is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De prijsprikkel zou gekoesterd moeten worden in de strijd tegen klimaatverandering. Olie en gas kunnen niet duur genoeg worden om de doelen van Parijs te halen. De Straat van Hormuz, de belangrijkste vaarroute voor supertankers, kan voor even worden getooid met de vlaggen van Greenpeace en Milieudefensie.
Maar geen duim omhoog, maar een omlaag. Afgelopen weekeinde stonden de camera’s bij de benzinestations om klagende automobilisten te interviewen die voor de zekerheid hun tank nog even volgooiden en ook nog twee jerrycans in de achterbak mee zeulden.
Want een liter gewone benzine kan wel 3 euro gaan kosten, zo voorspelden olie-analisten. En ook de elektriciteitsprijs zal omhoog gaan, vakantievluchten worden duurder, evenals producten die van verre met een containerschip moeten worden aangevoerd. Een economische recessie kan niet worden uitgesloten als dit langer duurt.
Terwijl in Iran en Libanon dood en verderf wordt gezaaid, houden westerse mensen zich bezig met de luxe problemen. Ze zijn waarschijnlijk van korte duur, net als na de Russische inval in Oekraïne in 2022 en de slachting door Hamas in Israël anderhalf jaar later. Maar ze leiden wel tot grote paniek.
De G7 kwam maandag in spoedberaad bijeen; niet om de vijandelijkheden te staken, maar om de gevolgen van de gestegen energieprijzen te bespreken.
Stel dat de prijs van een vat olie naar 200 dollar gaat en de gasprijs naar 130 euro per megawattuur, dan is er voor consumenten waarschijnlijk nog weinig aan de hand. De overheden passen er wel een mouw aan. Zo gauw de benzineprijs boven de 3 euro per liter komt, zal dankzij de Telegraaflobby het kabinet Jetten wel twee kwartjes van de accijns afdoen. Want zo flexibel is de regering wel. Als daarmee een gat in de begroting wordt geslagen, wordt daar desnoods met een nieuwe ingreep in de zorgkosten wel een mouw aan gepast.
Ook kunnen de zogenoemde strategische reserves worden aangesproken. En als het langer duurt, dan wordt de exploitatie van olie en gas in andere gebieden – in de schalievelden van de VS, de diepzee voor Suriname of de offshoreblokken in de Noordzee – opgevoerd. Al drie dagen na de inval in Iran werd alweer gesproken over gaswinning in Groningen. Het kabinet zei nog neen, maar als het electoraat echt niet meer op vakantie kan, wordt alles vloeibaar. Dan mag Groningen best weer even beven.
De prijsprikkel zou juist zijn werk moeten doen. Het zou mooi zijn als de consumenten massaal de auto laten staan, waardoor de files als sneeuw voor de zon verdwijnen en de treinen en streekbussen overvol zitten. Het zou mooi zijn als sportliefhebbers de fiets pakken en hun lokale club toejuichen in plaats van naar de Arena of Thialf gaan afreizen. Het zou mooi zijn als Nederlanders warmtepompen en elektrische auto’s aanschaffen zonder dat daar overheidssubsidies en salderingsregelingen tegenover staan.
De markteconomie kan bij de verduurzaming van de economie nuttig zijn, maar dan moet de prijsprikkel de kans krijgen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns