Een Franse militair is gedood tijdens een aanval in de regio Erbil in Iraaks-Koerdistan. Dat maakte de Franse president Emmanuel Macron afgelopen nacht bekend.
Boven het westen van Irak is een Amerikaans KC-135-tankvliegtuig neergestort. Het toestel werd volgens de Amerikaanse krijgsmacht niet geraakt door eigen of vijandig vuur. Toch claimt de groep Islamitisch Verzet in Irak, een koepelorganisatie van door Iran gesteunde gewapende facties, het toestel te hebben neergehaald.
Israël waarschuwde de bevolking vannacht voor nieuwe Iraanse raketaanvallen.
In Teheran werden explosies gemeld.
Israël heeft donderdagmiddag en -avond opnieuw delen van de Libanese hoofdstad Beiroet onder vuur genomen.
Iraanse media hebben vrijdagochtend meerdere explosies gemeld in de Iraanse hoofdstad Teheran. Volgens persbureaus Tasnim en Fars waren op meerdere plekken in de stad ontploffingen te horen. In het zuiden van de stad waren de explosies het meest intens.
Volgens het persbureau Fars 'voelden sommige inwoners hun huis schudden door de explosies'. Er zijn nog geen meldingen over hoe groot de eventuele schade is of over mogelijke slachtoffers.
Redactie
Het Islamitisch Verzet in Irak, een koepelorganisatie van door Iran gesteunde gewapende facties, heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor het neerhalen van een Amerikaans militair tankvliegtuig in het westen van Irak.
De groep schreef in een verklaring dat zij het KC-135-vliegtuig heeft neergeschoten 'ter verdediging van de soevereiniteit en het luchtruim van ons land'.
Donderdag meldden de Verenigde Staten het verlies van een Boeing KC-135-tankvliegtuig boven het westen van Irak. Het toestel werd volgens de Amerikaanse krijgsmacht niet neergehaald door eigen of vijandig vuur.
Twee vliegtuigen waren betrokken bij het incident, waarvan het KC-135-toestel crashte. De verklaring meldt niet of het andere betrokken toestel ook een KC-135 was. Dat vliegtuig landde later veilig in Israël.
ANP
Israël heeft vrijdagochtend gewaarschuwd voor een nieuwe reeks Iraanse raketten. In een bericht op het platform Telegram zegt het Israëlische leger dat het luchtverdedigingssysteem actief is.
In het noorden van het land ging het luchtalarm af.
Belga
De Australische minister van Buitenlandse Zaken Penny Wong heeft niet-essentieel Australisch overheidspersoneel opgeroepen om Israël en de Verenigde Arabische Emiraten te verlaten door de 'verslechterende toestand' in het Midden-Oosten.
In een bericht op X richt Wong zich ook tot alle landgenoten met de oproep om de regio te verlaten. Volgens Canberra zouden ongeveer 2.600 van de 115.000 Australiërs in het gebied zijn teruggekeerd naar Australië.
Belga
Een Franse militair is gedood 'tijdens een aanval' in de regio Erbil in Iraaks-Koerdistan. Dat maakte de Franse president Emmanuel Macron in de nacht van donderdag op vrijdag bekend op X.
'Adjudant Arnaud Frion van het 7e Bataljon Alpenjagers in Varces is voor Frankrijk gesneuveld tijdens een aanval in de regio Erbil in Irak', schreef hij, eraan toevoegend dat 'de oorlog in Iran dergelijke aanvallen niet kan rechtvaardigen'.
De militair kwam om bij een incident dat enkele uren eerder al gemeld was door het Franse leger, dat aangaf dat zes van zijn militairen gewond waren geraakt bij een droneaanval in het noorden van Irak. Volgens de gouverneur van de regio Erbil zou het gaan om een incident bij de Frans-Koerdische basis nabij Makhmur. De Fransen zouden daar zijn geweest voor een antiterrorismetraining.
ANP
Saoedi-Arabië heeft in de nacht van donderdag op vrijdag 28 drones onderschept. Dat heeft het Saoedische ministerie van Defensie bekendgemaakt in verschillende berichten op X.
Het ministerie maakte eerst bekend een golf van twaalf drones te hebben 'onderschept en vernietigd'. Hierna volgden nog berichten over volgende golven van negen en zeven drones.
Belga
Zes Franse militairen die antiterrorismetraining gaven in Noord-Irak zijn gewond geraakt bij een droneaanval in de regio Erbil. Dat meldde het Franse leger donderdag, slechts enkele uren nadat ook een Italiaanse basis in hetzelfde gebied was aangevallen. De gewonde soldaten zijn overgebracht naar een medische post.
Volgens de gouverneur van de regio Erbil zou het gaan om een incident bij de Frans-Koerdische basis nabij Makhmur.
Frankrijk heeft honderden militairen gestationeerd in de regio Erbil als onderdeel van een bredere internationale coalitie die vecht tegen IS-strijders in het gebied.
Het was niet meteen duidelijk waar de drone vandaan kwam.
Eerder vond ook een droneaanval plaats op een Italiaanse basis in Erbil. Daarbij vielen geen slachtoffers. De Italiaanse autoriteiten kondigden hierop aan het personeel te evacueren. Het Italiaanse leger was al langer bezig met de evacuatie van zijn basis in Erbil. De terugtrekking zal slechts tijdelijk zijn.
Redactie
Iran is niet van plan de Straat van Hormuz volledig te sluiten, maar het is wel Irans onvervreemdbare recht om de veiligheid op de zeestraat te garanderen. Dat heeft de Iraanse ambassadeur voor de VN gezegd tegen journalisten. Amir Saeid Iravani voegde eraan toe dat 'de huidige situatie in de regio, waaronder ook de Straat van Hormuz, niet het resultaat is van Irans rechtmatige zelfverdediging', verwijzend naar de gevechten met Israël en de Verenigde Staten.
Rond de Straat van Hormuz − die de Perzische Golf verbindt met de Golf van Oman en onder meer grenst aan Iran, Oman en de Verenigde Arabische Emiraten − werden al meerdere vrachtschepen aangevallen. In reactie daarop mijden veel rederijen het gebied nu, wat gevolgen heeft voor onder meer het transport en de prijs van olie. Grofweg een vijfde van het wereldwijde olietransport komt door de Straat van Hormuz.
Onder meer de VS en Frankrijk overwegen om vrachtschepen militair te begeleiden om zo een veilige doorgang te garanderen.
ANP
Een Amerikaans Boeing KC-135-tankvliegtuig is donderdag neergestort in het westen van Irak. Dat meldt het operationeel commando voor de regio, U.S. CENTCOM. Het toestel werd volgens de Amerikaanse krijgsmacht niet neergehaald door eigen of vijandig vuur.
Twee vliegtuigen waren betrokken bij het incident, waarvan de KC-135 crashte. Er zijn reddingspogingen gaande, aldus het Amerikaanse leger. Er werd niet gemeld of het andere betrokken toestel ook een KC-135 was. Het tweede toestel kon veilig landen.
Het is voorlopig niet duidelijk hoeveel personen aan boord waren en of ze crash hebben overleefd.
Eerder verloor het Amerikaanse leger in de oorlog tegen Iran al drie F-15's. Die toestellen werden per vergissing neergehaald door de luchtafweersystemen van Koeweit. Alle zes bemanningsleden wisten zich met hun schietstoel in veiligheid te brengen.
ANP/Belga/AP
Israël heeft donderdagmiddag en -avond opnieuw delen van de Libanese hoofdstad Beiroet onder vuur genomen. Op beelden van persbureau AFP is te zien hoe rook opstijgt uit een pand in de centraal gelegen wijk Bachoura, die grenst aan het oude stadscentrum en vlak bij onder meer het kantoor van de Libanese premier en het parlement ligt.
Het Israëlische leger had voor de aanval een evacuatiebevel laten uitgaan voor Bachoura. Eerdere van zulke bevelen hadden betrekking op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, waar Hezbollah traditioneel sterk aanwezig is.
Volgens het leger was de aanval in Bachoura gericht op een pand waar Hezbollah geld heeft opgeslagen. Persbureau Reuters heeft de aanval op het gebouw geverifieerd. Onduidelijk is nog hoe groot de schade is en of er (burger)slachtoffers zijn gevallen. Buiten gedode Hezbollah-strijders, geeft Israël daar doorgaans weinig informatie over.
Ook voor de eveneens centraal gelegen wijk Zuqaq al-Blat heeft het leger een evacuatiebevel gegeven. The New York Times deelt beelden van rookpluimen boven dat deel van de stad.
Eerder op de dag kwamen twee academici om het leven bij een aanval op de campus van de publieke universiteit van Libanon, meldde het nationale persbureau NNA. De campus ligt aan de rand van de zuidelijke buitenwijken van Beiroet. Voor meerdere zuidelijke buitenwijken van Beiroet heeft Israël vandaag evacuatiebevelen uitgevaardigd.
Verder zegt Israël in het zuiden van het land doelen van Hezbollah onder vuur te nemen. Details daarover ontbreken nog.
Door de Israëlische aanvallen op Libanon zijn zo’n 800 duizend inwoners ontheemd geraakt. Volgens het Libanese gezondheidsministerie is het dodental inmiddels opgelopen tot 687, onder wie 98 kinderen en 62 vrouwen. Hoeveel van de doden Hezbollah-strijders zijn, meldt het ministerie niet.
Thom Canters
Nog enkele honderden gestrande reizigers willen uit het Midden-Oosten worden gerepatrieerd, zo heeft buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) gezegd tijdens een debat in de Tweede Kamer over de oorlog in het Midden-Oosten. Het gaat onder meer om zo’n tweehonderd mensen uit de Verenigde Arabische Emiraten, waar grote steden zoals Dubai en Abu Dhabi liggen. Ook zitten nog tientallen Nederlanders vast in landen als Jordanië, Israël, Irak, Iran, Qatar of Saudi-Arabië.
Volgens Berendsen voldeden ongeveer zesduizend mensen aan de voorwaarden voor repatriëring. Duizenden hebben de regio al verlaten, zei hij. Ongeveer drieduizend mensen lukte het zelfstandig om te vertrekken. Nog eens duizend mensen konden weg dankzij hulp van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Iets minder dan duizend mensen willen geen gebruik maken van hulp, aldus de minister.
Het ministerie gaat nu over op ‘maatwerk’ om de kleinere groepen uit verschillende landen terug te halen. Hoe dat er precies uitziet, zei hij niet. Wel benadrukte hij dat een vliegtuig van Defensie in de regio blijft om te helpen bij de repatriëring. Berendsen roept mensen op het te melden als zij al in veiligheid zijn.
Gevluchte Iraniërs hoeven daarnaast voorlopig niet terug te keren naar hun geboorteland, meldde premier Rob Jetten tijdens het debat. Het kabinet heeft eerder de beslissingen over asielaanvragen gepauzeerd, maar had nog geen formeel besluit- en vertrekmoratorium ingesteld. Asielminister Bart van den Brink is dat laatste aan het voorbereiden.
Een dergelijk besluit houdt in dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) lopende asielverzoeken niet afwijst, maar ook geen verblijfsvergunningen toewijst. Nieuwe asielaanvragen zullen niet in behandeling worden genomen. Bovendien worden Iraniërs van wie de asielaanvraag is afgewezen, niet teruggestuurd.
Redactie
De stijgende olieprijzen door de oorlog met Iran zijn geen reden voor zorg, stelt de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social. Integendeel, als ‘s werelds grootste olieproducent kunnen de Verenigde Staten er volgens Trump juist goed aan verdienen.
Met zijn uitspraken gaat Trump voorbij aan de zorgen van Amerikanen over de stijgende prijzen aan de pomp. De gemiddelde benzineprijs in de VS is op dit moment ruim 3,60 dollar per gallon, zo’n 60 cent meer dan een maand geleden. Uit peilingen blijkt keer op keer dat Amerikaanse kiezers in grote mate ontevreden zijn met Trumps presidentschap omdat hij niet in staat is de kosten van levensonderhoud te drukken.
De aanhoudende Iraanse blokkade heeft volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) geleid tot ‘de grootste verstoring in de geschiedenis van de wereldwijde oliemarkt’. Maar die zorgen deelt Trump dus niet. ‘Het is voor mij als president veel belangrijker om te voorkomen dat het kwaadaardige Iran een kernwapen krijgt en het Midden-Oosten en mogelijk de rest van de wereld vernietigt.’
Trump heeft de laatste dagen meermaals gezegd dat de VS de oorlog praktisch al gewonnen hebben, hoewel Iran nog altijd in staat is aanvallen uit te voeren. Een duidelijke exitstrategie heeft de Amerikaanse president echter nog niet geformuleerd.
Thom Canters
Mojtaba Khamenei, de nieuwe opperste leider van Iran, heeft voor het eerst sinds zijn benoeming een verklaring naar buiten gebracht. Zijn toespraak is zojuist voorgelezen op de Iraanse staatstelevisie. Khamenei, die gewond raakte bij de Israëlische aanval waarbij zijn vader en voorganger werd gedood, bleef zelf buiten beeld. Hij heeft daardoor geen einde kunnen maken aan de geruchten over de ernst van zijn verwondingen.
In de verklaring zegt Khamenei dat de ‘martelaren’ die zijn omgekomen bij de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran zullen worden gewroken. Ook zal Iran de blokkade van de strategisch belangrijke Straat van Hormuz voortzetten om Israël en de VS economisch onder druk te zetten. De sluiting van de zeestraat, gevolgd door een reeks Iraanse aanvallen op vrachtschepen die toch door de Straat van Hormuz varen, heeft geleid tot een flinke stijging van de olie- en gasprijzen.
Khamenei zei verder dat Iran de banden met zijn buurlanden moet aanhalen. Onduidelijk is of dat betekent dat de Iraniërs die landen vanaf nu zullen ontzien. De afgelopen anderhalve week heeft Iran luchtaanvallen uitgevoerd op meer dan tien landen in het Midden-Oosten. Iran gaat volgens Khamenei sowieso door met de aanvallen op Amerikaanse militaire bases in de regio.
Daan de Vries
Een Pools nucleair onderzoekscentrum was deze week het doelwit van een cyberaanval. Volgens de Poolse regering zijn er aanwijzingen dat de daders afkomstig zijn uit Iran, meldt de Poolse minister voor Digitale Zaken Krzysztof Gawkowski. De hackers zijn er volgens Gawkowski niet in geslaagd om binnen te dringen in de systemen van de onderzoeksinstelling.
Het instituut doet onder meer onderzoek naar kernenergie. Polen heeft momenteel geen actieve kerncentrales, maar er zijn wel concrete plannen om de komende jaren centrales te openen.
Poolse bedrijven en overheidsinstellingen hebben de afgelopen jaren geregeld te maken met cyberaanvallen. Doorgaans wijzen de Poolse autoriteiten naar Rusland, dat in Polen ook andere vormen van sabotage uitvoert. Minister Gawkowski schrijft in een verklaring dat het ook mogelijk is dat de hackers zich doelbewust hebben voorgedaan als Iraniërs, om hun werkelijke afkomst te verhullen.
Daan de Vries
Vrachtschepen in de buurt van de Straat van Hormuz versturen boodschappen waarin zij hun banden met China benadrukken, in de hoop zo te voorkomen dat zij worden aangevallen door Iran. Dat concludeert persbureau AP aan de hand van data van MarineTraffic, een website die de internationale scheepvaart volgt.
Zeker acht schepen in de Perzische Golf en de Golf van Oman, die van elkaar worden gescheiden door de nauwe Straat van Hormuz, hebben teksten als ‘Chinese eigenaar’ of ‘Chinese bemanning’ aan hun locatiegegevens toegevoegd. De meeste van deze schepen varen niet onder Chinese vlag, maar zijn mogelijk wel verbonden aan Chinese bedrijven.
Het is niet duidelijk hoe noodzakelijk de berichten van de schepen zijn. Iran onderhoudt nauwe economische banden met China en heeft Chinese schepen tot dusverre ontzien in zijn aanvallen op vrachtschepen in de Straat van Hormuz. Sinds het uitbreken van de oorlog in Iran zijn zeker negentien schepen aangevallen in het gebied. Eerder gebruikten rederijen vergelijkbare boodschappen om schepen te beschermen tegen aanvallen door de Houthi’s op de Rode Zee.
Daan de Vries
Thailand heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen vanwege de Iraanse aanval op een Thais vrachtschip in de Straat van Hormuz. Het Thaise ministerie van Buitenlandse Zaken eist formele excuses van Iran. Het schip was onderweg van Dubai naar de Indiase stad Kandla toen het gisteren werd getroffen door een Iraanse raket.
India sprak kort na de aanval al zijn zorgen uit over de situatie in de Straat van Hormuz, waar Iran de afgelopen dagen verschillende vrachtschepen heeft aangevallen. ‘India betreurt het feit dat commerciële scheepvaart een doelwit is van militaire aanvallen’, schreef het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.
Op het Thaise schip brak door de Iraanse aanval brand uit. De meeste bemanningsleden konden worden geëvacueerd, maar drie opvarenden zijn nog vermist.
Daan de Vries
Zo’n 3,2 miljoen Iraniërs zijn binnen Iran op de vlucht geslagen sinds het uitbreken van de oorlog met Israël en de Verenigde Staten. Dat meldt VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. ‘Dit aantal zal waarschijnlijk verder toenemen als het geweld voortduurt’, schrijft de VN-organisatie in een verklaring.
De meeste gevluchte Iraniërs zijn vanuit Teheran en andere grote steden gevlucht naar het noorden of naar het platteland. Volgens UNHCR zijn vluchtelingengroepen die al in Iran woonden, onder wie veel Afghanen, oververtegenwoordigd. De VS en Israël hebben sinds 28 februari zware luchtaanvallen uitgevoerd op Teheran en andere Iraanse steden. Daarbij zijn zeker 1.200 burgers gedood, blijkt uit cijfers van mensenrechtenorganisatie Hrana.
Daan de Vries
De olieprijs is donderdag korte tijd opnieuw boven de 100 dollar per vat uitgekomen na een aanval op twee tankers in Iraakse wateren. Beide schepen, geladen met Iraakse olie, vlogen na een explosie in brand. Een van de tankers vaart onder de vlag van de Marshalleilanden, de ander onder de vlag van Malta.
De aanval zou zijn uitgevoerd door Iraanse boten met explosieven aan boord, meldt Reuters op basis van een eerste Iraaks onderzoek. Bij de aanval viel ten minste een dode, in totaal zijn 38 bemanningsleden gered. Er wordt nog gezocht naar vermisten. Alle activiteiten in Iraakse havens zijn stilgelegd.
De aanval maakt duidelijk dat het effect van de woensdag aangekondigde maatregel om olie uit de wereldwijde reserves vrij te geven, nauwelijks tot geen effect heeft op de olieprijs. Na de aankondiging steeg de olieprijs verder en piekte na de aanval. Donderdagochtend schommelde de prijs van een vat Brentolie 5 procent hoger rond de 95 dollar.
Nederland liet gisteren weten dat het ook een deel van zijn strategische oliereserves inzet. In totaal komen er 5,4 miljoen vaten op de markt, ongeveer een vijfde van de Nederlandse strategische voorraad. In totaal wordt de komende tijd een recordaantal van 400 miljoen vaten olie op de markt gebracht, zo maakte het energieagentschap IEA woensdagmiddag bekend. Het IEA coördineert de inzet van de reserves.
Bard van de Weijer
Een Italiaanse militaire basis in Irak is getroffen door een raket, meldt het ministerie van Defensie in Rome. Er zijn geen slachtoffers of gewonden onder het Italiaanse personeel, stelt de minister van Defensie Guido Crosetto in een schriftelijke verklaring.
De raket kwam volgens het ministerie neer op een basis in Erbil, in Iraaks-Koerdistan. Minister Crosetto zegt dat de militaire top hem doorlopend op de hoogte houdt van nieuwe ontwikkelingen. Wie de raket gelanceerd heeft, of er schade is en hoe Italië hierop reageert, vermeldt hij niet. In de afgelopen weken heeft Iran wel meermaals doelen aangevallen in Iraaks-Koerdistan.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft goede banden met de Amerikaanse president Donald Trump, maar is wel kritisch op de oorlog. Woensdag zei ze in de senaat dat het conflict diplomatiek opgelost moet worden. Ook zei ze niet te willen dat de VS Italiaanse bases gebruiken voor de oorlog, tenzij het Italiaanse parlement dat anders ziet.
Miluska van Rompu
Iran heeft donderdag brandstoftanks aangevallen in Bahrein. De tanks behoren tot een opslagfaciliteit in het gouvernement Muharraq.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken verzoekt inwoners van een deel van Muharraq om 'thuis te blijven en ramen en ventilatie te sluiten, als voorbereiding op de mogelijke gevolgen van rook door het vuur dat geblust wordt', aldus een bericht van het ministerie op X.
Iran valt doelwitten in de Golfstaten aan als vergelding voor Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. In Bahrein ligt de belangrijkste Amerikaanse marinebasis in de regio.
Een Iraanse drone heeft in de nacht van woensdag op donderdag een toren in Dubai geraakt. Volgens de autoriteiten in het emiraat ging het om een drone die op een gebouw in de buurt van Creek Harbour was gevallen. Hulpdiensten zouden de 'kleine' brand hebben geblust en er zijn geen gewonden gevallen.
Volgens de Iraanse staatszender IRIB ging het om een aanval met een precisiedrone en hielden Amerikaanse soldaten zich schuil in de toren die werd geraakt.
Bij een Israëlische luchtaanval op het openbare strand Ramlet al-Baida, nabij het centrum van Beiroet, zijn zeker zeven mensen gedood. 21 mensen raakten gewond, aldus het Libanese ministerie van Gezondheid. Veel inwoners van Beiroet die ontheemd zijn geraakt door het geweld hadden toevlucht gezocht op het strand van Ramlet al-Baida, schrijft Al-Jazeera.
Ook de zuidelijke buitenwijken van Beiroet werden hevig gebombardeerd. Het Israëlische leger meldt dat het daar binnen een half uur tien Hezbollah-doelen heeft getroffen.
Eerder had Hezbollah meer dan honderd raketten afgevuurd op het noorden van Israël. Volgens een Israëlische defensiefunctionaris hadden Hezbollah en Iran een gecoördineerde raketaanval uitgevoerd op Israël.
Door Israëlische aanvallen op Libanon zijn sinds 2 maart al zeker 634 mensen gedood, onder wie 91 kinderen.
De Verenigde Staten gaan 172 miljoen vaten olie uit de strategische reserve vrijgeven. Dat meldt de Amerikaanse minister van Energie, Chris Wright, in een verklaring op X. Het vrijgeven van de olievaten begint volgende week en zal ongeveer 120 dagen duren.
Sinds de oorlog tussen de VS, Israël en Iran is de olieprijs wereldwijd enorm gestegen. Het vrijgeven van oliereserves moet de prijs omlaag brengen.
De Amerikaanse president Donald Trump gaf woensdag al aan dat hij van plan was olie vrij te geven uit de reserve, die nu ongeveer 415 miljoen vaten telt.
De 172 miljoen vaten die de VS vrijgeven, zijn onderdeel van de 400 miljoen vaten die lidstaten van het Internationaal Energieagentschap (IEA) zullen vrijgeven uit hun strategische reserves, zoals woensdag werd besloten. Nederland haalt 5,4 miljoen vaten uit de reserves.
President Donald Trump zegt dat de Amerikanen de oorlog in Iran al hebben gewonnen, maar dat de aanvallen voorlopig nog doorgaan om het land definitief te verslaan. "We willen niet te vroeg vertrekken, toch?", zei Trump tijdens een toespraak in Kentucky. "We moeten de klus afmaken."
De president claimde dat de Verenigde Staten inmiddels 58 Iraanse marineschepen hebben uitgeschakeld. 'Je wilt nooit te vroeg zeggen dat je gewonnen hebt', aldus Trump. 'Maar wij hebben gewonnen. Het was voorbij in het eerste uur.'
Trump zei te willen voorkomen dat de Amerikanen elke twee jaar moeten terugkeren naar Iran.
Een hooggeplaatste militaire adviseur van de Iraanse leider Mojtaba Khamenei noemde Trump ondertussen 'Satan': 'Hij is de corruptste en domste Amerikaanse president ooit'. zei Yahya Rahim Safavi.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft een resolutie aangenomen waarin Iran wordt opgeroepen om te stoppen met het aanvallen van de Golfstaten. Volgens de resolutietekst zijn die aanvallen in strijd met het internationaal recht en vormen ze een 'ernstige dreiging voor de internationale vrede en veiligheid'.
Iran begon met het aanvallen van landen in de regio nadat Israël en de Verenigde Staten eerst Iran hadden aangevallen. De Golflanden die onder vuur werden genomen, huisvesten allemaal Amerikaanse militaire bases.
Dertien van de vijftien landen in de Veiligheidsraad stemden voor de resolutie. Alleen Rusland en China onthielden zich van stemming.
De resolutie veroordeelt ook de Iraanse acties die gericht zijn op het afsluiten van de Straat van Hormuz. Iran heeft meerdere commerciële schepen beschoten op die zeestraat die zo belangrijk is voor de wereldwijde oliehandel.
Amir Saeid Iravani, de Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, noemde de resolutie politiek gemotiveerd. 'De actie van vandaag is een flagrant misbruik van het mandaat van de Veiligheidsraad om de politieke agenda's van bepaalde leden na te streven. De landen die verantwoordelijk zijn voor de brute agressieoorlog tegen mijn land.'
De Verenigde Staten hebben een vetorecht in de Veiligheidsraad. Een resolutie die de Amerikaanse aanvallen veroordeelt, is dus bij voorbaat kansloos.
Twee olietankers zijn in Iraakse wateren aangevallen, waarna op beide schepen brand uitbrak. Het gaat om buitenlandse tankers met Iraakse olie aan boord.
Iraanse boten vol explosieven hebben mogelijk de olietankers geraakt, meldt persbureau Reuters op basis van voorlopig onderzoek door Iraakse veiligheidsfunctionarissen.
Persbureaus melden zeker één dode. Een reddingsactie zou nog gaande zijn. Volgens Reuters zijn vijfentwintig bemanningsleden al geëvacueerd. Persbureau AFP spreekt van 'minstens twintig' bemanningsleden.
Het Israëlische leger heeft een grootschalige luchtaanval uitgevoerd op het zuiden van de Libanese hoofdstad Beiroet. De zuidelijke buitenwijken van Beiroet gelden als een bolwerk van Hezbollah en zijn de afgelopen anderhalve week vrijwel dagelijks onder vuur genomen door Israël. Eerder vanavond vuurde Hezbollah ongeveer honderd raketten af op Noord-Israël, dat grenst aan Libanon.
Volgens de Libanese autoriteiten zijn sinds het begin van de oorlog in Iran zeker 570 Libanezen gedood door Israëlische luchtaanvallen. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen.
Daan de Vries
Iran heeft een aantal mijnen geplaatst in de Straat van Hormuz, meldt persbureau Reuters op gezag van twee anonieme ingewijden. Gisteren schreef ook nieuwszender CNN dat de Iraniërs mijnen hadden neergelegd in de zeestraat. De Amerikaanse president Donald Trump dreigde vervolgens met ‘ongekend’ militair ingrijpen als Iran zou doorgaan met plaatsing van de explosieven.
De mijnen kunnen een bedreiging vormen voor de scheepvaart over de strategisch belangrijke zeestraat, waar tot het begin van de oorlog ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliehandel door werd vervoerd. Ook vloeibaar aardgas uit onder meer Qatar wordt via de Straat van Hormuz verscheept. Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran is de scheepvaart in het gebied grotendeels tot stilstand gekomen. Deze verstoring heeft geleid tot een flinke stijging van de olie- en gasprijzen.
Schepen die toch door de Straat van Hormuz varen, lopen ook het risico om vanuit de lucht te worden aangevallen: vanochtend heeft Iran nog twee vrachtschepen aangevallen op de zeestraat. Ondanks de aanvallen heeft Trump rederijen de afgelopen dagen herhaaldelijk opgeroepen om door de Straat van Hormuz te blijven varen.
Daan de Vries
De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft zich opvallend kritisch uitgesproken tegen de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran. In een toespraak in de Italiaanse senaat sprak Meloni van ‘een crisis in de wereldorde’, waarbij landen steeds vaker kiezen voor ‘eenzijdige interventies die de grenzen van het internationaal recht overschrijden’. Ook benadrukte Meloni dat Italië op geen enkele manier betrokken wil raken bij het conflict.
Met haar kritische betoog voegt de radicaal-rechtse Italiaanse premier zich bij de linkse minister-president van Spanje, Pedro Sánchez. Van alle regeringsleiders binnen de EU heeft Sánchez zich het felst uitgesproken tegen de Amerikaanse en Israëlische aanvallen. De meeste Europese leiders hebben de afgelopen anderhalve week opgeroepen tot terughoudendheid, zonder het handelen van de Amerikanen te veroordelen of juist expliciet te steunen.
Meloni geldt als een ideologische bondgenoot van de Amerikaanse president Trump en de rest van de uiterst rechtse en conservatieve vleugel van de Republikeinse partij. Niet voor niets was Meloni als enige regeringsleider van een EU-lidstaat aanwezig bij Trumps inauguratie. Ook hield Meloni in februari vorig jaar een toespraak bij CPAC, het jaarlijkse congres van de Amerikaanse radicaal-rechtse beweging.
Daan de Vries
De Verenigde Staten hebben de meisjesschool in het Iraanse Minab, waar een raketinslag eind februari zeker 175 levens eiste, mogelijk aangevallen op basis van verouderde informatie. Dat zijn volgens The New York Times de voorlopige conclusies van een intern onderzoek van het Amerikaanse leger, schrijft de krant op basis van ingewijden. De bevindingen zijn nog niet officieel naar buiten gebracht. Het interne rapport spreekt president Trump tegen die meermaals heeft beweerd dat het zou gaan om een Iraanse raket. Daarvoor levert hij geen enkel bewijs.
De school was in het verleden onderdeel van een nabijgelegen militaire basis. Op satellietbeelden is te zien dat het gebouw ooit binnen de muren van de marinebasis van de Iraanse Revolutionaire Garde lag, maar dat het al sinds zeker 2016 is afgescheiden van dat complex. Ook tonen satellietfoto’s kleurige muurtekeningen en de contouren van een sportveldje op het schoolplein van de basisschool.
De aanval vond plaats op zaterdag 28 februari, de eerste dag van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran, getroffen door een raket. Sindsdien zijn er steeds meer aanwijzingen naar buiten gekomen dat het ging om een Amerikaanse raket, vermoedelijk een Tomahawk. Satellietbeelden en video’s van de nasleep laten zien dat de raketinslag gelijktijdig plaatsvond met het Amerikaanse bombardement van de marinebasis.
Ook verspreidden Iraanse media beelden waarop te zien is hoe een Tomahawkraket inslaat op de basis, evenals foto’s van Amerikaanse raketfragmenten die afkomstig zouden zijn van de getroffen school. Volgens Trump beschikt Iran eveneens over Tomahawks, wat niet waar is. Als het inderdaad een Amerikaanse raket was, is het de dodelijkste Amerikaanse luchtaanval met burgerslachtoffers sinds de Irakoorlog van 2003.
Daan de Vries
De Amerikaanse president Trump heeft opnieuw gezegd dat de oorlog in Iran ‘snel’ voorbij zal zijn. Volgens Trump hebben de Amerikanen ‘bijna geen doelwitten meer over’ om in Iran aan te vallen, zei hij vanmiddag in een interview met nieuwssite Axios. ‘Het is voorbij als ik wil dat het voorbij is.’ Trump heeft de afgelopen dagen vaker verklaard dat de oorlog op zijn einde loopt, maar ook in gesprek met Axios heeft hij daar geen concrete termijn aan verbonden.
Gisteravond dreigde Trump bovendien nog met ‘ongekend’ militair ingrijpen als Iran zeemijnen zou plaatsen in de strategisch belangrijke Straat van Hormuz. Amerikaanse functionarissen zeggen tegen Axios dat de VS erop zijn voorbereid om de luchtaanvallen op Iran nog zeker twee weken voort te zetten. Ook bondgenoot Israël lijkt niet van plan om op korte termijn een eind te maken aan de oorlog. Defensieminister Israel Katz zei eerder vandaag dat Israël de oorlog ‘zo lang als noodzakelijk’ zal volhouden.
Daan de Vries
De Europese Unie heeft negentien aan het Iraanse regime gelieerde functionarissen en entiteiten toegevoegd aan de sanctielijst. Zij hebben zich schuldig gemaakt aan mensenrechtenschendingen. Dat meldt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. ‘Nu de oorlog in Iran voortduurt, zal de EU haar belangen beschermen en degenen vervolgen die verantwoordelijk zijn voor binnenlandse repressie’, schrijft Kallas in een bericht op X.
De buitenlandchef maakt niet duidelijk welke personen en entiteiten nu zijn toegevoegd aan de lijst. Op de Europese sanctielijst staan al 247 Iraanse functionarissen en vijftig entiteiten. Het gaat dan onder meer om ministers en gevangenissen. Personen die op de sanctielijst staan, mogen onder meer de EU niet binnenkomen. Ook zijn de eventuele tegoeden van de personen en entiteiten in de EU bevroren.
Yassin Boutayeb
Het Iraanse nationale voetbalelftal zal niet deelnemen aan het WK voetbal komende zomer. Dat zegt de Iraanse minister van Sport, Ahmad Donjamali, in een interview op de Iraanse staatstelevisie. Volgens Donjamali is deelname ‘absoluut uitgesloten’.
De minister haalde daarbij uit naar de Verenigde Staten, die het WK voetbal mede organiseren: ‘Sinds deze corrupte regering onze leider heeft vermoord, zijn er onder geen enkele omstandigheid voorwaarden om deel te nemen aan het WK.’ Ook de voorzitter van de Iraanse voetbalbond, Medi Taj, heeft deelname aan het toernooi uitgesloten. ‘Welk weldenkend mens zou zijn nationale ploeg in deze omstandigheden naar de Verenigde Staten sturen?’
De opmerking van Donjamali komt niet lang nadat Fifa-voorzitter Gianni Infantino juist zei dat de Iraanse ploeg welkom is volgens de Amerikaanse president Donald Trump. Die heeft eerder gezegd dat het hem niet uitmaakt of Iran wel of niet meedoet. De VS en Iran kunnen tegenover elkaar komen te staan in de zestiende finales, als beide landen op de tweede plek weten te eindigen in hun poules. Iran zou zijn openingswedstrijd op 16 juni spelen tegen Nieuw-Zeeland.
Yassin Boutayeb
Het internationaal vliegveld van Dubai is getroffen door twee drones. Bij de aanval zijn vier mensen lichtgewond geraakt. De vier gewonden zijn inwoners van Ghana, Bangladesh en India.
Iran voert sinds een week aanvallen uit op de Golfstaten, als vergelding voor de Amerikaans-Israëlische aanvallen op het land. Als gevolg daarvan is een groot deel van de burgerluchtvaart in de regio opgeschort. Momenteel vertrekken er slechts mondjesmaat vliegtuigen vanuit onder meer Dubai.
Naast de aanval op het vliegveld is er ook een schip getroffen door een ‘projectiel’, op zo’n 80 kilometer afstand van Dubai. Het schip voer onder de vlag van de Marshalleilanden. De bemanning is niet gewond geraakt.
In de Straat van Hormuz, cruciaal voor de wereldwijde oliehandel, zijn eveneens drie schepen getroffen door ‘onbekende projectielen’. Het leidde tot een brand bij een van de schepen. Ook bij deze aanval zijn geen gewonden gemeld, zegt onder meer de Britse maritieme handelsautoriteit.
Yassin Boutayeb
Lees hier het vorige liveblog over de oorlog in Iran terug.
Source: Volkskrant