Tussen de indrukwekkende kunstwerken op Tefaf ligt dit jaar een vreemd object: een gebutste hondenhalsband. Die was van de hond (en beste vriend) van de dichter Lord Byron, ‘de eerste echt grote celebrity’. Verwachte opbrengst: tussen de 50- en 100 duizend euro.
schrijft voor de Volkskrant over tentoonstellingen, musea, kunst en geschiedenis.
Misschien wel de kleurrijkste anekdote uit het leven van de Britse dichter Lord Byron is dat hij ooit, als student, een aangelijnde beer mee naar Cambridge nam. Hij was toen nog geen beroemd dichter, boegbeeld van de romantiek, maar wel een eigengereide aristocraat die niet blij was met de regel: ‘Gij zult geen honden mee naar college nemen.’ Dan maar een beer.
Byron (1788-1824) schopte tegen de schenen van hen die hem scheidden van zijn geliefde honden, vooral van Boatswain: zijn favoriet en tevens enige vriend. Dat laatste schreef hij in Epitaph to a Dog, een lofdicht op het grafmonument van Boatswain, die aan hondsdolheid was gestorven – naar verluidt in zijn baasjes armen.
Ruim tweehonderd jaar later wordt Boatswains halsband aangeboden op de belangrijke kunstbeurs Tefaf in Maastricht. Het gebutste, messing ding met kartelrandje ligt er tussen hoogstaande kunst, zoals een schilderij van Hercules door Peter Paul Rubens, een antieke Attische grafstèle en bloemenfoto’s van Robert Mapplethorpe.
Enkele cijfers: 276 handelaren uit 24 landen en vijf continenten bieden vijftienduizend objecten aan, die op het moment van schrijven nog worden gekeurd door 230 onafhankelijke experts. Nog een cijfertje: vorig jaar landden er voor de beurs zo’n tweehonderd privéjets in Maastricht. Net als museumdirecteuren hopen ook particuliere verzamelaars hun slag te slaan op de Tefaf.
‘Het is hallucinant wat daar wordt tentoongesteld’, zegt Tobias Desmet, de handelaar met de hondenhalsband. Zijn Brusselse galerie richt zich op beeldhouwkunst van het soort dat jonge aristocraten die ooit op grand tour door Europa gingen onderweg zouden kopen. Denk aan sculpturen uit de Italiaanse renaissance.
Daartussen lijkt de halsband een vreemde eend in de bijt. Hoewel: ‘Lord Byron zou een fantastische klant van ons zijn geweest.’
Desmet kocht de halsband uit fascinatie, enkele jaren geleden; sindsdien ligt die op een speciale plek in zijn bibliotheek. Tefaf leek hem een goede gelegenheid ermee naar buiten te treden. Hij hoopt dat het publiek daar het ‘reliek’, waarop in krulletters ‘Rt. Hon. Lord Byron’ is gegraveerd, op waarde zal weten te schatten.
‘Lord Byron was een monument voor de Europese literatuur, de eerste echt grote celebrity. Hij was knap en charismatisch, maar had een duister kantje; werd beschuldigd van incest en ‘sodomie’ (hij was biseksueel, red.). Hij had een enorme aantrekkingskracht – fans waren door hem geobsedeerd – maar aan niemand heeft hij ooit zo zijn liefde betuigd als aan zijn hond.’
Iedereen wilde iets van de dichter hebben. Niet alleen zijn boeken, maar ook miniaturen, bustes en bas-reliëfs van zijn portret; zelfs lokjes haar. In die context werd de halsband verkocht door de weduwe van Byrons voormalige jachtopziener. Een bijbehorende brief van haar hand moest de echtheid onderstrepen.
Fascinerend detail daaruit: die butsjes op de halsband zouden zijn veroorzaakt door aanvaringen van Boatswain met een andere bewoner van Byrons landgoed, zijn beer. Alleen Boatswain was dapper genoeg die tegemoet te treden, schrijft de weduwe, de andere hond durfde niet.
Halsband en brief worden straks samen aangeboden, plus een briefje van de eerste eigenaar, alles in een houten kistje dat in 1903 speciaal werd gemaakt. Het geheel vormt een tastbare, intieme herinnering aan Byron.
Soortgelijke objecten brengen steeds hogere bedragen op, ziet Desmet. Neem het 7 centimeter lange zilveren kammetje waarmee Freddie Mercury zijn iconische snor in model bracht, dat in 2023 in Londen werd geveild voor ongeveer 175 duizend euro. De verwachte opbrengst lag aanvankelijk rond de 600 euro.
Voor de halsband denkt Desmet aan een opbrengst tussen de 50- en 100 duizend euro. Iemand met affiniteit met Byron en honden zou het kunnen kopen, denkt hij, of wellicht een museum of bibliotheek. En anders? ‘Dan is dat ook een kleine opluchting; dan mag-ie weer mee terug naar huis.’
Tefaf Maastricht, 14/3 t/m 19/3.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant