Gemeenteraadsverkiezingen Drie lijsttrekkers uit Rotterdam vertellen wat er op het spel staat bij de komende verkiezingen. Van „balans” tot „groen” en „woningen”. Maar een sterke groene haven, daar zijn ze het allemaal over eens.
De tweede toren van het wooncomplex Imagine heeft zijn hoogste punt bereikt. Alle drie de lijsttrekkers willen in principe meer woningen in Rotterdam om de woningnood op te lossen.
Leefbaar Rotterdam is sinds 2014 de grootste partij in Rotterdam, maar de partij krimpt met elke gemeenteraadsverkiezing.
Van oudsher, tot rond de eeuwwisseling, was Rotterdam een overtuigd linkse stad, een PvdA-stad. Nu doet de PvdA er voor het eerst mee als fusiepartij met GroenLinks.
Bij de landelijke verkiezingen in oktober kreeg D66 de meeste stemmen in Rotterdam.
Drie grote partijen, drie lijsttrekkers. Ze vertellen wat bewoners volgens hen in deze verkiezingen te winnen of verliezen hebben. Voor lijsttrekker Ronald Buijt van Leefbaar Rotterdam is dat „de balans” in de stad. Hij ziet Rotterdam als een fiets waarop sommigen trappen en „anderen op de bagagedrager” zitten. Allemaal prima, zegt hij, zolang die twee groepen in evenwicht zijn. In zijn ogen is die balans nu zoek. Te veel armoede, sociale huur, een te grote druk op de zorg.
Vandaar zijn slogan: ‘Rotterdammers eerst’.
Achtergronden en reportages uit het hele land:
115 gemeenten – EnquêteHoe is dat, raadslid zijn? NRC vroeg het 137 raadsleden uit alle hoeken van het land. ‘Je moet tegen wat frustratie kunnen’
Hof van Twente – SierteeltHier werd de lelieboer weggejaagd, maar dat kan na de verkiezingen weer helemaal anders zijn. ‘Lelies mooi? Niet als u dit weet’
Eindhoven – ExpatsWaarom zou je als expat gaan stemmen voor de gemeenteraad van Eindhoven?
Utrecht – lokale partijenSinds Leefbaar Utrecht verdween, domineren landelijke partijen de raad. Dat biedt afsplitsers een kans. ‘Wij zijn het rebellenclubje’
Maastricht – versplinteringIn Maastricht kent de politiek een wildgroei aan fracties met ‘veel identiek ruikende plasjes’
Weert – cursusHoe bereiden nieuwe raadsleden zich voor? ‘Probeer je stem te laten horen, maar blaas niet gelijk té hoog van de toren’
Wie zijn de Rotterdammers die voorgaan? Het zijn álle mensen die nu mogen stemmen, zegt Buijt, alle mensen die nu in de stad wonen, wat er financieel ook elke maand binnenkomt of „waar je wieg ook heeft gestaan”. Hij wil bewaken „wie er vanaf nu bíjkomt”.
Asielzoekers en mensen in de bijstand liever niet, niet te veel. De Rotterdamwet, waarbij in gebieden de hoogte van je inkomen, of het volgen van een studie soms bepalen of je er mag wonen, moet worden aangescherpt. En niet „nog meer statushouders”. Het gaat om zo’n 1.040 statushouders in 2025, op 673.000 inwoners.
Lijsttrekker Chantal Zeegers van D66 ziet Rotterdam als een autostad, tegen haar zin. Rotterdam moet veel groener worden, aantrekkelijk voor jonge gezinnen, voor kinderen. Met veilige fietspaden, parkjes en pleinen met bomen en planten. Met nieuwe, overzichtelijke parkeergarages in wijken om die auto’s van de straat te halen. Met beter openbaar vervoer. Laat autorijders voortaan maar „ietsje meer” om de stad heenrijden in plaats van die te doorkruisen. „De leefbaarheid van de stad wordt bepaald door hoe de buitenruimte eruit ziet.” Ze wil een fijnere stad om in te wonen, frissere lucht.
Beiden vertellen hun plannen op hun kamer in het stadhuis, een medewerker komt koffie brengen en druiven of water. De twee zijn wethouder (hij Zorg, zij Wonen) in een onwaarschijnlijke coalitie met Denk en VVD. Ze hebben hun agenda wat geleegd voor gesprekken, bezoeken en debatten deze verkiezingen. Elkaar en andere collega’s in het stadsbestuur noemen ze „betrouwbare partners”, iedereen kwam afspraken steeds na.
Wat ze allebei naast die balans of het groen óók heel belangrijk vinden: woningen voor al die mensen die geen huis hebben, bij vrienden op de bank slapen, of te klein of wellicht te groot wonen en al jaren wachten.
Voor Jeroen Postma, sinds vorig jaar zomer lijsttrekker van GroenLinks-PvdA, staat het oplossen van de woningnood op één. Hij spreekt af in een koffiezaak slash fietsreparatie dichtbij zijn huis in het noorden van de stad. Hij weet: alle drie de lijsttrekkers willen meer woningen, maar zijn partij wil als enige vooral veel betáálbare woningen. Dat zijn de sociale huurwoningen tot 900 euro per maand huur en woningen tot 1.200 euro huur per maand.
„Twee derde van de inwoners in deze stad heeft een inkomen waarmee ze in aanmerking komen voor een sociale huurwoning.” Het betekent meer bouwen, maar ook slim gebruikmaken van de nu meer dan 11.000 leegstaande woningen in de stad, dat is sneller. Voor de lange termijn wil zijn partij een nieuwe woonwijk bouwen op Rotterdam The Hague Airport, van dat vliegveld wil hij af. Voor die sluiting is meer politieke steun.
Wat deze verkiezingen volgens Postma nog meer op het spel staat: of de stad kiest voor links of rechts. Als mensen voor Leefbaar Rotterdam of GroenLinks-PvdA kiezen „krijgen ze D66 er toch wel bij”. Buijt zegt ongeveer hetzelfde. Op zijn verkiezingsposters staat: „Leefbaar of links”. En ja, zegt hij, „je moet het ook zien als een campagnestrategie”.
Een politiek handigheidje van de twee partijen, want de invloed van VVD en Denk op een te vormen stadsbestuur kan groot zijn. En na de onwaarschijnlijke coalitie van Leefbaar en Denk is een combinatie van Leefbaar én links net zo goed mogelijk. D66 zegt voor een komend stadsbestuur meer overlap te zien met GroenLinks-PvdA of VVD dan met Leefbaar.
Geen van de drie lijsttrekkers wil samenwerken met Forum voor Democratie, die sluiten ze uit. Buijt voegt daar aan toe: „In het stadsbestuur dan. Voor een goed idee, een voorstel of motie in de raad van hen staan we open.” De afgelopen vier jaar hielden de linkse en rechtse stemmen in de raad elkaar redelijk in evenwicht.
Appartementencomplex de Baantoren in aanbouw. De politici van Leefbaar Rotterdam, D66 en Groenlinks-PvdA willen meer ruimte geven aan bewoners die vorm geven aan hun buurt.
Wat er deze verkiezingen ook op het spel staat: of het vliegveld dicht gaat, de drukke Maastunneltraverse dwars door de stad een één- of tweebaansweg moet zijn, of er een stadsbrug komt of dat er toch nog een laatste gooi gedaan wordt naar een tunnel van de ene naar de andere oever. Overlast bestrijden met onderwijs of camera’s. Preventief fouilleren of niet. De opvang voor drugsverslaafden het hele jaar door open? En of iedereen welkom is dus.
Waar moeten de ongeveer tweeduizend statushouders op het omstreden cruiseschip Silja heen? Die wachten soms al jaren op een woning ergens in Zuid-Holland. „Naar een huis of een flexwoning”, zegt Postma. Zeegers: „Naar kleinschaliger opvang.” Dat had D66 volgens haar in de huidige coalitie ook al gewild, maar ze kreeg het niet voor elkaar. „De Silja is een uitkomst”, zegt Buijt.
Hij wil dat de statushouders op het schip blijven, ondanks te kleine kamers en door artsen geconstateerd geweld en mogelijk misbruik. Hij kent de problemen. „Er zijn dingen voor verbetering vatbaar, maar die wegen voor ons niet op tegen de voordelen: het ontlasten van de Rotterdamse woningmarkt, voor de mensen die er al wonen.”
Wat ze alle drie willen: een florerende, groenere haven, en dat het geweld tegen vrouwen stopt en, opvallend, dat Rotterdam straks meer ruimte geeft aan bewoners die zelf vorm willen geven aan hun buurt of wijk. Dat zijn bewoners die ontmoetingsplekken runnen, of een gezamenlijke geveltuin aanleggen, of etentjes organiseren voor eenzame ouderen, om maar wat te noemen. Het staat in alle drie de verkiezingsprogramma’s, wat achterin. D66 ziet „hoe krachtig het is” als bewoners de ruimte krijgen om „initiatieven te starten” in en voor hun buurt. GroenLinks-PvdA wil investeren in „lokale initiatieven”.
Overal in de stad worden verouderde woningen gesloopt en wordt er opnieuw gebouwd. Links en rechts Kralingen West, in het midden nieuwbouwproject Atlas.
Postma zegt dat hij voorstander is van „een buurtmarinier, een soort stadsmarinier” maar dan voor elke buurt, vertelt hij in de fietsreparatie annex koffiezaak; een ambtenaar met strepen op zijn mouw die snel kan regelen wat bewoners nodig hebben. „Iemand die er bij overlast voor kan zorgen dat vuilnis binnen twee uur weg is, of gaten in de stoep snel worden gerepareerd.”
Leefbaar Rotterdam neemt bewonersinitiatieven in het verkiezingsprogramma ook „uiterst serieus” en tekende recent een intentieverklaring die was opgesteld door een groep sociaal ondernemers in de stad. Daarin beloven politieke partijen om zich na de verkiezingen in te zetten voor betere en structurele financiële steun aan bewonersorganisaties. Ook GroenLinks-PvdA zette een handtekening onder dit stembusakkoord, D66 wilde het document om formeel-bestuurlijke redenen niet tekenen.
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag