AI-foto Berichtgeving in De Telegraaf over vluchten die ene Tamara Harema zou hebben gecharterd voor gestrande Nederlanders in de Golfregio voldoet ‘vermoedelijk niet aan onze journalistieke richtlijnen’, aldus de hoofdredactie.
De redactie van De Telegraaf aan de Basisweg in Amsterdam (2023).
De Telegraaf trekt berichtgeving terug over een vrouw die met een groep vanuit Dubai chartervluchten zou hebben geregeld om Nederlanders uit het Midden-Oosten weg te krijgen. Afgelopen weekend bleek de bijgevoegde foto, een ‘selfie’ die de bron had gestuurd naar verslaggevers, in ieder geval deels door AI-gegenereerd te zijn.
Het onderzoeksplatform Bellingcat beschreef afgelopen donderdag hoe de foto niet echt kon zijn, vooral door de manier waarop het hoogste gebouw ter wereld, de Burj Khalifa, op de achtergrond prijkte. Ook waren de vluchten waar sprake van was in het artikel nergens terug te vinden. Ook bij de Telegraaf konden ze de genoemde vluchten niet reproduceren, zegt hoofdredacteur Kamran Ullah in een reactie.
Hij zegt dat al sinds afgelopen weekend intern onderzoek gaande was bij de krant. De foto is meteen teruggetrokken nadat lezers hadden opgemerkt dat er iets niet deugde. Contact met de bron, ene Tamara Harema, bleek in de dagen daarna niet meer mogelijk. De redacteuren hebben haar überhaupt nooit aan de lijn gehad, zegt Ullah. „Dat ging via app.”
Ook de bron die de tip gaf aan een verslaggever bleek niet meer te reageren. Tegenover Bellingcat heeft deze persoon, de recent naar Dubai geëmigreerde advocaat Chizki Loonstein, nog wel gezegd dat ze de vrouw kent. Op latere vragen kwam geen antwoord meer.
Vrijdag viel het besluit bij De Telegraaf om te rectificeren, omdat er „geen bevredigend antwoord kwam” uit Dubai. Dat het nog een week duurde voor ook in de inhoud van de berichtgeving werd aangepast, heeft volgens Ullah niet met de onthulling door Bellingcat te maken. „Je kan niet zomaar een alinea weghalen en daarmee denken dat de kous af is. Dat moet je eerst onderzoeken en dat kost tijd.” Dat een bron bewerkt beeld opstuurt wil niet automatisch zeggen dat de inhoudelijke bijdrage meteen niet deugt, zegt Ullah.
Ullah zegt ook dat strikt genomen het artikel niet meldde dat er vluchten vertrokken waren, maar dat er één volgeboekt was en een tweede gecharterd werd. „Of er niet een groep is die zoiets geprobeerd heeft kun je niet meteen vaststellen.” Over de motieven van ‘Harema’ om De Telegraaf voor de gek te houden, kan Ullah alleen maar gissen. „Financieel gewin kun je dan denken, maar we hebben uiteraard geen mensen naar haar geleid. Dus dat is dan in ieder geval niet gelukt.”
De verslaggevers zijn geschrokken, zegt Ullah. „Dit zorgt er ook voor dat intern weer extra aandacht is voor zorgvuldigheid, bij ieder verhaal. Klein of groot, nieuwsverhaal of human interest: alles moet gewoon kloppen.”
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s