Cabaret Wie zet Malieveldhooligans en vluchtelingen toch tegenover elkaar? Leugens van rechts, utopische beelden van links. Het is pijnlijk en verrijkend om naar Nederland te kunnen kijken door de bril van de lieve, slimme, biculturele Saman Amini.
Saman Amini is opnieuw sterk in 'Integratieplan #2'.
Saman Amini: Integratieplan #2: Alles is perspectief. Gezien: 7/11, Cool kunst en cultuur, Heerhugowaard. Te zien tot en met 7 juni.
Info: blacksheepcanfly.nl
Ja hoor, hij flikt ’t ‘m weer. Een sequel is zelden een goed idee, zeker als ‘deel 1’ erg goed was. Dat was Integratieplan van Saman Amini. „De pijn en de lach zijn bij hem onlosmakelijk verbonden”, schreven we toen, in 2022. En: „Amini bereikt op zijn eigen wijze een perfecte symbiose tussen trauma en relativering.”
Dat smaakt naar meer, moet de inmiddels 36-jarige cabaretier en theatermaker Amini (geboren in Teheran, sinds zijn 11de in Nederland) hebben gedacht. En dus is er nu Integratieplan #2: Alles is perspectief. Weer een voorstelling over afkomst, integratie, Nederland. Weer goed.
Wij tegen zij, hen tegen hun, en de onzichtbare hand die ze tegen elkaar opzet, daar wil Amini het nu over hebben. Als je zwarte en rode mieren samen in een formicarium (mierenterrarium) zet, leven die in vrede samen, begint hij te vertellen. Tot je het terrarium door elkaar schudt. Dan denken de zwarte mieren dat de rode dat gedaan hebben, en andersom. Wie, vraagt Amini zich af, schudt ons terrarium?
Het is (nog steeds) een enorme verrijking om naar Nederland te kunnen kijken door de ogen van een slimme, biculturele Nederlander. Man, wat drukt Amini je even met fijne, zachte handen kopje-onder in de derrie. Op vriendelijke toon gaat hij al zijn frustraties over Nederland af.
Het gaat over ‘standaardcontroles’ van douane en politie, die niet meer zo standaard zijn als je er standaard wordt uitgepikt: bekend thema, toch weer kut om te horen.
Over de staatsgreep van 1953 in Iran. Was die niet gepleegd, dan had hij nu de muziek van Nick & Simon niet hoeven kennen.
Over de MILF Mona Keijzer (Minister I Like To Factcheck). Over Dilan Yeşilgöz in het algemeen. Wisten we dat Dilan al een heel oude naam is? Die stamt nog uit het spijkerschrift en betekent: ‘Ik word nooit minister-president.’
Vooral wat Amini met het personage Harrie doet, is prachtig. Harrie is een hooligan met wie hij in zijn azc-tijd bevriend raakt. Jaren later herkent hij Harrie op een foto van de Malieveldrellen in september.
Amini zorgt er slim voor dat je je eerst weer boos maakt om die relschoppers. Maar dan strijkt hij weer met zijn zachte hand: als Amini bij de 39-jarige Harrie op bezoek gaat, blijkt die een vrijgezel die nog bij zijn ouders woont. Hooligan Harrie heeft pijn en behoeftes die hij niet onder woorden kan brengen. Als Amini hem vraagt wat hij denkt dat het terrarium schudt, kan hij alleen maar antwoorden: „linkse kankerzooi!”
Maar zijn moeder kan het wel zeggen, stilletjes jammerend: „Het gaat niet goed met Nederland, jongen. Overal regeltjes. De buslijn is weg, het buurthuis is weg, de voetbalclub is weg. Ik moet straks 460 euro eigen risico ophoesten, en mijn man Bennie moet nieuwe gehoorapparaten, hoe moet ik dat betalen? Zakkenvullers zijn het, die mensen met een hbo-opleiding die voor hun kinderen kunnen zorgen. Maar ze hebben schijt aan wat er hier op de bodem gebeurt. Die kinderen van vluchtelingen krijgen maar gratis zwemles. Mijn kinderen hebben nog nooit zwemles gehad. Omdat ik het niet kan betalen.”
Om daarna meteen te vertellen dat hij als kind de blauwe brieven van de belastingdienst verstopte, omdat zijn moeder letterlijk moest overgeven als ze er een zag. Wat kan een vluchteling doen aan Harries ellende?
Confronterend.
Saman Amini in ‘Integratieplan #2’.
En dan gulpt de echte irritatie eruit: rechtse politici die Harrie opzetten tegen immigranten, maar achter de schermen dóndersgoed weten dat Nederland niet zonder kan. Die dondersgoed weten, dat als je immigratie wilt stoppen, je de Nederlandse economie om zeep moet helpen, want Nederland draait niet zonder de laagbetaalde banen in de zorg, schoonmaak, landbouw. Maar dat toegeven, is politieke zelfmoord. Dus komen ze op SBS 6 roepen: Geen woningen? Asielzoekers! Geen baan? Asielzoekers!
Met mensen die dat geloven, kun je niet redeneren, want onderwijst Amini glimlachend: „Als mensen pijn hebben, horen ze geen feiten, maar een aanval.”
Bashen op rechts, lekker makkelijk links cabaret. Daarom is het misschien even schrikken voor zijn publiek als hij met dezelfde glimlach ook linkse mensen door het slijk begint te halen. Veel linkse antwoorden zijn volgens Amini utopisch. Migranten als antwoord op de vergrijzing? Vergeet het, migranten vergrijzen ook (en door de huidige asielprocedure nog sneller). Zorgen dat mensen in de derde wereld opgeleid worden? Vergeet het, opleidingsniveau is geen rem op migratie, maar de motor. Een „stelletje elitaire racisten” zijn de linkse mensen die hem subsidie geven op basis van ‘diversiteit’, zolang hij daar maar theater over maakt. Een mascotte in hun etalage, voelt hij zich lange tijd. „Gebruik me niet als bewijs van jouw goedheid!”
Maar dan, als je denkt dat de woede compleet is, komt Amini volkomen verrassend met prachtige voorbeelden in de samenleving waar rode en zwarte mieren ondanks het schuddende terrarium toch samenkomen. Hij is erachter gekomen wie het terrarium schudt, maar hij is er ook achter gekomen dat het terrarium elke dag bij elkaar wordt gehouden.
Integratieplan #2 is opnieuw van harte aangeraden.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden