De Russische autoriteiten hebben Nederland, het museum Allard Pierson en Oekraïne aangeklaagd wegens ‘diefstal’ van kunstschatten uit de Krim. Op last van de rechter gingen die na de Russische annexatie van de Krim niet terug naar musea op het schiereiland, maar naar Oekraïne.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Met de aankondiging van de aanklacht deze week zwengelt Rusland een kwestie aan die sinds de overdracht van het zogenoemde Krimgoud in 2023 aan Oekraïne leek afgedaan. Het Russische Onderzoekscomité, een soort Openbaar Ministerie, houdt Nederland, het Allard Pierson Museum en Oekraïne verantwoordelijk voor de diefstal van stukken ‘met een speciale historische, artistieke of culturele waarde’ en het nalaten om die terug te geven.
Aan de teruggave ging een bijna tien jaar durende strijd vooraf. Die begon nadat Rusland de Krim in maart 2014 annexeerde. In het Allard Pierson Museum in Amsterdam was op dat moment de tentoonstelling De Krim – Goud en geheimen van de Zwarte Zee te zien. De veelal gouden kunstvoorwerpen die werden tentoongesteld, waaronder een zwaardschede, een pronkhelm en juwelen, waren uitgeleend door het Nationaal Historisch Museum van Oekraïne in Kyiv en door vier musea op de Krim.
Zowel Oekraïne als de Krimmusea beschouwen de voorwerpen als hun cultureel erfgoed. Vanwege de annexatie besloot het Amsterdamse museum de collectiestukken op te slaan en de rechter te laten bepalen aan wie de schatten zouden toekomen. Al in 2016 oordeelde de rechtbank in Amsterdam dat Oekraïne de voorwerpen zou moeten krijgen, maar door Russisch beroep belandde de zaak uiteindelijk op het bord van de Hoge Raad.
Bij diens definitieve oordeel laat Rusland het dus niet zitten. De autoriteiten hebben er nooit boodschap aan gehad dat de teruggave tot stand kwam op basis van uitspraken van onafhankelijke rechters. Volgens het Kremlin waren die politiek gemotiveerd.
Woordvoerder Svetlana Petrenko van het Onderzoekscomité heeft verklaard dat de 565 museumstukken waar het om gaat een waarde hebben van zo’n 1,3 miljoen euro, hoewel sommige stukken volgens haar uniek en daarom ‘onbetaalbaar’ zijn. Het Onderzoekscomité laakt dat Rusland ook nooit gecompenseerd is.
Wat de precieze gevolgen van de aanklacht nu zijn voor Nederland en het Allard Pierson Museum is nog onduidelijk. Het Onderzoekscomité zegt alle mensen te gaan identificeren ‘die betrokken zijn bij de diefstal’. Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken of het Allard Pierson Museum hebben nog niet gereageerd op de aanklacht.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant