oud-minister Rachida Dati, lijsttrekker voor het rechtse Les Républicains, dat voor de tweede ronde samenwerkte met centrumpartijen Horizons en Renaissance.
Ook in Marseille en Lyon, als respectievelijk tweede en derde stad van Frankrijk, was de race spannend. In de Zuid-Franse havenstad werd gehoopt op dan wel gevreesd voor een historische doorbraak van radicaal-rechts.
Voor het eerst maakte Rassemblement National in de tweede stad van Frankrijk een serieuze kans om het stadsbestuur in handen te krijgen. In de eerste ronde eindigde burgemeesterskandidaat Franck Allisio vorige week zondag met 35,02 procent van de stemmen vlak achter de zittende burgemeester van links, Benoît Payan (36,7 procent).
Om een radicaal-rechtse overwinning te blokkeren, trok de radicaal-linkse partij LFI zich in Marseille terug uit de tweede ronde. Dat bleek zondagavond succesvol: Payan werd met ruime voorsprong herkozen. Anders dan elders in Frankrijk was de opkomst in de tweede ronde in Marseille aanzienlijk hoger dan in de eerste ronde.
In Lyon, dat bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen de trofee in Groene handen werd, weet zittend burgemeester Grégory Doucet tegen de verwachtingen in zijn plaats waarschijnlijk te behouden tegenover zijn rechtse uitdager Jean-Michel Aulas, voormalig bestuurder van voetbalclub Olympique Lyonnais.
Met slechts een jaar te gaan tot de presidentsverkiezingen, waarvoor de campagne in Frankrijk de komende maanden op stoom zal komen, wordt de uitslag in de grote steden gezien als barometer voor de landelijke machtsverhoudingen.
Maar de steden zijn niet alleen symbolisch van belang. Ze leggen ook meer gewicht in de schaal bij de verkiezingen voor de senaat in september dit jaar. Dan wordt de helft van de senatoren opnieuw verkozen (elke drie jaar wisselt de helft van de senaat) door zogeheten grands électeurs. Dat kiescollege bestaat voor het overgrote deel uit gemeenteraadsleden. Lokale uitslagen hebben dus indirect invloed op de samenstelling van de senaat.
Het radicaal-rechtse Rassemblement National heeft daar nu drie zetels, maar met lokale winst kan dat aantal uitbreiden. Voor het radicaal-linkse LFI, dat nu geen senatoren heeft, zijn de gemeenteraadsverkiezingen ook een kans op een plaats in de senaat.
De vreugde bij LFI was dan ook groot toen even na acht uur een eerste grote overwinning in de wacht werd gesleept: in het Noord-Franse Roubaix (ongeveer 100 duizend inwoners) won de radicaal-linkse partij de slag om het stadhuis, dat tot dusver in rechtse handen was.
Voor RN was er allereerst verlies te verwerken: ondanks de goede kansen in Zuid-Franse steden, verloor het naast Marseille ook in Toulon en in Nîmes, dat door de communistische partij werd gewonnen. De radicaal-rechtse partij van Marine Le Pen deed het vooral goed in kleine steden.
In Nice behaalde de onafhankelijke radicaal-rechtse kandidaat Éric Ciotti de zege. Ciotti werd in 2024 gedwongen tot vertrek als partijvoorzitter van het rechtse Les Républicains, vanwege zijn samenwerking met RN.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant