De Nederlandse economie groeit nog gestaag, maar de oorlog in het Midden-Oosten brengt opnieuw grote onzekerheid met zich mee. Volgens het CPB vragen de hogere energieprijzen niet automatisch om nieuwe overheidssteun. Het kabinet moet juist investeren in de economie van de lange termijn.
Volgens Pieter Hasekamp, directeur van het Centraal Planbureau (CPB), moet het kabinet de ogen op de bal houden. Het is volgens hem essentieel dat langetermijninvesteringen, zoals de uitbreiding van het stroomnet en een sterker investeringsklimaat, niet uit zicht raken, ook nu de spanningen in de wereld oplopen.
Het CPB presenteert donderdag, zoals elk voorjaar, de nieuwe economische ramingen. Het is niet de eerste keer dat dit gelijktijdig met een crisis gebeurt. In 2020 kwam corona, twee jaar later viel Rusland Oekraïne binnen - met de energiecrisis tot gevolg - en vorig jaar begon de VS de handelsoorlog.
De economische onzekerheid is dus al jaren groot. De afgelopen jaren werden gekenmerkt door "onvoorspelbaarheid", zegt het CPB. Toch groeit de Nederlandse economie nog gestaag. In 2026 wordt de groei geraamd op 1,4 procent. In de komende jaren zal dit gemiddeld zo'n 1,2 procent zijn.
Hoe groot de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten zullen zijn, is nu nog niet te zeggen.
Het CPB heeft ook gekeken of Nederlanders dit jaar en volgend jaar meer of minder te besteden hebben - ook wel de koopkrachtplaatjes genoemd. Dit jaar groeit de doorsnee koopkracht nog met zo'n 1,4 procent, doordat de lonen naar verwachting meer stijgen dan de inflatie.
In 2027 blijft de gemiddelde koopkracht per saldo gelijk. Dat betekent dat huishoudens niet meer te besteden hebben, maar er ook nog niet op achteruitgaan vergeleken met een jaar eerder. Dat is een gevolg van de lastenverzwaringen uit het coalitieakkoord.
Uit de doorrekeningen van het coalitieakkoord bleek eerder dit jaar nog dat mensen met lagere inkomens de komende vier jaar harder worden geraakt door deze lastenverzwaringen dan mensen met een hoger inkomen. Uit de ramingen van het CPB van donderdag blijkt dat dit voor 2027 nog niet aan de orde is.
Sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten zijn de wereldwijde energieprijzen snel gestegen. De gasprijs liep in de afgelopen twee weken op van 30 euro tot ruim 45 euro per megawattuur (MWh). De olieprijs is opgelopen van 70 dollar tot 90 dollar per vat.
Hoe de prijzen zich ontwikkelen is niet te zeggen, want dat hangt af van de duur en de intensiteit van de oorlog. Als je de situatie van begin maart doortrekt, zal de inflatie in 2026 met 0,6 procentpunten toenemen, blijkt uit een scenarioschets van het CPB. Als de inflatie nog verder oploopt, kan het economische beeld kantelen.
Maar het is en blijft koffiedik kijken, benadrukt het planbureau. De situatie kan volgende week weer anders zijn.
Source: Nu.nl economisch