Stikstof Met de uitspraak van de hoogste bestuursrechter komt er een definitief einde aan een dossier dat al decennia tot verzet leidde. „We hebben de politieke én juridische strijd nu volledig gewonnen”, reageert Jos Kloppenburg, spil in de strijd tegen verbreding van de snelweg.
Dronefoto van de A27 bij landgoed Amelisweerd.
Het nieuwe kabinet wilde het al niet meer en nu is ook de juridische basis definitief weggeslagen: snelwegen A12, A27 en 28 bij natuurgebied Amelisweerd mogen niet verbreed worden. Het kabinetsbesluit daartoe is woensdag door de Raad van State vernietigd. Volgens de hoogste bestuursrechter heeft het kabinet onvoldoende duidelijk gemaakt hoe het stikstofuitstoot wilde gaan compenseren.
Met de definitieve uitspraak komt er een einde aan een politieke discussie die decennia duurde. Opeenvolgende kabinetten wensten bomen in Amelisweerd te kappen om de snelweg te verbreden, en opeenvolgende kabinetten stuitten daarbij op groot maatschappelijk verzet. „We hebben de politieke én juridische strijd nu volledig gewonnen”, reageert Jos Kloppenburg, al bijna een halve eeuw een spil in de strijd voor het natuurgebied en tegen verbreding van de snelweg. „Dit is een overwinning van collectief actievoeren.”
Kern van deze zaak ging over de vraag hoe en waar het kabinet stikstofruimte wilde vinden om de snelweg te verbreden. Meer rijstroken leidt immers tot meer stikstofuitstoot, wat in strijd met Europese regels de natuurkwaliteit verder verslechtert. Daarom vernietigde de Raad van State in 2019 al een eerder kabinetsbesluit.
Sindsdien stelden kabinetten voor om de stikstofuitstoot te compenseren door acht boerderijen in Gelderland en Utrecht uit te kopen. Maar al een jaar geleden toonde de Raad van State zich in een tussenuitspraak kritisch over dat plan: de vrijgekomen stikstofuitstoot zou eerst ten goede moeten komen aan de natuur en pas daarna ingezet mogen worden voor de aanleg van snelwegen.
De bestuursrechter droeg het kabinet toen op om met een betere motivering te komen. „Dat is niet gelukt”, concludeert de Raad van State nu. Het nieuwe kabinet zal daar niet mee zitten; in het regeerakkoord dat eind januari werd gepresenteerd trokken D66, VVD en CDA hun steun voor de verbreding al in.
„We zijn ontzettend blij met de uitspraak”, zegt actievoerder Kloppenburg. „Het is volkomen in lijn met wat we al die tijd hebben aangevoerd.” Hij hoopt nu dat een alternatief plan van omliggende gemeenten en de provincie Utrecht de kans krijgt. Daarin wordt de snelwegbak niet verbreed, maar worden rijstroken versmald. Ook wordt er meer geïnvesteerd in fietspaden en openbaar vervoer. In het regeerakkoord kondigt de coalitie aan dat het geld dat voor de verbreding bestemd was deels zal worden gebruikt om de „doorstroming van het verkeer in de regio Utrecht” te verbeteren en deels voor „andere grote, prioritaire verkeersprojecten”.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen