Marty Supreme met Timothée Chalamet zal de eerste tafeltennisklassieker uit de filmgeschiedenis zijn. De fotografie kende al de pingpongklassieker van Hayahisa Tomiyasu. Maar dan zónder ping of pong.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Van 2008 tot 2013 studeerde de Japanse fotograaf Hayahisa Tomiyasu aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst in Leipzig. Hij beschrijft het in de introductie van zijn eerste fotoboek dat in 2016 verscheen: ‘Op zondag 14 augustus 2011 wandelde ik rond 3 uur ’s middags door de Strasse des 18.Oktober. Toen ik de hoek omsloeg bij de Duitse Nationale Bibliotheek kwam ik een vos tegen.’
Hij ziet de vos twee weken later terug vanaf zijn kamer op de achtste verdieping van zijn studentenflat. Het dier scharrelt rond een pingpongtafel aan de rand van een terrein met sportvelden. Hij stelt zijn camera op en begint met observeren, maar zal de vos niet meer terugzien. Langzaam verplaatst zijn interesse zich naar de tafel, de Tischtennisplatte, of TTP, zoals de titel van zijn eerste boek zal luiden.
Gedurende vijf jaar legt hij vanaf zijn hooggelegen observatieplatform het leven rond de tafel vast, bij dag en bij nacht, in winter en zomer. De tafel is een ontmoetingspunt, een verzamelplek, een trainingsapparaat, een hangplek, een plek om voor een sneeuwbui of de brandende zon te schuilen, een picknicktafel, een vergadertafel, eigenlijk het hele arsenaal aan menselijke activiteiten, behalve pingpong dus. Er wordt geen balletje geslagen in de hele serie. Ja, er wordt wat geïmproviseerd met volley-en voetballen.
Er zullen ongetwijfeld mensen met batjes en balletjes naar de plek zijn gekomen, maar die haalden de edit van Hayahisa Tomiyasu niet. Sindsdien is TTP niet alleen een fotografische hit, maar ook een vele malen aangehaalde tekst over de invulling van publieke ruimte. Was de serie niet het bewijs van de positieve invloed op menselijk gedrag, die een eenvoudige ingreep als het plaatsen van een tafel, elke tafel, kan hebben? Zet een tafel neer en je hebt een gemeenschap, is de humanistische boodschap van de fotograaf.
De afwezigheid van elke vorm van pingpong rond de pingpongtafel wijst de kijker op de veelzijdigheid van de mens als kuddedier. En zelfs de jongen die op de omslag in zijn eentje op de tafel zit, wacht op medespelers. Let op de fiets naast hem waar een voetbal verwachtingsvol onder de snelbinder zit.
Er moet een school in de buurt zitten, want er zijn veel groepsactiviteiten (rondje rond het park?) waarbij de tafel het vertrekpunt lijkt. In een andere foto waarbij de hitte haast tastbaar is, schuilen een aantal kinderen in de schaduw van de tafel. Of proberen een aantal kleuters in veiligheidshesjes bovenop de tafel te klimmen.
Bij het vallen van de avond hebben twee meisjes een picknikkleed over de tafel gelegd. Als je hier opgroeit, is de tafel waarschijnlijk de vanzelfsprekende plek voor een afspraak. ‘Zie je bij de tafel.’ Verder weten we niets, behalve dat er vanaf de achtste verdieping van de flat een Japanse fotograaf een foto maakt. Als we ons niet vergissen, zien we de meisjes een paar keer terug in het werk van Tomiyasu. Op een dag hebben ze, zonder het te weten, hun laatste afspraak bij de tafel.
Iemand hangt kleren te drogen, iemand kamt de hond, iemand doet een dutje, iemand verschoont een baby, iemand danst, iemand springt, iemand schuilt voor de regen, iemand tekent in de sneeuw. Geen vos te zien. Wel honden en kraaien.
Voor een in Japan geboren fotograaf kun je je voorstellen dat een gedurende vijf jaar groeiende verzameling beelden van een tafeltennistafel ook een ritueel karakter had. Met het vaste uitzicht op de tafel als de plek waar hij zich thuis begon te voelen.
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant