Van de Falklandoorlog tot de val van Ceaușescu, jarenlang deed fotograaf Jan van Eijndhoven verslag voor de NOS vanuit conflictgebieden over de hele wereld. Flamboyant, maar vooral razendsnel. ‘Heb je de beelden?, vroeg ik de eerste keer. Natuurlijk had hij de beelden.’
Persfotograaf Jan van Eijndhoven was er niet vies van het nieuws een handje te helpen. In de zomer van 1972 kreeg de Tilburgse brandweer een telefoontje dat in de binnenstad een aap was ontsnapt op transport naar het station. Van Eijndhoven was er als de kippen bij om vast te leggen hoe de brandweer de aap uit een boom haalde. Later bleek dat hij zelf het dier had losgelaten. De eigenaar van het Tilburgs Dierenpark had hem gevraagd of hij een stunt kon verzinnen om zijn noodlijdende park te promoten.
Foto’s maken zat er al vroeg in. Zijn vader, die een fotozaak had, stuurde de 11-jarige Jan op zijn fiets naar voetbalwedstrijden. Hij kreeg één rolletje waarmee hij drie wedstrijden moest fotograferen voor de krant. Een reserverolletje was te duur. Opgeleid als boekhouder belandde Van Eijndhoven, die 10 februari op 78-jarige leeftijd overleed, in het bedrijf van zijn vader en fotografeerde hij het nieuws in Tilburg en omgeving.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Henk van den Anker, destijds verslaggever van het Nieuwsblad van het Zuiden, was ‘dag en nacht’ met Van Eijndhoven op stap. ‘Hij was een flamboyante vakman, kende iedereen en iedereen kende hem. Via de politieradio, Jan was daarmee een van de eersten, waren we snel ter plekke, vaak eerder dan de politie. We reden van uitslaande brand naar pretpark, van lintje naar een auto in het kanaal, van een dubbele moord naar een jubilerende Italiaanse ijscozaak.’
Tientallen jaren was Van Eijndhoven ook cameraman voor de NOS. Hij filmde de Falklandoorlog, de opstand tegen de Roemeense dictator Ceaușescu, Golfoorlogen en de treinkaping in De Punt, waar hij tien dagen in zijn auto sliep.
Voormalig Journaal-verslaggever Job Frieszo die met Van Eijndhoven vele malen in de Golfregio is geweest: ‘Voor hit- and runacties was hij de beste. Er werd onder de verslaggevers om hem gevochten, je hoefde Jan niks te vertellen. Hij had bij wijze van spreken de beelden al op camera staan als ik nog uit de auto moest stappen.’
Van Eijndhoven en Frieszo zijn twee maanden onafgebroken in Koeweit geweest. ‘Twee maanden stress in een oorlogsgebied en nooit ruzie hè. Elke nacht ging het luchtalarm af en vlogen de scuds van Saddam Hoessein over. Dan sprong ik uit mijn bed en haastte me naar zijn kamer, waar Jan al uit het raam stond te filmen. ‘Heb je de beelden?’, vroeg ik de eerste keer. Natuurlijk had hij de beelden. Zijn schalks lachje zal ik nooit vergeten.’
De oorlog in Joegoslavië luidde het einde in van zijn carrière als cameraman, maar dat wist hij toen nog niet. Op de vlucht voor het geweld in Bosnië in 1992 sloeg de auto met Van Eijndhoven vier keer over de kop. Hij hield er rugklachten en – bleek later – beschadigde nieren aan over. Na een niertransplantatie moest hij het rustiger aan doen. Zijn laatste klus voor het NOS Journaal was de oorlog in Kosovo in 1999. ‘Dat ik ergens zou worden neergeknald had ik wel verwacht, maar juist door dat ongeluk was het over en uit’, zei hij tegen het Eindhovens Dagblad.
Frieszo: ‘Een oorlog is niet gevaarlijk, zei Jan toen hij mij inwijdde in oorlogsverslaggeving. Dat we ons moesten verplaatsen met wrakke vliegtuigen en gammele auto’s, dáár loerde het gevaar. Het is wrang dat die voorspelling uitgerekend voor hem is uitgekomen.’
Van den Anker: ‘Wat niet iedereen wist was dat Jan als de dood was voor honden. Als we ergens kwamen waar maar in de verste verte een hond blafte, bleef hij in de auto zitten.’
Source: Volkskrant