Twee weken geleden begon Epic Fury, de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran, waarbij onder anderen de Iraanse opperste leider Ali Khamenei werd gedood. Wat de huidige doelen van de oorlog zijn, wie de macht in Iran over moet nemen en hoelang deze situatie zal aanhouden, lijkt per dag te veranderen. Een bloemlezing van Trumps uitspraken.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
In een peiling van onderzoeksbureau Ipsos onder ruim duizend Amerikanen zei slechts een derde te snappen waarom het land in oorlog is met Iran. Dat is niet gek: president Donald Trump geeft voortdurend wisselende verklaringen.
Dat begon al bij het begin van de oorlog: in zijn allereerste toespraak na de aanval, op 28 februari, zei Trump Iran te hebben aangevallen omdat het land door zou zijn gegaan met het verder opbouwen van een nucleair programma.
Twee dagen later sprak zijn buitenlandminister Marco Rubio hem tegen, toen hij zei dat er een Israëlische aanval op Iran op komst was, en dat het Amerikaanse leger vreesde dat Iran terug zou slaan met bombardementen op Amerikaanse doelen in de regio. De VS besloten daarom zelf ‘preventief’aan te vallen.
Een dag later weersprak Trump Rubio én zichzelf weer. ‘Volgens mij gingen zij (Iran, red.) ons eerst aanvallen, als wij dat niet hadden gedaan’, zei hij in het Witte Huis tegen de pers na een ontmoeting met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Dat Israël eerst zou aanvallen, ontkende hij. ‘Sterker nog, ik heb Israël misschien wel onder druk gezet om mee te doen.’
Over wat de VS willen bereiken in Iran, is Trump evenmin eenduidig. In die eerste toespraak op 28 februari, met honkbalpet op, legde de president dus veel nadruk op het voorkomen van nucleaire ontwikkeling. Daarna toonde Trump zich vooral uit op het vernietigen van het volledige aanvalsapparaat van het Iraanse regime.
Een ander doel: het omverwerpen van het Iraanse regime. Met de dood van Khamenei werd een eerste stap gezet, maar Trump is volledig onduidelijk over wat hij wil met de opvolging. ‘Ik wil een onvoorwaardelijke overgave’, zei hij zaterdag tegen de aanwezige pers in zijn regeringsvliegtuig. ‘Ze kunnen zich overgeven of doorvechten tot er niemand meer over is om zich over te geven – dat kan ook gebeuren.’
Dat Trump geen plan lijkt te hebben uitgestippeld voor het veranderen van het regime, wordt het duidelijkst in een interview dat hij gaf aan The New York Times. ‘Ik heb drie hele goede opties’, zei hij over de opvolger van Khamenei. Hij zei niet wie hij op het oog heeft.
‘Wat we in Venezuela deden, is het perfecte scenario’, voegde hij toe, doelend op een door de VS afgedwongen nieuwe leider. Vervolgens zegt hij te hopen dat de Revolutionaire Garde simpelweg de wapens overdraagt aan het Iraanse volk. En in hetzelfde interview roept hij het Iraanse volk op zelf het heft in handen te nemen.
Zo spreekt Trump zichzelf in een telefoongesprek van zes minuten drie keer tegen.
De vraag die voor Trump het allermoeilijkst blijkt te beantwoorden, is hoe lang de oorlog nog zal duren. Hij zwalkt tussen spierballentaal om het Iraanse regime te waarschuwen dat de VS dit nog weken kunnen volhouden, en sussende woorden aan het adres van het morrend deel van de Maga-achterban, dat geen oorlog wil.
‘De bedoeling is vier tot vijf weken’, zei hij op de zondag na het begin van de oorlog in het telefoongesprek met journalisten van The New York Times. ‘Het zal niet moeilijk zijn, we hebben heel veel munitie.’
Een dag later in het Witte Huis is de toon weer heel anders.
Na een week oorlog herhaalde de president de ‘whatever it takes’-uitspraak tegen journalisten in het regeringsvliegtuig, maar noemde hij de oorlog ook ‘een uitstapje’.
Maandag zei hij op een persconferentie de oorlog al gewonnen te hebben en afgelopen woensdag zei hij dat de oorlog ‘snel’ voorbij zal zijn. ‘Er zijn haast geen doelen over’, zei hij aan de telefoon tegen nieuwsmedium Axios. ‘Zodra ik er een einde aan wil maken, zal het stoppen.’ Tegen leiders van de G7 zei hij diezelfde dag dat Iran ‘op het punt van opgeven staat’, meldde hetzelfde medium later.
Diezelfde avond (Nederlandse tijd) sprak Trump zichzelf alweer tegen.
Na nieuwe aanvallen op Amerikaanse doelen, vrijdagnacht: ‘We hebben een onbeperkte hoeveelheid munitie, en genoeg tijd. Let maar op wat er met deze gestoorde schoften gaat gebeuren.’
Zijn gedraai doet zelfs zijn eigen regering gissen. ‘Het is aan de president om te bepalen of we nu in het begin, het midden of het einde van de oorlog zitten’, reageerde defensieminister Pete Hegseth.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant