In zekere zin was het toeval dat Trudy van Keulen in de wereld van de televisie belandde, maar daarna drukte ze overtuigend haar stempel. Een hele generatie Nederlandse kinderen groeide op met haar programma’s, waar altijd bijzondere aandacht was voor kinderen die uit de boot vielen.
Als Trudy van Keulen binnenkwam, dan kwam er ook iemand binnen. Aan de ene kant was de grondlegger van historische kindertelevisie bescheiden over het belang van haar werkzaamheden. Aan de andere kant was ze ook zelfverzekerd en eigenzinnig. Om het met de woorden van haar zus Els Wisselink te zeggen: ‘Er zat beslist een kop op.’
Dat Trudy van Keulen zo’n belangrijke rol zou spelen in de ontwikkeling van tv-programma’s voor de jeugd was in zekere zin toeval. Het begon eigenlijk tijdens een vakantie met Els in Frankrijk. Tijdens een telefoontje met het thuisfront wees vader Van Keulen beide zussen op een vacature als secretaresse bij een maatschappelijke organisatie. Van hen beiden werd Trudy aangenomen.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Toen haar toenmalige baas Wim Koole overstapte naar de kerkelijke omroep IKON nam hij haar mee. Vanaf dat moment had het toeval zijn werk gedaan. Trudy van Keulen nam het heft in handen. Aanvankelijk was ze scriptgirl, een dienstbare functie in het creatieve proces. Maar al gauw gaf ze als regisseur leiding aan dat proces. Mede dankzij haar bijdragen onderscheidde het kleine IKON zich in programma’s voor jongeren, een doelgroep die tot dan slecht werd bediend.
In 1984 maakte Van Keulen de overstap naar de VPRO. Dat deze omroep vervolgens zo’n status opbouwde in deze tak van de televisie was dan ook voor een groot deel aan haar te danken. ‘Trudy is voor mij de godmother van Villa Achterwerk’, zegt researcher Harriët Leget in de VPRO Gids.
De naam van dat programmablok, uitgezonden op zondagmorgen, was ontleend aan het net zo legendarische Achterwerk in de Kast. Daarin deelden kinderen, vanuit een poppenkast, hun zorgen of vervelende ervaringen. Gordijntje open, gordijntje dicht: een simpele maar ijzersterke formule waarin Trudy van Keulen ook de hand had.
Zo bouwde ze gedurende haar loopbaan een podium voor kinderen die om wat voor reden dan ook buiten de boot vielen. Oud-collega en vriendin Annemiek van der Hell denkt dat de oorsprong daarvan ligt in haar jeugd. Trudy van Keulen was de oudste dochter van een Noord-Hollandse veearts die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet actief was. Na zijn arrestatie in 1944 moest de rest van het gezin onderduiken. Verzetsstrijders vreesden dat zijn vrouw en kinderen gegijzeld zouden worden. Alles liep gelukkig goed af, maar het moet voor de jonge Trudy een traumatische ervaring zijn geweest.
Producent Van der Hell was een van de velen die onder haar vleugels het vak leerden. Samen maakten ze in 1990 een documentaire over Palestijnse kinderen en Israëlische kinderen. Naast haar coördinerende rol bleef Trudy van Keulen ook actief als maker, met name met buitenlandse producties.
Waar ze ook kwam, in Zuid-Afrikaanse townships of in Roma-kampen, ze kwam overal binnen. ‘Piekfijn verzorgd. Echt een dame’, zoals Van der Hell haar omschrijft. ‘Dat was zoals ze was. Trudy paste zich niet aan. Dat zal ook haar kracht zijn geweest.’
Dat ze zelf nooit moeder werd, was een persoonlijk drama, veroorzaakt door een kwaadaardig tumor in haar jonge jaren. Zus Els Wisselink: ‘Daarvoor moest ze geopereerd en bestraald worden. Je kunt zeggen dat ze dat grote verdriet in haar werk gesublimeerd heeft.’
Na haar pensioen bij de VPRO werd bij Trudy van Keulen de ziekte van Parkinson geconstateerd. Ondanks die slopende aandoening heeft ze daarna nog twintig jaar geleefd. Els: ‘Het lichaam was op, maar het hoofd bleef zo helder als wat.’
De laatste jaren verbleef Van Keulen in een verzorgingshuis in Laren. Ze was bepaald niet de gemakkelijkste inwoner. Annemiek van der Hell: ‘Trudy wist precies wat ze wilde, maar bracht dat altijd met humor. Dat scheelde een hoop.’
Source: Volkskrant