Wat is er toch met ‘woke’ gebeurd, pas geleden nog het links activistisch gedachtegoed dat zich verzette tegen alle vormen van sociale onrechtvaardigheid? Het werd pijlsnel overwoekerd door een radicaal andere vorm van ‘wakker’ zijn: die van populistisch- en extreemrechts. De meewind vanuit de Verenigde Staten sinds de tweede termijn van president Trump valt niet te missen. Ik lees net hoe drie dagen geleden, in het holst van de nacht dan eindelijk een plaquette werd bevestigd in het Capitool ter nagedachtenis aan de agenten die omkwamen of gewond raakten bij de beruchte bestorming, op 6 januari 2021. Trump had een verkiezingsnederlaag geleden tegen Biden, hij riep zijn aanhang op dit verlies (‘fraude’) niet te accepteren en naar het parlementsgebouw op te trekken. Daar werd een stormloop ondernomen, een aanval op de democratie met stormram, pistool en bijl. Geen misverstand mogelijk. Daar werden geen kleine lettertjes gebruikt.
1.500 van die aanvallers kregen later, onder Trumps tweede termijn, gratie, en de agenten die het Capitool probeerden te beschermen werden afgelopen weekend zo’n beetje ondergronds herdacht. Geen persmoment, geen ceremonie, alsof het om een illegale operatie ging.
Alles wat je aan kritiek kon hebben op het oude, linkse ‘woke’ – de cancelcultuur, de geborneerdheid, de neiging tot censuur – is door radicaal rechts dubbel en dwars overgenomen, met dit niet onbelangrijke verschil; het gaat nu om officieel Amerikaans regeringsbeleid. ‘Woke’ werd wereldwijd ‘wakker’ als de rechts-populistische variant, en dat ‘wakker’ is oneindig veel ingrijpender en massaler, met de ruggensteun van de Amerikaanse president.
Die meewind van Trump bereikte ook ons land; op 10 november werden op de Amerikaanse begraafplaats Margraten in Limburg, „in eeuwigdurende bruikleen gegeven aan de VS”, twee informatiepanelen verwijderd, die het verhaal vertelden van ‘Black Liberators’, die vochten tegen de nazi’s, en tegelijkertijd ook tegen het racisme in het Amerikaanse leger en de maatschappij. Trump zelf heeft zich ondertussen gekeerd tegen de „discriminerende gelijkheidsideologie” en tegen elk beleid dat ‘diversiteit en inclusie’ bevordert. Inmiddels zijn er weer nieuwe panelen geplaatst, maar dat van die zwarte soldaten en hun strijd tegen het racisme – die is definitief verdwenen. ‘Gecanceld’, maar dat heet nu gewoon overheidsbeleid.
In Nederland zijn zowel PVV als FVD zeer gevoelig voor de windhoos van Trump. En Forum heeft op haar gemeentelijke lijsten kandidaten gezet met een achtergrond bij extreemrechtse organisaties, waar pleidooien voor een etnisch homogeen, blank en christelijk Europa gemeengoed zijn. Andere partijen in verschillende grote steden zien hier bezwaren van democratische en grondwettelijke aard, ze zeggen het nog netjes. Toch samenwerken met zo’n dubieuze club?
Er werd over gediscussieerd op tv bij Pauw en de Wit en daar was ook de hoofdredacteur van de Volkskrant, Pieter Klok. Hij probeerde te verwoorden dat er „een ondergrens” zit aan de democratie, dat die ondergrens aan alle kanten wordt doorbroken, „dat het taboe eraf is”. Het taboe op discriminatie, op het achteloos opzijschuiven van artikel 1 van de grondwet.
„Je voert geen ‘debat’ over de vraag of Nederland wel of niet een blanke etnostaat moet worden” schreef Maxim Februari in deze krant. Op het moment dat je het wel doet, is die blanke etnostaat al net zo gewoon als de accijnsverhoging op tabak of brandstof. Zoiets heet normalisering.
Om dat tij te keren moet je het taboe herwaarderen, zoals Klok. Jarenlang droomden progressieve mensen alleen maar van taboes die sneuvelden en opgeruimd werden. Maar het taboe is geen sta-in-de-weg. Het is een poortwachter. In het geval van de Forumboycot betekent het heel concreet: democratische dijkverzwaring.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet