De zes genomineerden voor de Libris Literatuur Prijs 2026, de prijs voor de beste Nederlandstalige roman van het jaar, zijn maandag bekendgemaakt in Nieuwsuur.
Ianthe Sahadat is redacteur van de Volkskrant, met bijzondere aandacht voor de koloniale geschiedenis.
Het zijn: De jaknikker van Peter Buwalda, Als de dieren van Lieselot Mariën, Aan het einde van de oorlog van Bert Natter, Het gezoem van bijna alles van Coco Schrijber, Nog lang geen winter van Peter Terrin en Overgave op commando van Nadia de Vries.
De jaknikker was het langverwachte vervolg – dan wel tweede deel van een twee- dan wel drieluik – op Buwalda’s Otmars zonen (2019). Net als de genoemde voorganger ‘venijnig, gewaagd en elegant geschreven’, aldus de Volkskrant. ‘Buwalda’s ambitie om het boeiend én begrijpelijk te houden, heeft een woekerend epos opgeleverd waar hij zelf’, zo meende de recensent door de regels heen te lezen, ‘onderhand ook wel klaar mee is.’
‘Als het debuut van Lieselot Mariën een soundtrack zou hebben, was het een snerpend, driftig gekrijs’, aldus de Volkskrant. Wat als je net moeder bent geworden en het lukt je maar niet om een overweldigende liefde voor je pasgeboren baby te voelen? Dit gegeven onderzoekt Mariën in Als de dieren.
In Aan het einde van de oorlog beschrijft Bert Natter één etmaal in een concentratiekamp dat veel weg heeft van Ravensbrück. De Volkskrant noemde ‘het effect van dit doordenderende, gelaagde proza hypnotiserend.’ De omvangrijke roman begint met een lijst van 31 personages; na 630 pagina’s is minder dan de helft nog over.
In Het gezoem van bijna alles verliest hoofdpersoon Cato ‘het dierbaarste’, vertelde schrijver en filmmaker Coco Schrijber in een interview in Het Parool. Schrijber wilde weten, als je leven van de ene op de andere dag verwoest is verklaard: ‘Is er dan de afgrond waar je in springt en in oplost? Of is er ook een vrijheid die je kunt hervinden?’
Peter Terrin zoekt in zijn ‘wat als’-roman, Nog lang geen winter, de grens op tussen het mogelijke en het onmogelijke, aldus de Volkskrant. In de roman ‘bevinden we ons samen met hoofdpersonage Simon in een parallel universum. Sterker nog: Simon zit in feite al 30 jaar gevangen in dit universum – al heeft hij dat niet door. Pas als hij een grote som geld op zijn rekening krijgt en op zoek gaat naar de herkomst ervan, komt hij erachter.’
Iets schrijven dat even raar als vanzelfsprekend is, even goor als liefdevol, dat is verdomd moeilijk. Nadia de Vries doet het, aldus de recensent in deze krant, ‘met humor, hoop en een heleboel uitroeptekens’. Overgave op commando over het genderloze hoofdpersonage Schelvis in een IJmuiden-achtig kustdorp, onder de rook van een fabriek die het hele jaar ‘gratis gruis en wolken’ uitspuwt, ‘is nooit zwaar op de maag, en soms zelfs sprookjesachtig.’
De jury, onder leiding van journalist en presentator Noraly Beyer, noemt 2025 een ‘rijk literair jaar’, met veel nieuwe jonge stemmen. De Nederlandse literatuur ‘bloeit’ en doet volgens de jury ‘niet onder voor het beste van de internationale literatuur’.
De Nederlandse literatuur van 2025 was volgens de jury ‘doortrokken van reflecties op de precaire situatie in de wereld’, een wereld die ‘in brand stond’, ‘met geweld in Gaza, Oekraïne, Soedan, in de straten van de Verenigde Staten, met wereldwijd opkomend rechts-extremisme en de steeds groter wordende onafwendbaarheid van de klimaatcrisis.’
De zes auteurs die de jury uiteindelijk selecteerde voor de shortlist, schreven ‘indrukwekkende romans’, die volgens de jury gemeen hebben dat de auteurs er niet voor terugdeinzen om zware, emotionele, verontrustende en soms ronduit traumatische onderwerpen aan de orde te stellen.
Vorig jaar ging de prijs naar Oroppa van Safae el Khannoussi. De winnaar van de Libris Literatuur Prijs ontvangt 50.000 euro en wordt op 11 mei bekendgemaakt in Nieuwsuur.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant