Radarproducent Thales, het voormalige Hollandse Signaal, is een van de grootste defensiebedrijven van Nederland. Deze week nodigde het journalisten in Hengelo uit om de koopwaar te komen bekijken. ‘Europa heeft ons nodig.’
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
Als enorme brede televisietoestellen staan de radars in slagorde opgesteld in de fabriekshal. Trappetjes bieden de technici toegang tot het binnenste, waar ze de elektronica installeren die straks de radiogolven moeten gaan uitzenden om inkomende raketten te detecteren. ‘Naval’, staat er bij de deur naar de hal, ook al is in de verste verte geen zee te bekennen. Een van deze zogeheten Smart-L-apparaten staat achterop de Zr.Ms. Evertsen, het fregat dat naar het Midden-Oosten is gestuurd om een Frans vliegdekschip te beschermen.
Het is hier bij Thales in Hengelo een stuk drukker dan een paar jaar geleden. Destijds leek deze hal meer op een werkplaats waar liefhebbers eindeloos aan hun nieuwste paradepaardje klusten. Nu staan er borden met strenge schema’s bij de productielijnen, waar radars in een continue stroom worden geassembleerd.
‘We produceren nu drie, vier, vijf keer zo veel’, zegt Gerben Edelijn, CEO van de Nederlandse vestigingen van Thales. ‘En minstens zo belangrijk: daardoor kunnen we ook sneller leveren, soms in enkele weken in plaats van over twee jaar. Europa heeft ons nodig.’
De radarproducent, het voormalige Hollandse Signaal, is een van de grootste defensiebedrijven van Nederland. Sinds de Russische inval in Oekraïne is het bedrijf sterk aan het groeien. De dreiging uit de lucht blijkt weer allerlei nieuwe vormen aan te nemen, waardoor de behoefte aan luchtafweer is toegenomen. Die afweer begint bij het detecteren van inkomende raketten of drones.
Deze week lanceerde het bedrijf een nieuw systeem, SkyDefender, dat als een virtuele koepel over een land, stad, legerkamp of schip kan worden geplaatst. Het is bedoeld als ‘meerlaags’ verdediging, tegen ballistische raketten, kruisraketten, jachtvliegtuigen, drones, maar ook mensen op de grond.
Welk wapen zet je in tegen welke dreiging? ‘Met AI kunnen we beter herkennen wat er op ons af komt’, zegt Hervé Dammann, vicepresident lucht- en landsystemen. ‘En ze helpt de besluitvorming. Welk doelwit kies je, als er een enorme zwerm op je af komt?’
Daarbij komen niet alleen grote radars van pas. Thales maakt ook radars op rugzakformaat, een soort tosti-ijzers van 17 kilo die op een statief op de grond kunnen worden gezet om een tijdelijke positie te bewaken. Nederlandse soldaten gebruikten deze apparaten al tijdens de missie in Mali, maar sindsdien is de productie verveelvoudigd, zegt elektrotechnisch ingenieur Holger Neufeldt.
Thales is zo een van de bedrijven die profiteren van de nieuwe Europese gevarenzones. Deze week nodigde het Europese journalisten in Hengelo uit om zijn in legergroen en marinegrijs geschilderde koopwaar te demonstreren. ‘ReArm Europe’, was de naam van het programma, niet toevallig ook de naam van de grote defensieambitie die de Europese Commissie vorig jaar presenteerde. Die ambitie mag de komende vier jaar 800 miljard euro gaan kosten, en idealiter wordt zo veel mogelijk van dat geld in Europa besteed.
Daarbij klinkt al jaren de roep om Europese samenwerking, waarbij landen samen een aanbesteding doen. Op die manier krijgen bedrijven grote orders binnen en kunnen ze meer innoveren, en dus beter concurreren met hun Amerikaanse tegenhangers.
Maar dat valt nog steeds tegen, zegt Edelijn. ‘Zodra er veel geld bij komt kijken, wordt het politiek. Weinig mensen beseffen hoe complex het is om in defensie actief te zijn. Als je denkt: ik heb een goed product tegen een goede prijs dus dat kan ik wel verkopen, dan heb je het mis.’
Er wordt nog steeds erg nationaal gedacht bij militaire aanbestedingen, zegt hij. ‘Dan denken ze in Duitsland: wij hebben een bedrijfje dat ook best een radar kan bouwen. En dan krijg je toch weer die versnippering. Ik heb niet de illusie dat dit snel anders wordt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant