Dubai bouwde jarenlang aan zijn imago als veilige haven voor ondernemers, influencers en miljonairs. Is dat nog vol te houden nu de stadstaat wordt bestookt met Iraanse drones en raketten?
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
‘Brother!’ Terwijl influencer en ondernemer Mike Buiten (22) zichzelf filmt op straat in Dubai verschijnt er een melding op zijn scherm: potential missile threats, seek immediate shelter. De Amsterdammer glimlacht en vervolgt zijn weg naar zijn kappersafspraak. ‘Brother’, zegt hij tegen de dienstdoende barbier. ‘Als ik sterf, dan in ieder geval met een fris kapsel.’
Het is zijn manier om de boel een beetje te relativeren, zegt Buiten via de telefoon. ‘Je moet het toch luchtig houden in deze zware tijden. En hoe gek het ook klinkt: als je drie of vier van die raketmeldingen per dag krijgt, wen je eraan. Het is: knop om en door met je werk.’
Dat relativeringsvermogen kan de ondernemer goed gebruiken nu de stadstaat die hij al een jaar zijn thuis noemt, is meegesleurd in de oorlog. Als vergelding voor de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen vuurde Iran volgens overheidscijfers 334 ballistische raketten en 1.714 drones op de Verenigde Arabische Emiraten af. Daarvan zou 96 procent onschadelijk zijn gemaakt.
Maar dat betekent niet dat Dubai, het economische hart, er schadevrij vanaf komt. De ondernemers, influencers, miljonairs, topcriminelen en toeristen die de laatste jaren werden aangetrokken door het imago van de stad als veilige haven, wilden er de afgelopen weken vooral zo snel mogelijk weg. Journaals zaten vol beelden van gestrande reizigers met betraande wangen, de prijzen voor vluchten met een privéjet stegen tot 250 duizend dollar.
Is de ‘Dubai Dream’ daarmee uiteengespat?
Hotelinvesteerder Henk Meyknecht (66) zat net aan het ontbijt in zijn appartement met uitzicht op de Arabische Golf toen hij een enorme dreun hoorde. Of eigenlijk: voelde. In de lucht zag hij de witte rook van een onderschepte aanval. Sinds dat moment weet hij het verschil tussen het geluid van een drone (scherp als een motorfiets) en een raket (diep en dof). En sinds dat moment weet hij ook dat er een periode is vóór 28 februari en een erna.
In de periode ervoor baatte hij met zijn private-equityfonds vier succesvolle hotels uit in het Emiraatse all-inclusivesegment. ‘Zeer populair bij Europeanen en Russen die met chartervluchten invlogen’, vertelt hij. In de periode erna bestaat zijn klandizie uit een handvol achtergebleven expats die tegen idiote kortingen bij hem verblijven. ‘En dat terwijl we net zes weken geleden een multimiljoenendeal hebben gesloten met de aankoop van een nieuw hotel.’
Het ergste, zegt de ondernemer, vindt hij het voor zijn personeel. De Pakistanen, Nepalezen en Indiërs die met hun baan in de bediening of schoonmaak families onderhouden. ‘We hebben hun nu gevraagd vakantiedagen op te nemen, maar als dit lang duurt, zullen we mensen naar huis moeten sturen. Dat heeft enorme consequenties: je stuurt hen niet terug naar Breda of Zutphen, maar naar het platteland van de Filipijnen of Nepal.’
De impact van de oorlog wordt vooral gevoeld in de luchtvaart, horeca en hotelbranche, zegt Khaled Almezaini, hoofddocent aan de Zayed Universiteit en co-auteur van het boek Introduction to Gulf Politics. ‘Tot dusver kan de overheid dat makkelijk dragen, maar de vraag is hoelang dit zal aanhouden: een week, twee weken of vier maanden? Iran probeert duidelijk druk te zetten door steeds meer economische doelen aan te vallen, zoals de waterontziltingsinstallaties die cruciaal zijn voor de watervoorziening.’
Hoe langer de oorlog voortduurt, hoe groter ook de schade zal zijn aan het imago van de Emiraten als baken van rust in een roerige regio. En juist dat imago is cruciaal voor het economische succes van Dubai, zegt de Emiraatse socioloog Mira Al Hussein, die is verbonden aan de Universiteit van Edinburgh. ‘Niemand koopt huizen, bouwt datacenters of parkeert geld bij een bank die op elk moment door een drone geraakt kan worden.’
En het zijn juist die investeringen die Dubai hebben gemaakt tot de stad van superlatieven die het vandaag de dag is. De ministaat ter grootte van Noord-Brabant, die het een eeuw geleden nog vooral moest hebben van de parelvisserij, is de thuisbasis van de hoogste toren, de drukste luchthaven, het chicste hotel en een van de grootste indoorskihallen ter wereld (met heaters op het aprèsskiterras).
Dat heeft de stadstaat allemaal te danken aan de olie − of juist het relatieve gebrek eraan. ‘Dubai had maar een kleine reserve die na de vondst in de jaren zestig al voor de eeuwwisseling uitgeput raakte’, vertelt Al Hussein. ‘Dus heeft het zich al vroeg gericht op andere sectoren: in de jaren zeventig werd de haven uitgebreid, in de jaren tachtig kwam met Emirates de luchtvaart op. De lokale cultuur werd uitgewist om een wereldstad te creëren.’
Om het ondernemerschap nog een stukje verder op weg te helpen, zijn er bovendien allerlei fiscale en financiële voordeeltjes geïntroduceerd: inkomens, vermogens en erfenissen worden niet belast. En wie voor meer dan 550 duizend dollar aan vastgoed koopt, krijgt er een langdurige verblijfsstatus bij. Luxe warenhuizen, jetski’s en zandstranden doen de rest.
Dubai is de stad waar je móét zijn als je wilt groeien, is de overtuiging van influencer Buiten. En dat is ook precies de reden dat de Amsterdammer vorig jaar naar de stad verhuisde. Naast zijn YouTubekanaal is hij oprichter van een nieuw e-commercebedrijf en runt hij twee software-ondernemingen. ‘Dubai is voor mij de perfecte hub tussen Europa en Azië’, legt hij uit. ‘En naast de fiscale voordelen is het hele leven hier voor de ondernemer geoptimaliseerd: mijn mail check ik ’s ochtends op de loopband in de gym, boodschappen worden bezorgd.’
Buiten is zeker niet de enige die op de strooppot is afgekomen. Het inwonertal van Dubai is sinds het millennium verviervoudigd: negen op de tien inwoners komen nu uit het buitenland. Naast de Aziatische arbeidsmigranten die soms onder bedenkelijke omstandigheden de hotels, huizen en havens bouwen, zijn het zakenlieden uit Amerika, oligarchen uit Rusland, influencers uit Europa en 81 duizend miljonairs van over de hele wereld. Daarbovenop komen nog eens 20 miljoen toeristen per jaar.
Het succes van Dubai is zo groot dat steden als Riyadh, Istanbul en Doha het model adopteren, schrijft The New York Times. Er is zelfs een naam voor: Dubaificatie. Oftewel: ‘De verspreiding van dezelfde malls, torens, restaurants en vliegvelden zodat elke plek veilig lijkt. Want wat kan er misgaan als er een Nobu-restaurant en Louis Vuitton-winkel in de buurt zijn?’
Aan klandizie heeft makelaar Steven Looije (41) dan ook geen gebrek sinds hij twaalf jaar geleden in Dubai neerstreek. Bestond zijn klantenkring in het begin nog vooral uit ‘de toptien van de Quote 500’, nu zijn het ook ‘alleenstaande moeders met spaargeld’ die in de havenstad hun geluk beproeven. ‘We zijn Hugo de Jonge (toenmalig minister van Volkshuisvesting, red.) nog altijd dankbaar’, grapt de Rotterdammer. ‘Zijn beleid (tegen huisjesmelkers) heeft ons honderd extra transacties opgeleverd.’
Looijes vastgoedportefeuille bestrijkt alles, van instappertjes tot grote prestigeobjecten. ‘Onze huizen beginnen bij 150 duizend euro voor 80 vierkante meter met zwembad, sportschool en garage, en op 20 minuten van het strand’, rekent hij voor. ‘En voor 10 miljoen heb je een driekamerappartement op Palm Atlantis (het kunstmatige palmeiland voor de kust, red.) met restaurant, conciërgeservice en parking.’
Sinds de oorlog krijgt Looije veel vragen van klanten − of een gebombardeerd huis verzekerd is, om maar wat te noemen − maar hij is beslist: ‘Economisch gezien staat de tent niet op instorten.’ Als er al langetermijneffecten zouden zijn, gelooft Looije dat de overheid er alles aan zal doen om die ongedaan te maken. ‘Toen hier vorig jaar overstromingen waren, kreeg iedereen binnen dertig dagen een schadevergoeding. Dat moet je in Valkenburg eens proberen.’
Wat volgens Looije helpt, is dat Dubai wordt gerund als een bedrijf, met één CEO aan het roer − Sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum. ‘Imago is hartstikke belangrijk voor Dubai, de overheid heeft zelfs een eigen marketingafdeling. Dus de sjeik zal alles op alles zetten om te zorgen dat iedereen dit zo snel mogelijk vergeet. Er zal straks wel een nieuwe metrolijn, nieuwe Palm of een nieuw vliegveld worden aangekondigd.’
Dat de marketingmachine op volle toeren draait, blijkt ook wel uit het bezoek dat de sjeik de maandag na de eerste Iraanse aanvallen bracht aan de Dubai Mall. Camera’s legden vast hoe hij daar, onder heroïsche muziek, langs de etalages liep en keuvelde boven zijn koffie. ‘Dichtbij de mensen, stabiel in leiderschap’, was de boodschap.
Inmiddels heeft ook de minder fraaie kant van dat absolute leiderschap zich getoond: de afgelopen drie weken werden 21 mensen, vooral arbeidsmigranten, opgepakt wegens het maken van beelden van drone- en raketinslagen. Zij riskeren een boete van maximaal 50 duizend euro of zelfs een gevangenisstraf van 2 jaar voor het overtreden van ‘cybercrime’-wetgeving.
Volgens hoogleraar Al Hussein mag dat geen al te grote verrassing heten: achter de glimmende wolkenkrabbers en spuitende fonteinen ging al die tijd al een autoritair regime schuil dat maar één narratief duldt – het eigen. ‘Het is niet alsof de mensen die naar Dubai komen dat niet wisten’, zegt ze. ‘Het interesseert ze gewoon niet. Ze zijn bereid hun democratische rechten op te geven in ruil voor een luxe levensstijl.’
Ondernemer en influencer Buiten haalt er zijn schouders over op. Propaganda is van alle tijden en alle plekken, vindt hij. ‘En persoonlijk heb ik liever dit soort propaganda dan de woke-ideeën die in Nederland worden gepusht.’ Bovendien laat hij zich niet gek maken: ‘Ik heb mijn research en risicoanalyse gedaan, en als het echt escaleert en mijn operatie in het geding komt, ben ik hier weg. Dan ga ik naar Marbella of Bali.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant