Mojtaba Khamenei is de nieuwe opperste leider van Iran. De zoon van ayatollah Ali Khamenei is door Israël en de VS meteen als militair doelwit aangemerkt. Volgens sommige Iraniërs is hij ‘erger dan zijn vader’.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
De ontvangst van Mojtaba Khamenei, de nieuwe opperste leider van Iran, in eigen land en elders in de wereld had iets van voortzetting van de oorlog met retorische middelen. ‘Dood aan Amerika!’, ‘Dood aan Israël!’ en ‘God is groot’ scandeerden duizenden Iraniërs die zich op het Enghelabplein in het centrum van Teheran hadden verzameld om steun te betuigen aan de opvolger van zijn vader, de 86-jarige Ali Khamenei.
Het Israëlische leger liet weten ook de nieuwe leider in het vizier te hebben als doelwit. Khamenei senior kwam vorige week zaterdag om het leven bij een (waarschijnlijk Israëlisch) bombardement, op de eerste dag van de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran. Ook vanuit Washington is erop gezinspeeld dat de 56-jarige Mojtaba Khamenei op de dodenlijst staat. Behalve Ali Khamenei zijn de afgelopen anderhalve week tientallen politieke en militaire leiders in Iran omgebracht.
De Amerikaanse president Donald Trump zei maandag tegen verslaggevers ‘niet blij’ te zijn met de benoeming van Khamenei. Wat zijn plannen zijn met de nieuwe leider, wilde hij desgevraagd niet zeggen. Vorige week zei hij een benoeming van Khamenei, een ‘lichtgewicht’ in zijn ogen, niet te zullen accepteren.
Het hoofd van de Iraanse Nationale Veiligheidsraad, Ali Larijani, schreef maandag op X dat de benoeming de ‘oorlogszuchtige tegenstanders’ van Iran, te weten Israël en de VS, ‘tot wanhoop heeft gedreven’. Op sommige raketten die maandag vanuit Iran werden afgevuurd, was de naam Khamenei aangebracht.
Irans nieuwe leider krijgt onverkort steun van Hezbollah, de gewapende beweging in Libanon die onder Khamenei senior altijd kon rekenen op geld en wapens uit Teheran. ‘Wij van Hezbollah willen onze hartelijke felicitaties en zegeningen overbrengen’, staat in een verklaring. De groep voerde vorige week aanvallen uit op Israël om de gedode leider Ali Khamenei te wreken. De militie belooft diens zoon haar ‘loyaliteit’ en bevestigt de ‘standvastigheid van onze trouw’.
De Europese Commissie wilde maandag geen directe reactie geven op de benoeming. ‘Het is aan het Iraanse volk om zijn vertegenwoordigers te kiezen’, zei een woordvoerder maandag. Omdat zulks niet gebeurd is, lijkt de Commissie de benoeming impliciet te veroordelen. De EU blijft hopen op ‘een toekomst waarin de universele mensenrechten en fundamentele vrijheden worden gerespecteerd’.
Persbureau AFP beschreef hoe maandag op en rond het Enghelabplein de komst van de nieuwe opperste leider werd gevierd. Met gebalde vuisten en portretten van Mojtaba Khamenei in de hand scandeerden mensen diens naam. Een gigantisch spandoek met de afbeelding van zijn vader, Ali Khamenei, domineerde het plein. ‘Geachte heer, uw pad zal worden voortgezet’, was de begeleidende tekst. Op tv-beelden was een zee van Iraanse vlaggen te zien.
De tv-zender France 24, die twee correspondenten in Teheran heeft, meldde dat op diverse plekken in de stad ‘Dood aan Mojtaba Khamenei’ uit ramen werd geroepen. De BBC sprak teleurgestelde Iraniërs. Zij omschreven de nieuwe leider als ‘erger dan zijn vader’. Ze spraken de vrees uit dat hij de onderdrukking verder zal opvoeren.
Volgens de Iraans-Nederlandse historicus Peyman Jafari, verbonden aan de universiteit William & Mary in Virginia (VS), is Khamenei’s benoeming door de politieke en militaire top van Iran bedoeld als ‘middelvinger naar Trump en een middelvinger naar het volk’.
Jafari denkt dat hij in andere omstandigheden, dus niet in het midden van een oorlog, waarschijnlijk niet zou zijn verkozen. In dat geval zouden gematigder figuren, of in ieder geval minder uitgesproken hardliners, betere kansen hebben gehad.
‘Alles wijst erop dat Khamenei de harde lijn zal voortzetten’, zegt Jafari. ‘Hij toont vastberadenheid en onverzettelijkheid tegenover de VS. Maar toch, hij is van een andere generatie. Het zou kunnen dat hij zich in de toekomst op een aantal punten flexibeler toont dan zijn vader, bijvoorbeeld op sociaal, cultureel en economisch gebied.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant