Ook in Utrecht kon je stemmen op een bijzondere plek: de Ulu Moskee, naar eigen zeggen de grootste van Nederland. Al had de locatie ‘meer iets weg van een zaaltje in het gemeentehuis’.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Het was schitterend stemweer op woensdagochtend 18 maart. Blauwe hemel, lentezon, de medewerkers van de stembureaus voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zaten hoog in de cafeïne. Er was nog geen enkele uitslag bekend, nog geen enkele wanklank had geklonken op het feest van de democratie. Er heerste even een ademloze stilte waarin vriendelijk en respectvol met elkaar werd omgegaan. Met soms wat binnensmonds gevloek als het niet meteen lukte het stembiljet weer terug te vouwen.
In het hele land werd geprobeerd de opkomst zo hoog mogelijk te krijgen, met naast de gebruikelijke buurtcentra en schoollokalen een keur aan bijzondere stemlocaties, van klimhallen tot musea, van een skipiste tot een theater.
In het Nationaal Militair Museum in Soesterberg was er een stemhokje opgesteld in een Chinook-helikopter (hefvermogen 13 duizend kilo). Nu.nl meldde volledigheidshalve dat dit de eerste keer was dat je in een Chinook kon stemmen. De vraag of de locatie nog invloed heeft op de keuze is moeilijk te beantwoorden, maar hoeveel Chinook-stemmen zouden er naar GroenLinks zijn gegaan?
In Utrecht konden mensen stemmen in de Domkerk, waar het solistenensemble Cantores Martini onder leiding van Domcantor Remco de Graas een openbare koorrepetitie gaf. Dit, zo meldde De Utrechtse Internet Courant (DUIC), om ‘in de juiste ‘stemming’ te komen’.
De Volkskrant had fotografen door het hele land gestuurd om het democratische moment vast te leggen. Fotograaf Raymond Rutting bezocht onder meer de Utrechtse Ulu Moskee, naar eigen zeggen de grootste moskee van Nederland, met een gebedsruimte voor 1.600 mensen. Daar staan ze bepaald niet met de rug naar de samenleving toe, blijkt onder meer uit het feit dat, aldus de website, de minaretten oranje kleuren op Koningsdag en geel tijdens de Tour de France.
Op de foto van Raymond Rutting zien we een man zijn stemformulier zorgvuldig en daadkrachtig, met beide handen, in de stembus doen. Op de kliko ook een mandje met stempotloden. Rechts de stemhokjes, links de leden van het stembureau. Op de achtergrond gestapelde stoelen.
Fotograaf Rutting, die zelf in Utrecht woont, had al een drukke dag achter de rug toen hij deze foto maakte. ’s Ochtends de Chinook in Soesterberg, vervolgens door naar Dronten en uiteindelijk door een overvolle stad richting de moskee. ‘Probeer daar maar eens te parkeren.’
Hij had zich er iets anders bij voorgesteld. ‘Ik begrijp ook wel dat de stemhokjes niet in de gebedsruimte staan opgesteld, maar dit had meer iets weg van een zaaltje in het gemeentehuis. Ik kreeg er niet helemaal het moskeegevoel bij.’
Maar toen kwam deze jongeman binnen, die vrolijk en zonder aarzelen toestemming gaf voor de foto – dat is ook niet altijd het geval. Die toestemming was overigens nodig volgens de afspraak die Rutting met de voorzitter van het stembureau had gemaakt. Weten we verder iets van deze stemmer? ‘Ik gaf hem een hand en zei: ‘Fijne dag en bedankt voor de medewerking.’ En toen moesten de foto’s van de verkiezingsdag snel naar de krant worden gestuurd.’
Het is een detail, maar hoe zit het eigenlijk met die rode potloodjes in het mandje? Rutting legt uit: op dit bureau lag het potlood niet op je te wachten in het stemhokje, maar kreeg je het mee. Bij het stemmen kon je het potlood achterlaten in het mandje of mee naar huis nemen.
Het uitbrengen van een stem is zo’n kristalhelder moment, dat dan nog verbergt dat er naast de grote landelijke partijen vermoedelijk tien eenmansfracties zijn gekozen in de Utrechtse raad, waaronder EenUtrecht, Stadsbelang Utrecht, Utrecht Solidair en UtrechtNu. Partijen waarvan je mag hopen dat ze elkaar, in het belang van hun stad, de hand gaan reiken.
Het voordeel van de eenmansfractie: afsplitsingen zijn niet mogelijk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant