De goed ontvangen dramaserie Een van ons krijgt na een anoniem bestaan op Canal Plus een tweede leven op Netflix. En zo zijn er meer ‘zwervende series’ die telkens bij een andere streamingdienst belanden. Hoe zit dat?
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
‘Een overtuigend portret van de vele gedaanten van schuld’, ‘een analyse van de steeds meer verscheurde Nederlandse samenleving’ en een ambitie om ‘iets anders te maken dan de zoveelste truecrimeserie’. Recensent Mark Moorman was in 2024 in de Volkskrant behoorlijk enthousiast over de zesdelige dramaserie Een van ons, over de jarenlange zoektocht naar de dader van de moord op een 16-jarig meisje, losjes geïnspireerd op de moord op Marianne Vaatstra.
De Volkskrant was niet de enige: Een van ons kreeg lovende recensies en won twee Gouden Kalveren, voor beste regie (Michiel van Erp) en beste hoofdrol (Abke Haring). Om nog eens te citeren uit genoemde recensie: ‘Een van ons overtuigt in de vertelvorm, filmische kwaliteiten en acteerprestaties, met indrukwekkende uitschieters in Mara van Vlijmen en Abke Haring.’ En: ‘De serie zou een groot publiek verdienen.’
Dat laatste was een probleem, want Een van ons was exclusief te zien op Canal Plus, als eerste Nederlandse Canal Plus Original Serie. Niets ten nadele van de mensen achter die streamingdienst, maar de kans is klein dat drommen kijkers inschakelden, zeker gezien de immense concurrentie van andere diensten.
De aanloop was sowieso rommelig, daar Een van ons in eerste instantie werd ontwikkeld als serie van streamingdienst Viaplay. Die dienst kennen we vooral van de Formule 1 en Engels topvoetbal, maar had enkele jaren geleden óók het plan om Nederlandse dramaseries te maken. Er waren plannen voor vier series, onder meer over de vuurwerkramp en een productie van bestsellerschrijver Saskia Noort, maar in 2023 ging er een streep door die plannen door een miljoenenverlies bij het Zweedse moederbedrijf. Omdat Een van ons al bijna helemaal af was, werd die serie opgepikt door Canal Plus.
Zo kon het gebeuren dat een goed ontvangen, prijswinnende serie vrij snel in de anonimiteit belandde. Sterker nog: de serie heeft tot op de dag van vandaag niet eens een eigen Wikipediapagina.
Maar nu is er, bij wijze van reanimatie, plots nieuw leven voor Een van ons, daar de serie nu óók te zien is op Netflix. Dat is niet nieuw, want in een almaar uitdijend streaminglandschap is het steeds gangbaarder dat een serie meerdere huizen heeft. Dat komt onder meer door verplichtingen vanuit de Nederlandse overheid om een bepaald deel van de omzet van streamingdiensten te investeren in Nederlandse producties.
En wat is er dan aantrekkelijker dan een serie die al kant-en-klaar is? Natuurlijk, Netflix heeft eigen Nederlandse originals als Amsterdam Empire, Dirty Lines en Ares, maar pikt ook steeds vaker titels op van andere streamingdiensten. Zo beleefde hitserie Klem een onverwacht tweede leven nadat alle seizoenen werden aangekocht, en scoorde ook NPO-serie Het gouden uur op Netflix uitstekend.
Als we wat dieper graven op Netflix, komen we bijvoorbeeld ook misdaadserie Fenix tegen. Dat was ooit weer een van de paradepaardjes van streamingdienst ‘KPN Presenteert’, die in 2015 begon en in 2018 alweer ter ziele ging. Voor die dienst werden, naast muziek- en sportprogramma’s, ook zes series ontwikkeld: B.A.B.S., Brussel, Dochters, De mannentester, Toon en Fenix. Die laatste twee series zijn nog te zien, omdat die een paar jaar na de KPN-release werden opgepikt door Netflix.
De grotendeels gefnuikte serie-ambities van KPN, Canal Plus en Viaplay staan daarmee symbool voor de situatie in het moderne serielandschap: iedereen wil een graantje meepikken van de Netflix-revolutie, maar uiteindelijk worden veel revolutiekinderen juist opgegeten door de aanstichter zelf. Dat leidt er weer toe dat er steeds meer ‘zwervende series’ komen die elders (groter) onderdak vinden.
De kans is groot dat dit de komende jaren alleen maar zal toenemen. Eerder dit jaar kwam naar buiten dat de NPO, Talpa en RTL/Videoland in gesprek zijn over een samenwerking die ertoe moet leiden dat series vaker te zien zijn op meerdere platforms. In dat geval zouden NPO-series bijvoorbeeld vaker te zien moeten zijn op Videoland, omdat die streamingdienst een veel groter bereik heeft dan NPO Start. Zoals Jan Slagter, directeur van omroep Max, zei in De Telegraaf: ‘We spelen met NPO Start nu in een klein stadion, dus waarom niet ook naar de Johan Cruijff Arena of De Kuip gaan?’
Voor de Nederlandse partijen zou dat dan weer een manier zijn om een vuist te maken tegen de macht van grote internationale partijen als Netflix, Amazon en Apple. Daarbij moet de doorplaatsing, vooral voor de NPO, wel altijd bijdragen aan de publieke taakopdracht. Dat gaat dan bijvoorbeeld over het aanboren van een nieuwe doelgroep, omdat het publiek van andere streamingdiensten overwegend breder is dan dat van de NPO, en daarmee bijvoorbeeld ook jonger en diverser.
Een van ons krijgt nu ook de kans om een breder publiek aan te spreken dan de Canal Plus-achterban, waarmee het in ieder geval geen zelfde lot beschoren lijkt als bijvoorbeeld de vergeten series van KPN Presenteert.
Aan het einde van zijn overwinningsspeech voor zijn Gouden Kalf riep regisseur Michiel van Erp in september 2024: ‘Ga vooral kijken trouwens, want niemand heeft het gezien. Maar het is echt heel mooi!’ Daarbij kunnen wij ons alleen maar aansluiten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant