Studenten die tussen 2015 en 2023 onder het leenstelsel hebben gestudeerd, kunnen volgend jaar rekenen op ruim 2.000 euro extra compensatie, afhankelijk van hun studie. Het kabinet stemde vrijdag in met dat voorstel van minister Rianne Letschert van Onderwijs.
De extra vergoeding komt bovenop de tegemoetkoming die de studenten eerder al ontvingen. De aanvullende tegemoetkoming is 44,50 euro voor elke maand die een student binnen het leenstelsel recht had op een prestatiebeurs. Bij vier jaar studie kan dit oplopen tot een totaalbedrag van 2.136 euro.
Het kabinet wil vanaf april 2027 gaan uitkeren. De meeste oud-studenten hoeven de tegemoetkoming niet aan te vragen. Iedereen die de vorige tegemoetkoming heeft ontvangen, krijgt de nieuwe tegemoetkoming automatisch van DUO.
Ondanks protesten van studentenvakbonden werd de basisbeurs in 2015 afgeschaft en vervangen door het leenstelsel. Acht jaar later, in 2023, keerde de basisbeurs weer terug. Zo’n 760 duizend studenten die tussen 2015 en 2023 studeerden, de zogenoemde ‘pechgeneratie’, vielen precies tussen wal en schip.
Om de hogere lasten van de pechstudenten deels te compenseren, voerde de overheid in 2025 al een financiële tegemoetkoming van 1.640 euro door. Studenten die vóór 2019 begonnen met hun studie, kregen 2.100 euro extra, omdat de effecten van het leenstelsel voor het grootste deel pas zichtbaar werden nadat zij al waren afgestudeerd.
Een groot deel van de Tweede Kamer vond deze bedragen te beperkt en wenste een tweede compensatieronde. Daar heeft het kabinet vandaag dus mee ingestemd.
Het sociale leenstelsel had als hoofddoel te bezuinigen op de onderwijsbegroting. Het geld dat op die manier vrijkwam, zou geïnvesteerd worden in de kwaliteit van het hoger onderwijs. Studenten die het nodig hadden, konden met het leenstelsel tegen een nul procent rente-regeling geld lenen van de overheid om hun studietijd te bekostigen.
Maar kritiek op het leenstelsel klonk al voordat het officieel van kracht werd. Zo zou het stelsel zorgen voor grote ongelijkheid onder studenten: jongeren met ouders die hen financieel minder konden ondersteunen, zouden hard geraakt worden met gevolgen die nog jaren door zouden werken. Ook zouden studenten naar verwachting met hoge schulden de arbeidsmarkt betreden.
In de jaren na de invoering bleef de kritiek groeien. De beloofde grote veranderingen in het onderwijs bleven uit. Ook werd het rentepercentage verhoogd: na jaren van 0 procent rente (tot 2022), steeg de rente in 2023 naar 0,46 procent en in 2024 fors door naar 2,56 procent. Voor studenten die nog studeren, wordt de rente elk jaar opnieuw vastgesteld. Voor afgestudeerden die al aflossen, is dat elke vijf jaar zo.
Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bleek in februari 2026 dat jongeren sinds de invoering van het leenstelsel vaker kiezen om tijdens hun studieperiode thuis te blijven wonen. Ook werd studenten beloofd dat hun studieschuld niet zou meetellen bij het berekenen van een hypotheek voor een koopwoning. Dat bleek in de praktijk onhaalbaar.
De extra tegemoetkoming wordt naar verwachting in april 2027 uitgekeerd. Voor studenten die hun studieschuld al hebben afgelost, wordt het gecompenseerde bedrag direct op hun bankrekening gestort. Voor studenten van wie de studieschuld nog niet volledig is afgelost, wordt het bedrag, net als de eerdere compensaties, in mindering gebracht op hun totale studieschuld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant