Waar zijn de media in het buitenland vol van? Vandaag: Duitsland-correspondent Remco Andersen ziet hoe Duitsers worstelen met een opiniemaker die afdrijft.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Rellen op Internationale Vrouwendag, met dank aan gevierd – en gevallen – feminist Alice Schwarzer (83). Duitsland is een land waar een veelvoud aan meningen debatteert, maar liefst wel langs veilig gebaande paden. Waar kortsluiting kan ontstaan als iemand meerdere meningen herbergt die niet onder één stroming te organiseren zijn. Waar nuance en grijstinten tot onzekerheid leiden.
Jonge Berlijners, vaak afkomstig uit andere delen van Duitsland, worden geacht progressief te zijn. Dat betekent: grote focus op lhbti-rechten. Vegetarisch, liefst veganistisch eten. Demonstreren voor open of geheel afgeschafte grenzen. Beierse plattelanders verafschuwen alles wat riekt naar links, of het nu klimaatpolitiek of havermelk is.
Alice Schwarzer is een figuur die Duitsers love to hate. ’s Lands bekendste feminist was decennialang vaandeldrager van vrouwenemancipatie. Ze is oprichter van het feministische tijdschrift Emma, schreef talloze boeken en verschijnt regelmatig in Duitse discussieshows.
Maar terwijl het begrip ‘emancipatie’ groeide en ook andere achtergestelde groepen in de samenleving ging omvatten – het begrip zelf emancipeerde, zogezegd – emancipeerde Schwarzer niet mee. Waar jonge Duitse strijders voor vrouwenrechten tegenwoordig net zo hard vechten voor de rechten van lhbti’ers, hekelt Schwarzer transidentiteiten als ‘trend’ of ‘vrijetijdsbesteding’.
Dus valt haar dezelfde soort woede ten deel als de Britse Harry Potter-auteur J.K. Rowling, die regelmatig socialemediastormpjes ontketent door bijvoorbeeld te zeggen dat genderneutrale toiletten gevaarlijk zijn voor vrouwen.
Nog voordat Schwarzer afgelopen zondag kon spreken over haar nieuwste boek, stonden zo’n honderd betogers buiten het Hamburger Theater om haar te beschuldigen van ‘trans-vijandig, racistisch en buitensluitend radicaalfeminisme’, aldus persagentschap DPA. Daags ervoor hadden 340 theatermakers het Hamburger Theater gevraagd Schwarzers optreden te annuleren.
‘Ze strijdt al jaren tegen zelfbeschikking, arbeidsrechten en maatschappelijke deelname van trans personen en sekswerkers,’ aldus de theatermakers. Ook, zo stelt de open brief, spreekt zij ‘op AfD-wijze’ van een gevaar voor kinderen en jeugdigen ‘voor wie een geslachtsverandering verlokkend makkelijk gemaakt zou worden’.
Het helpt ook niet dat Schwarzers gedachtengoed duidelijke rechtse elementen bevat, terwijl zij zich uitspreekt over een onderwerp dat links Duitsland als zijn domein beschouwt.
De feminist ageert regelmatig tegen wapensteun aan Oekraïne. In 2023 voerde ze daartegen campagne samen met oud-communist Sahra Wagenknecht, in een demonstratie waaraan ook bekende rechtsextremisten deelnamen. Tegen Der Spiegel zei Schwarzer dat een – vooralsnog onwaarschijnlijk – premierschap van Alice Weidel, leider van de extreemrechtse AfD, ‘een opsteker voor vrouwen’ zou zijn.
Schwarzers nieuwste boek definieert op 99 pagina’s 99 begrippen die volgens haar het feminisme bepalen. Al bij lezing van het eerste woord, ‘vrouw’, gaat het mis, noteert een aanwezige verslaggever van weekblad Stern. Schwarzer legt uit dat zij het woord in de jaren zeventig graag gebruikte in plaats van ‘men’. Vrouw doet wat vrouw kan. Maar intussen kan zij genderneutraal taalgebruik niet meer volgen, zegt ze.
‘Wat is uw probleem met diversiteit!?’, klinkt het vanaf de achterste rij. ‘Hou je bek!’, roept een Schwarzer-fan. Even later stormen twee mensen het podium op, en bij het thema ‘oorlog en vrede’ ontvouwen anderen in het publiek vlaggen. Schwarzer merkt op dat het mannen zijn die een vrouwenevenement verstoren, waarop vanuit de achterste rij een verweer klinkt: ‘Hoe weet u dat het mannen zijn?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant