• Iran heeft in de nacht van zondag op maandag aanvallen uitgevoerd op oliedepots in Bahrein en Saoedi-Arabië. De nacht ervoor had Israël het gemikt op oliedoelen in Iran.
• Mojtaba Khamenei (56), een van de zonen van Ali Khamenei, is gekozen tot nieuwe opperste leider van Iran
• In Saoedi-Arabië zijn zijn zondag de eerste dodelijke slachtoffers gevallen, nadat een militair projectiel een woonwijk in de stad Al-Kharj raakte.
Het Turkse leger heeft vandaag zes F-16-gevechtsvliegtuigen en luchtafweersystemen naar het noorden van Cyprus gestuurd. Het Turkse ministerie van Defensie zegt dat dit gedaan is om Turkije beter te kunnen beschermen. Vorige week werd nabij de Turkse grens nog een vanuit Iran afgevuurde raket onderschept door het verdedigingssysteem van de Navo.
Ingewijden meldden afgelopen weekend al dat Turkije overwoog om zijn militaire aanwezigheid op het eiland te vergroten. Europese landen deden dat afgelopen week al, nadat een Britse militaire basis was getroffen door een drone die zou zijn afgevuurd door de aan Iran gelieerde Libanese militante beweging Hezbollah.
De Turken zijn niet te spreken over de versterkte Europese aanwezigheid op het eiland. Het land erkent het Europese bestuur van Zuid-Cyprus niet en claimt, als enige land in de wereld, dat het noorden van het eiland onder Turks bestuur valt. Turkije zegt mogelijk nog ‘aanvullende maatregelen te nemen’, afhankelijk van ‘de ontwikkelingen’.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft op 3 maart artillerie met witte fosfor gebruikt bij aanvallen op huizen in de Zuid-Libanese stad Yohmor. Dat stelt Human Rights Watch. De mensenrechtenorganisatie stelt zeven beelden te hebben geverifieerd waarop te zien is hoe witte fosforbommen in een woonwijk van de stad tot ontploffing komen.
Israël is in het verleden al vaker beschuldigd van het gebruik van witte fosfor in woongebieden, naast Libanon ook in Gaza. Het internationaal oorlogsrecht verbiedt dat, omdat de stof extreem brandbaar is en kan leiden tot levenslange brandwonden en in een pijnlijke dood. De stof ontbrandt op het moment dat die in contact komt met zuurstof.
Zeker twee woningen en een auto zijn in brand gevlogen. Onduidelijk is of er ook slachtoffers zijn gevallen bij de aanval. De Israëlische autoriteiten hebben de inwoners van Zuid-Libanon opgedragen om de regio te verlaten. Veel Libanezen hebben daar gehoor aan gegeven.
Ramzi Kaiss, HRW-onderzoeker voor Libanon, zegt dat het ‘onrechtmatige gebruik’ van witte fosfor door het Israëlische leger boven woongebieden ‘uiterst alarmerend’ is en ‘ernstige gevolgen’ zal hebben voor burgers. De mensenrechtenorganisatie roept de internationale gemeenschap daarom op om de militaire steun aan Israël op te schorten en sancties in te voeren tegen Israëlische functionarissen die betrokken zijn bij de aanvallen.
Israël ontkent steevast witte fosfor te gebruiken nabij woongebieden in Libanon en Gaza. Op de laatste beschuldiging van HRW hebben de Israëlische autoriteiten nog niet gereageerd.
Yassin Boutayeb
Op een olieraffinaderij in Bahrein is maandagochtend brand uitgebroken. Autoriteiten meldden eerder dat het noodsysteem in het land was geactiveerd vanwege aanvallen vanuit Iran. Daarbij raakten 32 mensen gewond.
Ook in Saoedi-Arabië lagen oliefaciliteiten vannacht onder vuur. Het ministerie van Defensie meldde dat het een Iraanse droneaanval heeft verhinderd op een olieveld in het oosten van het land, nabij de grens met de Verenigde Arabische Emiraten. Volgens het ministerie zijn vier drones onderschept die onderweg waren naar het Shaybah-olieveld.
Saoedi-Arabië maakte zondag voor het eerst melding van doden in verband met de oorlog. Bij een aanval ten zuiden van de hoofdstad Riyad vielen twee doden en twaalf gewonden. De Verenigde Staten hebben al hun niet-essentiële overheidspersoneel en diplomaten in Saoedi-Arabië opgedragen het land te verlaten in verband met veiligheidsrisico's.
De zoon van de bij een Israëlische aanval gedode opperste Iraanse leider Ali Khamenei, de 56-jarige Mojtaba Khamenei, werd zondag gekozen tot zijn opvolger. Dit zeer tegen de zin van de Amerikaanse president Trump die zelf zeggenschap had willen hebben in de opvolging. Israël heeft al gezegd dat het niet zou aarzelen ook deze nieuwe leider tot doelwit te maken.
Door de oorlog in het Midden-Oosten stijgen de olieprijzen hard. Voor het eerst sinds 2022 steeg de prijs van een vat olie tot boven de 100 dollar.
Redactie
In het oosten van Libanon zijn gevechten uitgebroken nadat Israëlische militaire helikopters waren geland in de buurt van de Libanees-Syrische grens. Dat melden Libanese staatsmedia. Hezbollah stelt tegenover persbureau AFP dat de groepering een Israëlische helikopter heeft neergehaald.
Volgens Hezbollah kwamen Israëlische militairen met ongeveer vijftien helikopters aan vanuit de Syrische kant van de grens. De Libanese groepering zou daarop hebben aangevallen. De strijd wordt gevoerd in de buurt van de plaats Nabi Chit en is volgens Hezbollah nog steeds gaande.
In de nacht van vrijdag op zaterdag landden commandotroepen vanuit Israël in Nabi Chit, waarna gevechten ontstonden waarbij volgens de Libanese regering ruim veertig doden vielen. Het Israëlische leger verklaarde dat de operatie onderdeel was van de zoektocht naar de in 1986 verdwenen Israëlische piloot Ron Arad.
ANP
Bij een Iraanse droneaanval op Bahrein zijn zeker 32 gewonden gevallen. Vier van hen zijn er ernstig aan toe, meldt het ministerie van Volksgezondheid. Een 17-jarig meisje raakte ernstig gewond aan het hoofd en de ogen, en twee kinderen van 7 en 8 liepen ernstige verwondingen op aan de onderbenen. Ook een baby van twee maanden liep verwondingen op.
De aanval vond plaats op het eiland Sitra, ten zuiden van hoofdstad Manama. Meerdere huizen raakten beschadigd, aldus het ministerie. Ook Koeweit en Saoedi-Arabië meldden drone- en raketaanvallen in de nacht van zondag op maandag.
Eerder leek de Iraanse president Masoud Pezeshkian aan te geven daarmee te zullen stoppen, maar zondag stelde hij in een verklaring dat zijn uitspraken daarover verkeerd zijn geïnterpreteerd.
'Als de vijanden van Iran proberen een land te gebruiken om ons aan te vallen, zullen we gedwongen zijn op die aanval te reageren. Reageren betekent niet dat we conflicten hebben met die landen of de bevolking ervan kwaad willen doen - we zullen reageren uit noodzaak', aldus de president.
ANP, Redactie
Mojtaba Khamenei (56), een van de zonen van Ali Khamenei, is gekozen tot nieuwe opperste leider van Iran. Dat heeft de daartoe bevoegde Assemblee van Experts bekendgemaakt via Iraanse staatsmedia. Mojtaba werd al langer genoemd als kanshebber voor de hoogste functie in het land, al klonken ook geruchten dat hij zich liever zou wijden aan de wetenschap en theologie.
Lees ook: Met zoon van Khamenei als opperste leider krijgt Iran opnieuw een hardliner aan het hoofd
In Saoedi-Arabië zijn zijn zondag de eerste dodelijke slachtoffers gevallen, nadat een militair projectiel een woonwijk in de stad Al-Kharj raakte. Twee mensen, met de Indiase en Bengaalse nationaliteit, kwamen om het leven en twaalf anderen raakten gewond, meldt het Saoedische leger op X.
Eerder op de dag verklaarde de Revolutionaire Garde dat het radarsystemen in onder andere Al-Kharj had aangevallen. Of de twee doden daadwerkelijk verband houden met die aanval, heeft Iran nog niet bevestigd.
Sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran vorige week zijn in meerdere landen in de regio dodelijke slachtoffers gevallen. Naast Saoedi-Arabië zijn ook doden gemeld in Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten, Oman, Irak, Israël en Koeweit. Het zwaarst getroffen is Libanon, waar Israëlische bombardementen volgens de Libanese autoriteiten bijna vierhonderd doden en meer dan duizend gewonden hebben veroorzaakt, onder wie veel burgers.
Uma Kagenaar
Meer dan honderd Iraanse diplomaten zijn afgelopen nacht via Beiroet naar het buitenland gevlucht. Dat zeggen bronnen in Libanon tegen persbureau AFP. Het ging om 117 personen, onder wie ook ambassadepersoneel. Ze zouden met een Russisch vliegtuig zijn vertrokken, onduidelijk is waar het toestel is geland.
Afgelopen donderdag maakte Libanon nog een einde aan de visumvrije toegang voor Iraniërs. De maatregel was bedoeld om de bewegingsvrijheid van leden van de Iraanse Revolutionaire Garde en proxybeweging Hezbollah in te perken. Libanon heeft bovendien alle militaire en beveiligingsactiviteiten van de Garde op zijn grondgebied verboden en heeft gedreigd leden te arresteren en uit te zetten.
De evacuatie van het ambassadepersoneel volgt op expliciete waarschuwingen van het Israëlische leger. Een militaire woordvoerder waarschuwde eerder deze week al dat vertegenwoordigers van het Iraanse regime in Libanon het land ‘onmiddellijk moesten verlaten’, voordat zij doelwit zouden worden van luchtaanvallen.
Vandaag liet het Israëlische leger weten inderdaad Iraanse commandanten te hebben aangevallen in de Libanese hoofdstad. Het was de eerste keer sinds het begin van de oorlog dat Israël toesloeg in het centrum van Beiroet: normaal valt het leger voornamelijk aan in de gebruikelijke Hezbollah-bolwerken in de zuidelijke buitenwijken. Een hotel in de toeristische wijk Raouche werd ditmaal doelwit, waarschijnlijk hielden zich daar ook ontheemde burgers in op.
Bij de aanvallen zouden sleutelfiguren van het Lebanon Corps van de Quds-brigade zijn aangevallen, oftewel de buitenlandse tak van de Revolutionaire Garde. Het dodental in Libanon komt inmiddels uit op bijna vierhonderd mensen.
Maartje Geels
Later vandaag gaat een Nederlands militair vliegtuig naar Oman om Nederlanders die in het Midden-Oosten vastzitten terug te halen. Dat vliegtuig brengt mensen naar Egypte, meldde minister Dilan Yeşilgöz van Defensie. Volgens Yeşilgöz zitten er nog duizenden Nederlanders vast in het gebied, mogelijk volgen er daarom nog meer vluchten.
Voor de repatriëring uit Muscat zet Defensie zondag een Multi Role Tanker Transportvliegtuig (MRTT) in om reizigers op te halen die zich bij Buitenlandse Zaken hebben gemeld. Het toestel vliegt vervolgens via de luchthaven van Hurghada, aan de Egyptische oostkust. Van daaruit regelt het ministerie van Buitenlandse Zaken vluchten naar Nederland.
Twee geplande repatriëringsvluchten van gisteren uit Muscat werden vanwege de veiligheidssituatie gisteren uitgesteld. De groep reizigers uit Dubai raakte daardoor in Oman gestrand. ‘Daarom heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken het ministerie van Defensie gevraagd om deze Nederlanders zo spoedig mogelijk met militair luchttransport op te halen.’
De eerste repatriëringsvlucht georganiseerd door België landde vanochtend in Zaventem. Het vliegtuig was zaterdagavond rond 21.20 uur vanuit Oman vertrokken, met aan boord een tweehonderdtal Belgen en enkele tientallen andere Europese burgers.
Redactie
In Iran en de Golfregio was het afgelopen nacht opnieuw onrustig. Het Israëlische leger viel op grote schaal de Iraanse energiesector aan, waarmee de aanvallen in het land een nieuwe fase ingaan. In Teheran werden meerdere oliedepots bestookt, die volgens het Israëlische leger onder meer gebruikt werden door de Revolutionaire Garde. In een verklaring rept het Israëlische leger over een ‘significante aanval’ die flinke schade heeft toegebracht aan ‘de militaire infrastructuur van het Iraanse terroristische regime’. De regering sprak zelf van een ‘escalatie’ die de komende dagen verder zal worden opgevoerd.
Een verslaggever van CNN die gestationeerd is in de hoofdstad, meldt dat er vanochtend dikke donkere wolken boven Teheran waren samengepakt. ‘De regen die neerkomt is zelfs zwart’, aldus de journalist ter plaatse. Volgens hem lijkt het alsof er olie met de regenval mee naar beneden is gekomen. De gelekte olie zou volgens Al Jazeera ook in de riolering terecht zijn gekomen, wat tot uitgestrekte branden op straat heeft geleid.
De Golfstaten werden afgelopen nacht bestookt door Iraanse raketten en drones. In Koeweit werden brandstofdepots geraakt, evenals een belangrijke luchthaven. Een wolkenkrabber in de hoofdstad Koeweit-Stad ging daarnaast in vlammen op, twee brandweerlieden kwamen bij de bluswerkzaamheden tot dusver om het leven. In Dubai viel afgelopen nacht één dodelijk slachtoffer.
In Libanon kwamen vier mensen om bij een Israëlische aanval op een hotel in hoofdstad Beiroet. Zeker tien mensen raakten gewond. Israël heeft de inwoners van vier dorpen in het zuiden van het land vanochtend opgedragen te evacueren, met het oog op verdere aanvallen.
Maartje Geels
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft zondag laten weten in staat te zijn om 'minstens zes maanden intense oorlog' te voeren met de Verenigde Staten en Israël. Dat blijkt uit een verklaring die werd gestuurd aan het Iraanse persbureau Fars.
De Revolutionaire Garde stelt al meer dan tweehonderd Amerikaanse en Israëlische doelen in de regio onder vuur te hebben genomen.
Belga
Bij een gerichte Israëlische aanval op een appartement in een hotelgebouw in de Libanese hoofdstad Beiroet zijn in de nacht van zaterdag op zondag minstens vier mensen om het leven gekomen. Tien anderen raakten gewond. Dat heeft het Libanese ministerie van Volksgezondheid gemeld.
Het gaat om het Ramada Plaza hotel in de wijk Raouche in het centrum van Beiroet. Op X zijn beelden te zien van rookontwikkeling in en rond het hotel.
Twitter bericht wordt geladen...
Israël maakte later in de nacht bekend een precisieaanval te hebben uitgevoerd in Beiroet, gericht op commandanten van de Iraanse Revolutionaire Garde die actief zijn in Libanon. Volgens het Israëlische leger planden de niet bij naam genoemde commandanten 'terroristische aanslagen tegen de staat Israël en zijn burgers'.
Het is de eerste dergelijke aanval in het hart van de Libanese hoofdstad sinds de vijandelijkheden tussen Israël en Hezbollah vorige week zijn hervat, aldus een Libanese veiligheidsbron zondagochtend.
Eerder op de avond had het Israëlische leger een nieuwe aanvalsgolf aangekondigd op de Libanese hoofdstad, al richtte die zich op de zuidelijke buitenwijken, die worden beschouwd als een Hezbollah-bolwerk.
ANP
Een reeks Israëlische luchtaanvallen op het zuiden van Libanon heeft zaterdag acht mensenlevens geëist. Dat heeft het Libanese ministerie van Volksgezondheid bekendgemaakt.
Volgens het ministerie kwamen zes mensen om in de stad Kherbet Selm en twee in Kfar Rumman. Het staatspersbureau NNA sprak van Israëlische luchtaanvallen die meer dan twintig steden en dorpen in Zuid-Libanon zouden hebben getroffen.
NNA meldde verder dat een Israëlische luchtaanval zaterdagavond een bolwerk van Hezbollah in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet heeft getroffen. 'Een Israëlisch gevechtsvliegtuig heeft een luchtaanval uitgevoerd op Haret Hreik', aldus het staatspersbureau. Het Israëlische leger bevestigde via Telegram dat het 'Hezbollah-infrastructuur in het Dahiyeh-gebied (de zuidelijke buitenwijken)' van Beiroet aanviel.
Zaterdagavond had het Israëlische leger de overgebleven inwoners van de zuidelijke buitenwijken van Beiroet opgeroepen het gebied 'onmiddellijk' te verlaten, in afwachting van verdere aanvallen op Hezbollah.
ANP
Iran heeft de Golfstaten Koeweit, Saoedi-Arabië en Qatar in de nacht van zaterdag op zondag opnieuw onder vuur genomen. Er werden vooralsnog geen schade of slachtoffers gemeld.
In Koeweit werden de brandstofopslagplaatsen van de internationale luchthaven onder vuur genomen door Iraanse drones, zo meldde het ministerie van Defensie. Het Koeweitse leger spreekt van een directe aanval op cruciale infrastructuur. De aanval is onderdeel van een 'golf van vijandelijke drones' in de Golfstaat. Meerdere gebouwen hebben schade opgelopen tijdens een onderscheppingsoperatie, aldus het leger.
Saoedi-Arabië onderschepte veertien Iraanse drones, aldus het Saoedische ministerie van Defensie. Acht drones werden onderschept nadat ze het luchtruim waren binnengedrongen. Zes andere drones werden ten oosten van de hoofdstad Riyad geneutraliseerd.
Qatar kreeg volgens het Qatarese ministerie van Defensie twaalf Iraanse raketten te verwerken: tien ballistische raketten en twee kruisraketten. Het defensieministerie laat op X weten dat van de ballistische raketten er zes zijn onderschept, twee in de territoriale wateren van Qatar terechtkwamen en twee in onbewoond gebied neerkwamen. Beide kruisraketten zijn ook onderschept, aldus het ministerie.
ANP/Belga
Het Israëlische leger (IDF) heeft zaterdagavond in Teheran meerdere oliedepots gebombardeerd. Volgens een woordvoerder zijn zo'n dertig olietanks bestookt. Israël zegt dat de oliedepots worden gebruikt door het Iraanse leger.
'De strijdkrachten van het Iraanse terreurregime maken direct en frequent gebruik van deze brandstoftanks voor de exploitatie van hun militaire infrastructuur. Via deze depots distribueert het Iraanse terreurregime brandstof aan diverse afnemers, waaronder militaire eenheden in Iran', aldus de IDF in een verklaring.
Volgens de Iraanse staatszender IRIB heeft de Iraanse Revolutionaire Garde het bombardement van een oliedepot ten zuiden van Teheran bevestigd. Op beelden en video's op sociale media is een grote vlammenzee te zien.
Redactie
De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat Iran zelf de dodelijke raketaanval heeft uitgevoerd op de meisjesschool in de zuidelijke Iraanse stad Minab, waarbij volgens Teheran 175 slachtoffers vielen. ‘Gebaseerd op wat ik heb gezien, is dat gedaan door Iran’, antwoordde Trump op vragen van journalisten aan boord van zijn regeringsvliegtuig Air Force One. ‘Ze zijn heel onnauwkeurig met hun munitie.’
Eerder deze week sloot onderzoek van de Amerikaanse krant The New York Times de optie juist uit dat een verdwaalde Iraanse raket de Shajarah Tayyebah-basisschool had getroffen. De krant leverde overtuigend bewijs dat de VS de school raakten tijdens een aanval op een nabijgelegen marinebasis.
Lees ook: Onderzoek New York Times wijst Amerikaans leger aan als schuldige voor aanval school Iran.
George van Hal
De voorzitter van de Iraanse Nationale Veiligheidsraad Ali Larijani heeft in een televisietoespraak zaterdagavond Nederlandse tijd gezegd dat de VS ‘vastzit in het moeras van de eigen misrekeningen’. Volgens Larijani heeft de Amerikaanse president Trump geen enkel van zijn doelstellingen weten te bereiken, meldt persbureau Reuters.
‘Ik denk dat het belangrijkste probleem met de Amerikanen is dat ze de context van West-Azië gewoon niet begrijpen, zeker Iran niet. Hun idee was dat dit zoiets zou zijn als Venezuela. Ze zouden toeslaan, de controle overnemen en dan was het voorbij. Maar nu zitten ze vast’, zo citeert de Britse krant The Guardian uit de vooraf opgenomen toespraak. Volgens hem moet Amerika boeten voor zijn handelen. ‘We verwelkomen oorlog niet, maar de agressors moeten worden gestraft’, zei hij.
Volgens Larijani zouden de andere landen in de regio zich inmiddels realiseren dat Amerika niet langer garant kan staan voor hun veiligheid.
George van Hal
De Israëlische premier Bejamin Netanyahu stelde zaterdag in een televisietoespraak dat zijn land nog niet klaar is met de aanvallen op Iran, zo meldt The New York Times. ‘Er zijn nog veel meer doelwitten over’, zei hij onder meer, ‘om het regime te destabiliseren en om verandering mogelijk te maken. We gaan door op volle kracht.’
Volgens de premier zou Israël nog ‘veel verrassingen’ in petto hebben voor de volgende fase van de oorlog, zo schrijven internationale persbureaus.
De premier voegde toe dat het besluit om Iran aan te vallen deels gemotiveerd was door de nucleaire plannen van Iran. Het land zou de verrijkingsinstallaties en raketten zo ver onder de grond willen plaatsen dat ze 'immuun zouden worden’ voor een aanval.
George van Hal
Volgens de islamitische hulporganisatie Rode Halve Maan zijn er sinds het begin van de oorlog in Iran duizenden gebouwen beschadigd geraakt bij aanvallen, zo meldt Pir Hossein Kolivand, de voorzitter van de Iraanse afdeling van de organisatie, zaterdag op X. ‘Onze eerste inschattingen laten zien dat een significant deel van de geraakte doelen van burgers is, of verband houdt met de infrastructuur die mensen gebruiken om hun leven te leiden.’
In totaal zijn volgens de organisatie 5535 woonhuizen, 1041 commerciële gebouwen, 14 medische gebouwen, 65 scholen en 13 gebouwen van de Rode Halve Maan zelf beschadigd geraakt.
George van Hal
Zaterdag heeft Iran opnieuw de aanval geopend op de buurlanden in de Perzische Golf.
De Verenigde Arabische Emiraten maken zaterdag melding van nieuwe Iraanse aanvallen met drones en raketten, zo meldt het ministerie van Defensie op X. Ook ‘s avonds gingen de aanvallen nog door.
Onder meer Qatar meldt nieuwe aanvallen. Het land stelt een raket te hebben onderschept, maar vertelt er niet bij waar die raket vandaan kwam. Er waren zaterdagmiddag onder meer ontploffingen te horen in Doha, Qatar en in Manama, de hoofdstad van Bahrein.
In Dubai zorgde de geslaagde ingreep van de luchtafweer voor een slachtoffer op de grond, zo meldde het emiraat. Brokstukken vielen op een auto, waarna een Pakistaanse bestuurder om het leven kwam.
Gholamhossein Mohseni Ejei, het hoofd van de rechterlijke macht in Iran, en lid van het driemanschap dat het land momenteel bestuurt, stelde dat Iran zijn aanvallen tegen buurlanden zal voortzetten. Het land zou bovendien ‘bewijs’ hebben dat sommige landen in de regio ‘samenwerken met de vijand’, zo melden internationale persbureaus.
George van Hal
De geestelijken in Iran roepen zaterdag op om snel een nieuwe opperste leider te kiezen om Iran door de oorlog te loodsen, meldt persbureau Reuters. De oproepen daartoe via Iraanse media zouden een teken zijn dat het geestelijke establishment zich niet comfortabel voelt de leiding van het land veel langer in handen te laten van het huidige driemanschap, bestaande uit president Masoud Pezeshkian, rechterlijk leider Gholam-Hossein Mohseni Ejei en ayatollah Alireza Arafi.
De procedure voor opvolging is vastgelegd in de Iraanse grondwet. De leider wordt gekozen door de Raad van Experts, bestaand uit 88 islamitische geestelijken. Iraanse media citeerden ayatollah Hossein Mozafari, lid van de raad, die stelde dat de keuze binnen 24 uur gemaakt kan worden. Het is niet duidelijk of de geestelijken daarvoor bij elkaar moeten komen. Volgens bronnen zijn eerdere beraadslagingen van de raad ook online gehouden.
De Amerikaanse president Donald Trump stelde eerder deze week tegen de Amerikaanse nieuwssite Axios nog dat hij een rol wil spelen bij het kiezen van de nieuwe opperste leider. Hij liet ook doorschemeren dat hij een keuze voor Mojtaba Khamenei, de zoon van de gedode Ali Khamenei, onacceptabel zou vinden. Internationale media verwachten desondanks dat hij momenteel de voornaamste kanshebber is.
George van Hal
Iraniërs lopen zaterdag een mars door Amsterdam en roepen de Nederlandse regering op meer te doen voor het Iraanse volk. Ze willen dat Nederland de voormalige Iraanse kroonprins Reza Pahlavi uitnodigt en de Iraanse ambassade sluit. Hij wordt onder meer beschreven als ‘het enige alternatief’ voor Iran. Ook werden er folders uitgedeeld met de tekst ‘Make Iran great again with king Reza Pahlavi’, zo meldt het ANP.
Lees ook: Veel Iraanse Nederlanders voelen zich verscheurd: blij om de dood van Khamenei, bezorgd om wat komen gaat. Lees het interview.
George van Hal
Een repatriëringsvlucht van KLM die zondag om 00:45 vanuit Oman naar Amsterdam zou vliegen, is ‘tot nader order uitgesteld’ vanwege de veiligheidssituatie, zo meldt het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Eerder vandaag werd ook een vlucht van Corendon uitgesteld. ‘De veiligheid van de Nederlanders staat voorop bij de repatriëring. Het ministerie van Buitenlandse Zaken monitort de veiligheidssituatie van uur tot uur, samen met de betrokken luchtvaartmaatschappijen’, schrijft het ministerie. Een exacte reden voor het uitstel wordt door hen niet gegeven.
De Nederlanders die met de vlucht naar Amsterdam zouden komen zijn door het ministerie geïnformeerd, en worden net als de passagiers van Corendon ondertussen opgevangen door de Nederlandse ambassade in Muscat.
George van Hal
Vanuit verschillende hoeken heeft het Iraanse regime de uitspraken genuanceerd die president Masoud Pezeshkian eerder vandaag deed over het staken van de aanvallen op buurlanden. Pesezhkian bood in een televisietoespraak zijn excuses aan voor de luchtaanvallen op buurlanden van Iran. Hij stelde dat het interim-bestuur waar hij deel van uitmaakt vrijdag heeft besloten dat buurlanden alleen zullen worden getroffen als er vanuit daar aanvallen op Iran worden uitgevoerd.
Het was al onduidelijk wat die uitspraken in de praktijk precies zouden betekenen. In verschillende Golfstaten zijn ook vandaag luchtaanvallen gemeld. Bovendien schilderen de machthebbers in Teheran de aanvallen van de afgelopen dagen al af als aanvallen op Amerikaanse doelen zoals militaire bases, niet op de landen waar die gevestigd zijn.
Dat laatste is precies de boodschap van een commandant van de machtige Iraanse Revolutionaire Garde. Persagentschap Tasnim tekende uit de mond van de commandant, Hamidreza Moghadamfar, op dat er ‘niets nieuws’ was aan de uitspraken van Pezeshkian. De Garde meldde vandaag al een aanval op onder meer een militaire basis in de Verenigde Arabische Emiraten die door de Amerikanen zou worden gebruikt.
Ook een medewerker Pezeshkian verduidelijkte dat landen in de regio die niet samenwerken met de Verenigde Staten ook niet aangevallen zullen worden.
Pezeshkian zelf schrijft in een bericht op X dat de inspanningen die Iran zou leveren om de betrekkingen met landen in de regio goed te houden niets afdoet aan zijn recht om zich te verdedigen tegen het militaire geweld van de VS en Israël. Ook hij zegt dat Iran zijn buurlanden niet aanvalt, maar Amerikaanse doelen in de regio.
Analisten twijfelen aan hoeveel gewicht er toegekend moet worden aan wat Pezeshkian zegt. De president geldt als zwak figuur binnen de Iraanse machtsstructuur. Onder meer de Garde zou in absentie van een opperste leider relatief veel macht genieten. Dat heeft ook te maken met het feit dat Iraanse legereenheden gedurende deze oorlog meer autonomie hebben gekregen om besluiten te nemen over militaire aanvallen.
Thom Canters
Bij een Israëlische aanval op het Oost-Libanese Nabi Chit zijn zeker 41 mensen gedood. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. In de nacht van vrijdag op zaterdag zouden Israëlische militairen vanuit helikopters het dorp in de Bekavallei zijn binnengedrongen. Daarop brak een vuurgevecht uit met lokale bewoners en vermoedelijk Hezbollah-strijders.
Om te voorkomen dat de Israëlische militairen gevangen zouden worden genomen, voerde Israël volgens het Libanese persbureau NNA tientallen bombardementen uit. De militairen wisten per helikopter uiteindelijk weer te ontkomen.
Onder de 41 doden zijn volgens NNA drie Libanese militairen. Hoeveel van de andere doden burgers en Hezbollah-strijders zijn is niet bekend. De Bekavallei geldt van oudsher als machtsbasis van Hezbollah. Het Libanese gezondheidsministerie meldt dat er ook meer dan 40 mensen gewond zijn geraakt.
Het Israëlische leger heeft verklaard dat een speciale eenheid een operatie heeft uitgevoerd in het oosten van Libanon. Doel daarvan was het terugvinden van de stoffelijke resten van de in 1986 verdwenen piloot Ron Arad. Volgens NNA waren de militairen onderweg naar een begraafplaats in Nabi Chit.
De resten van Arad zijn echter niet gevonden gevonden. Volgens het leger zijn er geen militairen gewond geraakt bij de operatie. Over slachtoffers aan Libanese zijde zegt het leger niets.
Thom Canters
Een nieuwe repatriëringsvlucht van Muscat in Oman naar Amsterdam is uitgesteld ‘vanwege de veiligheidssituatie’. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken over de vlucht van Corendon, die zaterdagmiddag zou vertrekken. Wat de precieze reden is voor het uitstel zegt het ministerie niet. Een woordvoerder kan niet precies zeggen wat er is veranderd in de veiligheidssituatie, bericht persbureau ANP.
Het ministerie zegt nu de Nederlandse reizigers te contacteren die met deze vlucht zouden meegaan. Het zal proberen hen ‘zo snel mogelijk’ op een volgende vlucht te plaatsen. In de tussentijd vangt de Nederlandse ambassade in Muscat de reizigers op.
Eerder vandaag landde er nog een KLM-vliegtuig met gestrande reizigers dat onderweg was vanuit Muscat op Schiphol. Aan boord van deze vlucht zaten 281 mensen, van wie 263 de Nederlandse nationaliteit hebben, meldde het ministerie van Buitenlandse Zaken. In de nacht van vrijdag op zaterdag landde er ook een vlucht uit Egypte met 56 Nederlanders aan boord.
Het kabinet kondigde woensdag aan reizigers te gaan repatriëren. Er zitten in de regio vermoedelijk nog duizenden Nederlanders vast door de oorlog in Iran. Het ministerie zegt de komende tijd door te gaan met het organiseren van repatriëringsvluchten.
Redactie
De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) heeft een aanval uitgevoerd op een luchtmachtbasis in de Verenigde Arabische Emiraten. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim. Onduidelijk is wat de schade is en of er slachtoffers zijn gevallen. De VAE hebben nog niet gereageerd op de berichten.
Volgens de IRGC wordt de al-Dhafra luchtmachtbasis ook gebruikt door de Amerikanen. Naar eigen zeggen is een Amerikaans centrum voor satellietcommunicatie getroffen, evenals radarsystemen die vroegtijdig waarschuwen voor naderende luchtaanvallen.
Eerder vandaag stelde de Iraanse president Masoud Pezeshkian nog dat Iran geen aanvallen zou uitvoeren op buurlanden, zolang die dat zelf ook niet doen. Vanuit meerdere Golfstaten, met wie Iran maritieme grenzen deelt, zijn evengoed meldingen binnengekomen van luchtaanvallen. Hoewel Iran de afgelopen week meerdere landen in het Midden-Oosten onder vuur heeft genomen, hebben de machthebbers in Teheran geprobeerd die neer te zetten als aanvallen op Amerikaanse en Israëlische doelen in die landen.
Thom Canters
Iran heeft een Amerikaans radarsysteem in Jordanië dat wordt gebruikt voor luchtafweer verwoest. Dat meldt Bloomberg op gezag van een Amerikaanse functionaris. Uit satellietbeelden blijkt eveneens dat er grote schade is aangericht aan het radarsysteem op de luchtmachtbasis Muwaffaq Salti, bericht CNN.
Het getroffen radarsysteem is een belangrijk onderdeel van het Thaad-luchtafweersysteem van de VS. Daarmee kan de VS Iraanse luchtaanvallen met ballistische raketten afwenden.
Volgens analisten blijkt uit de luchtaanvallen die Iran tot nu toe heeft uitgevoerd dat het land zich tot doel heeft gesteld om de luchtafweersystemen van de Amerikanen zo veel als mogelijk onschadelijk te maken. Dat zou moeten helpen bij volgende golven van luchtaanvallen, waarbij het meer geavanceerde raketten zou kunnen inzetten.
Ook (andersoortige) radarsystemen van de Amerikanen in andere landen zijn getroffen. Zowel Bloomberg als het tijdschrift Foreign Policy berichten dat een radarsysteem in Qatar is beschadigd door een Iraanse luchtaanval. En op satellietbeelden van een radarsysteem op een luchtmachtbasis in Saoedi-Arabië, gemaakt aan het begin van de oorlog, is rook te zien, meldt CNN. Ook dat systeem wordt gebruikt voor een Thaad-luchtafweersysteem.
De kosten om de radarsystemen te vervangen zijn aanzienlijk. Het systeem in Jordanië heeft volgens Bloomberg een waarde van 300 miljoen dollar. Foreign Policy raamt de kosten van het beschadigde systeem in Qatar op ruim een miljard dollar. Bovendien zou het optuigen van een nieuw systeem minimaal vijf jaar duren.
Als de Iraniërs er inderdaad in geslaagd zijn het systeem in Jordanië onschadelijk te hebben gemaakt, zou dat volgens Ryan Brobst, verbonden aan het Center on Military and Political Power bij de Foundation for the Defense of Democracies, een van Irans ‘grootste successen zijn tot nu toe’. Hij voegde er echter aan toe dat ‘het Amerikaanse leger en zijn bondgenoten andere radars hebben voor luchtafweer, die het verlies van een radar kunnen opvangen’.
Thom Canters
Lees hier ook: Wekenlange oorlog dreigt wapenarsenalen VS, Israël en Iran uit te putten
De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft zich zaterdag verontschuldigd voor de aanvallen van Iran op zijn buurlanden. In een televisietoespraak op staatstelevisie zaterdagochtend zei Pezeshkian hen niet te willen aanvallen. ‘Ze zijn onze broeders.’
Volgens Pezeshkian heeft het interim-bestuur waar hij deel van uitmaakt gisteren besloten dat Iran geen luchtaanvallen meer zal uitvoeren op zijn buurlanden zolang het vanuit daar ook niet wordt bestookt. Hij riep hen op om geen ‘speelbal in de handen van het imperialisme’ te worden.
Wanneer het besluit precies in werking zou moeten treden en wat de reikwijdte ervan is, is niet duidelijk. De vraag is ook hoeveel absolute controle het interim-bestuur kan uitoefenen op de militaire besluitvorming. Die is gedurende deze oorlog sterk gedecentraliseerd.
In verschillende Golfstaten, met wie Iran maritieme grenzen deelt, is ook vandaag weer melding gemaakt van luchtaanvallen. Ook na Pezeshkians toespraak moest het luchtafweersysteem van de Verenigde Arabische Emiraten nog in actie komen. In Bahrein ging het luchtalarm af.
De afgelopen week poogde Iran al zijn buurlanden ervan te verzekeren dat het niet uit is op het beschadigen van de onderlinge verhoudingen. Buitenlandminister Abbas Araghchi zei dat Iran zich enkel richt op Amerikaanse doelen zoals militaire bases, ‘die helaas op het grondgebied van buurlanden liggen’.
De vergeldingsaanvallen van Iran op vrijwel alle Arabische staten in de regio hebben die landen in een lastig parket gebracht. Hoewel de Golfstaten meerdere militaire bases van de VS huisvesten, zetten zij zelf doorgaans in op bemiddeling met de machthebbers in Teheran. Iran lijkt er echter op uit te zijn het hele Midden-Oosten de prijs van een langdurige oorlog te laten voelen. De ministers van Buitenlandse Zaken van de Arabische Liga houden zondag spoedoverleg over de luchtaanvallen op lidstaten aan de Perzische Golf.
Thom Canters
Lees hier ook: De uitzinnige reactie van het Iraanse regime trekt steeds meer landen het conflict in, tegen Iran
Emirates heeft gezegd vluchten van en naar Dubai weer te hervatten, nadat het eerder vanochtend meldde die voor onbepaalde tijd op te schorten.
Iran voert nog altijd aanvallen uit op doelen in andere landen in het Midden-Oosten, als reactie op de Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Zaterdagochtend werden explosies gehoord in Dubai. Op sociale media gaan berichten rond van een droneaanval op de internationale luchthaven in de stad in de Verenigde Arabische Emiraten.
In een verklaring sprak het Dubai Media Office eerder vandaag nog berichten tegen over een aanval op de luchthaven. Wel zou er elders in Dubai een ‘klein incident’ hebben plaatsgevonden als gevolg van neerkomende brokstukken. De online vluchttracker Flightradar24 gaf echter aan dat meerdere vluchten met bestemming Dubai wachtend boven de luchthaven cirkelden.
Vrijdag kondigde Emirates aan vanaf zaterdag weer dagelijks van thuisbasis Dubai naar tientallen bestemmingen te vliegen, waaronder Schiphol. Eerder deze week vloog Emirates van Dubai naar onder meer Schiphol, omdat het luchtruim toen beperkt open was.
KLM stelde het hervatten van zijn vluchten naar Dubai, Riyad en Dammam vrijdag opnieuw uit. De luchtvaartmaatschappij vliegt tot en met dinsdag niet naar de bestemmingen in het Midden-Oosten vanwege de oorlog in Iran. ‘We volgen de ontwikkelingen op de voet’, aldus de maatschappij vrijdagavond in een verklaring.
Redactie
Bij de recente golf van luchtaanvallen op Teheran zegt het Israëlische leger onder meer de Imam Hossein Universiteit te hebben getroffen. Die universiteit is gelieerd aan de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Volgens het Israëlische leger gebruikte de IRGC het universiteitscomplex tijdens de twaalfdaagse oorlog van afgelopen zomer en leidde het er officieren op. Onduidelijk is hoe groot de schade is als gevolg van de aanval en of er slachtoffers zijn gevallen.
Hoewel het Israëlische leger daar zelf niets over heeft verklaard, is volgens Iraanse media ook de luchthaven Mehrabad van Teheran het doelwit geworden van bombardementen. Op beelden van het Franse persbureau AFP is te zien hoe een dikke rookpluim en vlammen opstijgen boven het vliegveld. Afgaand op die beelden die op sociale media rondgaan meldt de BBC dat onder meer een vliegtuig in brand staat.
Het Iraanse persbureau Merh meldt vanochtend dat er opnieuw explosies te horen zijn in delen van Teheran. Het Israëlische leger kondigde eerder al ‘grootschalige’ aanvallen op de hoofdstad.
Het Israëlische leger zegt bij de recente golf van luchtaanvallen op Teheran tachtig gevechtsvliegtuigen te hebben ingezet. Eerder deze week zei het leger al dat het vrijwel volledig de controle heeft over het Iraanse luchtruim.
Thom Canters
Een TUI-vliegtuig met gestrande reizigers uit het Midden-Oosten is in de nacht van vrijdag op zaterdag aangekomen op Schiphol. Het toestel landde iets na 01.30 uur op Schiphol. Aan boord waren 56 Nederlandse reizigers uit Israël en de Westelijke Jordaanoever, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Door de oorlog in Iran wordt er momenteel amper gevlogen naar het Midden-Oosten, waar vermoedelijk duizenden Nederlanders vastzitten. Het kabinet kondigde woensdag aan te gaan repatriëren. Later zaterdag wordt een tweede repatriëringsvlucht verwacht op Schiphol.
Redactie
Correspondenten van het Franse persagentschap AFP hebben zaterdagochtend vroeg explosies gehoord in Jeruzalem, Dubai en de Bahreinse hoofdstad Manama.
Eerder op zaterdagochtend en in de nacht had Israël al nieuwe beschietingen vanuit Iran gemeld. Het luchtalarm was echter slechts kortstondig van kracht.
In Dubai werden twee explosies gemeld, in Manama één. In de Bahreinse hoofdstad was ook een waarschuwingssirene te horen en werden burgers opgeroepen naar 'de dichtstbijzijnde veilige plek te gaan', aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken van Bahrein op X.
ANP/Belga
Grote Amerikaanse defensiebedrijven hebben ingestemd met het verhogen van de productie van bepaalde wapens, schrijft president Donald Trump op Truth Social.
'We hebben net een zeer goed overleg gehad met de grootste Amerikaanse defensiebedrijven, waarin we de productie en productieschema's hebben besproken', schrijft Trump. 'Ze hebben ermee ingestemd om de productie van de 'Exquisite Class'-wapens te verviervoudigen, zodat we zo snel mogelijk de hoogste hoeveelheden kunnen bereiken.'
Het is onduidelijk naar welke wapens Trump verwijst en hoe en wanneer de productieverhoging zal worden uitgevoerd.
ANP
De Iraanse gezant bij de Verenigde Naties heeft de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump over de opvolging van de gedode hoogste leider ayatollah Ali Khamenei veroordeeld. Trump gaf aan dat hij betrokken zou moeten zijn bij de keuze van de nieuwe leider.
De gezant, Amir Saeid Iravani, verklaarde dat de vermeende uitspraken van Trump 'een duidelijke schending vormen van de principes van niet-inmenging in de interne aangelegenheden van staten, zoals vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties'.
'Iran is een soevereine en onafhankelijke staat. Het accepteert niet en zal nooit toestaan dat een buitenlandse macht zich bemoeit met zijn interne zaken', vertelde Iravani tegen verslaggevers in New York.
'De keuze van het Iraanse leiderschap zal strikt volgens onze grondwettelijke procedures plaatsvinden en uitsluitend door de wil van het Iraanse volk, zonder enige buitenlandse inmenging', voegde hij eraan toe.
In een interview met het nieuwsplatform Axios had Trump gezegd dat hij 'betrokken moet zijn bij de benoeming' van de volgende leider van Iran. De president wees daarbij de zoon van Khamenei af als geschikte kandidaat.
ANP
Het Libanese Nationale Nieuwsagentschap en bronnen van het Qatarese nieuwsagentschap Al Jazeera melden dat Israëlische commando's in de nacht van vrijdag op zaterdag hebben geprobeerd een landingsoperatie uit te voeren in de Libanese Bekaa-vallei.
Volgens de bronnen waren de commando's onderweg richting de Libanese stad Nabi Chit, waar ze verwikkeld raakten in gevechten met Hezbollah.
Israël voerde ook luchtaanvallen uit op het gebied. Het Libanese Ministerie van Volksgezondheid meldde dat daarbij drie doden en zestien gewonden vielen in het dorp Nabi Chit.
Het is nog niet duidelijk wat het doel van de Israëlische operatie was. Lokale Libanese media, waaronder IM Lebanon News, melden dat de IDF probeerde een omsingelde speciale eenheid te redden.
ANP
De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn ambtgenoot in Teheran, Masoud Pezeshkian, tijdens een telefoongesprek verzekerd van de solidariteit van Rusland.
Poetin zou hebben gepleit voor een snel einde aan de vijandelijkheden in het Midden-Oosten en informeerde Pezeshkian over zijn telefoongesprekken met de Arabische leiders van de Golfregio. Pezeshkian bedankte hem op zijn beurt voor de Russische solidariteit, aldus het Kremlin.
Rusland en Iran zijn vorig jaar een 'strategisch partnerschap' aangegaan, dat onder meer militaire samenwerking en samenwerking op het gebied van wapenontwikkeling omvat. Het akkoord verplicht echter niet tot interventie als een van de landen wordt aangevallen.
Officieel grijpt Rusland niet in bij het conflict. Volgens mediaberichten heeft Moskou wel inlichtingen over militaire doelen aan Teheran verstrekt. Daarnaast is Rusland een wapenleverancier voor Iran.
De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, zei vrijdag dat de Verenigde Staten zich 'geen zorgen maken' over de berichten dat Rusland inlichtingen verstrekt aan Iran.
In een interview met CBS zei hij: 'We houden alles in de gaten. Onze commandanten zijn overal van op de hoogte. We hebben de beste inlichtingen ter wereld. We weten wie met wie praat.'
ANP
'Vannacht zal ons zwaarste bombardement plaatsvinden.' Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent vrijdagavond (lokale tijd) gezegd in een gesprek met tv-zender Fox Business.
De bedoeling is om de Iraanse raketlanceerplatformen en de fabrieken waar de raketten worden gefabriceerd 'grote schade' toe te brengen.
De Amerikaanse president Donald Trump had eerder deze week gezegd dat de aanvallen op Iran nog heftiger zouden worden. 'We zijn nog niet eens gestart met zwaar aan te vallen', zei hij maandag tegen de nieuwszender CNN. 'De grote golf komt er binnenkort aan.'
Belga
Het Israëlische leger (IDF) heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw 'grootschalige' aanvallen uitgevoerd op doelen in Teheran. Het IDF zegt dat de aanvallen met name gericht zijn op overheidsdoelen in de Iraanse hoofdstad, zo zegt het in een verklaring.
Volgens het aan de Iraanse Revolutionaire Garde gelieerde persbureau Tasnim is ook de luchthaven Mehrabad van Teheran doelwit van 'zware luchtaanvallen'. Op sociale media zijn beelden te zien van hevige branden en rookwolken bij de luchthaven.
Twitter bericht wordt geladen...
De Iraanse staatstelevisie meldde een explosie in het westen van de stad.
Eerder meldde het Israëlische leger dat het een nieuwe ronde van Iraans raketvuur richting Israël had gedetecteerd. Na de Iraanse lanceringen was er een reeks explosies te horen in het commerciële centrum van Tel Aviv.
De Israëlische hulpdiensten, de Magen David Adom, zeiden dat er geen meldingen van slachtoffers waren.
Redactie
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) heeft het minister van Defensie gevraagd om te helpen Nederlanders terug te halen die in het Midden-Oosten zijn gestrand. Dat zei hij vanavond in talkshow Café Kockelmann. Defensie bevestigt tegen de NOS dat het zich voorbereidt om een bijdrage te leveren aan de repatriëringsoperatie.
Volgens Berendsen zitten ‘duizenden Nederlanders’ nog vast in het Midden-Oosten. ‘De uitdaging is vaak niet om een vlucht te vinden, maar de busreis om daar te komen’, zegt de minister. Enkele luchtvaartmaatschappijen vliegen inmiddels weer van en naar verschillende bestemmingen in het Midden-Oosten. Berendsen zegt Defensie te hebben gevraagd om bij te springen op plekken waar ‘wij op dit moment geen chartervluchten kunnen inzetten, en waar geen commerciële vluchten plaatsvinden’.
De minister zei niet om welke locaties het precies gaat, en hoe Defensie aan hun repatriëring gaat bijdragen. Mogelijk zullen daarbij ook militaire vliegtuigen worden ingezet.
Redactie
De Verenigde Staten verwachten de doelstellingen van hun oorlog tegen Iran binnen ‘vier tot zes weken’ te bereiken. Dat zegt Karoline Leavitt, de woordvoerder van het Witte Huis. De afgelopen dagen heeft ook president Donald Trump gezegd dat de oorlog nog weken kan duren: zondag noemde hij een termijn van ‘vier tot vijf weken’, maar Trump benadrukte dat de oorlog ook ‘nog veel langer’ zou kunnen duren.
Bijna een week na het begin van de oorlog is het niet geheel duidelijk welke doelstellingen de regering-Trump precies heeft gesteld. Vandaag zei de Amerikaanse president dat hij alleen wil praten met Iran als het land zich ‘onvoorwaardelijk overgeeft’. Na vragen van journalisten heeft woordvoerder Leavitt Trumps uitspraken zojuist verduidelijkt. Leavitt zegt dat de regering-Trump de oorlog pas zal beëindigen als het Iraanse regime ‘geen bedreiging meer vormt voor de VS’.
De regering-Trump noemt regimewisseling echter niet consequent als een van de doelen van de operatie in Iran. Zaterdagochtend, vlak na de eerste Amerikaanse bombardementen, zinspeelde Trump op de omverwerping van het Iraanse regime: hij riep de Iraanse bevolking op om in opstand te komen tegen de autoriteiten en de macht te grijpen. Later deze week noemde Trump echter ook de mogelijkheid om een vertegenwoordiger van het huidige regime in het zadel te helpen, vergelijkbaar met de benoeming van de Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez als opvolger van de door de VS ontvoerde president Nicolás Maduro.
Daan de Vries
De KLM vliegt ook de komende dagen niet naar Dubai, Riyad en Dammam. De luchtvaartmaatschappij mijdt deze bestemmingen in de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië in ieder geval tot en met dinsdag 10 maart, meldt de KLM op de website.
Andere maatschappijen zijn hun vliegverkeer van en naar Dubai langzaam aan het hervatten. Het luchtruim boven de stad werd gisteren gedeeltelijk heropend. Vanaf morgen vliegt Emirates dagelijks van Schiphol naar Dubai. Afgelopen nacht vloog er ook al een Emiratesvlucht van Dubai naar Schiphol. Aan boord waren onder anderen reizigers die in de Emiraten waren gestrand na het uitbreken van de oorlog in Iran.
Daan de Vries
Israël voert bombardementen uit in het westen van Iran, om de weg vrij te maken voor een offensief door Iraans-Koerdische milities. Zij zouden overwegen om de grens met Iran over te steken, om delen van het grensgebied in te nemen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van drie Koerdische en Israëlische ingewijden. Volgens die bronnen is Israël al ongeveer een jaar in gesprek met Iraanse Koerden.
Het is niet duidelijk wanneer het geplande offensief zou moeten beginnen en met welke organisaties Israël precies in gesprek is. Het gaat om groeperingen die actief zijn in het noorden van Irak, langs de grens met Iran. In de Koerdische autonome regio in Irak huisvest al sinds de jaren zeventig enkele Iraans-Koerdische milities. De afgelopen dagen heeft Iran verschillende luchtaanvallen uitgevoerd op Koerdische doelen in Noord-Irak. Vandaag bestookten de Iraniërs nog enkele gebouwen in Erbil, de grootste stad van Iraaks Koerdistan.
De Amerikaanse president Trump zei gisteren nog dat hij ‘helemaal voor’ een Koerdisch offensief tegen de Iraanse autoriteiten zou zijn. Eerder deze week meldde onder meer The New York Times dat de Verenigde Staten overwegen om wapens te leveren aan Iraans-Koerdische groeperingen. De regering-Trump heeft die berichten niet bevestigd.
Daan de Vries
Republikeinse leden van het Amerikaanse Congres maken zich zorgen over de hoge kosten van de oorlog tegen Iran, in aanloop naar begrotingsonderhandelingen in het Huis van Afgevaardigden. Sommige Republikeinen schatten de dagelijkse kosten momenteel op zo’n 2 miljard dollar (ruim 1,7 miljard euro), meldt nieuwssite Politico. Zij verwachten dat de regering-Trump het Congres binnenkort zal vragen om tientallen miljarden extra budget vrij te maken.
De Republikeinse politici voorspellen een stevig debat, ook binnen hun eigen fractie. De partij van president Donald Trump kent een vleugel die pleit voor zuinig begrotingsbeleid, en die daarom fel gekant is tegen dure oorlogen in het Midden-Oosten. Geld dat naar het ministerie van Defensie gaat, moet in hun ogen gedekt worden door bezuinigingen op andere ministeries. Slechts een paar dissidenten kunnen voldoende zijn om de kleine Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden teniet te doen.
De precieze kosten van de oorlog zijn niet bekend. Zowel bij de aanvallen op Iran als bij het afweren van de Iraanse tegenaanvallen zetten de VS dure, geavanceerde wapens in. Ook zijn de Amerikanen drie gevechtsvliegtuigen verloren, die maandag per ongeluk uit de lucht werden geschoten door bondgenoot Koeweit.
Daan de Vries
De Verenigde Staten zijn niet bereid om te onderhandelen met Iran, tenzij het Iraanse regime zich ‘onvoorwaardelijk overgeeft’. Dat schrijft de Amerikaanse president Trump in een bericht op sociale media. Na een Iraanse capitulatie moet volgens Trump een ‘acceptabele’ leider worden aangesteld om Iran te besturen. Wie in zijn ogen de opvolger moet zijn van de door Israël gedode ayatollah Khamenei, is onduidelijk.
In een interview met persbureau Reuters zei Trump gisteren al dat de Verenigde Staten betrokken willen zijn bij de opvolgingskwestie. Trump noemde het ‘onwaarschijnlijk’ dat Khamenei’s zoon Mojtaba Khamenei, die als een van de voornaamste kandidaten geldt, de volgende leider wordt van Iran.
In zijn bericht suggereert Trump dat de Amerikanen van plan zijn langdurig betrokken te blijven bij een eventuele machtsovername in Iran. Hij schrijft dat hij de Iraanse economie wil herstellen met behulp van zijn ‘bondgenoten en partners’. Eerder vandaag sprak Trump ook al van een volledige ontmanteling van het Iraanse politieke systeem. ‘We willen er alles opruimen’, zei hij tegen NBC News.
Daan de Vries
Met luchtaanvallen heeft Iran vandaag verschillende gebouwen van de Iraans-Koerdische oppositie (PDKI) in Irak bestookt. Die gebouwen bevinden zich in de Noord-Iraakse stad Erbil. Dat meldt een hoge functionaris van PDKI, die eveneens in Irak verblijft, aan persbureau AFP.
Er is nog weinig bekend over welke gebouwen precies aangevallen zijn en welke schade daarbij is aangericht. Het zou om zes Iraanse drones gaan, aldus de anonieme functionaris. Erbil kan gezien worden als de hoofdstad van Iraaks Koerdistan.
De CIA probeert volgens verschillende Amerikaanse media Koerden te bewapenen voor een grondoffensief. De Amerikanen hebben contact met vijf Koerdische groeperingen. De bedoeling is een volksopstand te doen ontbranden in de Koerdische provincies van Iran, die dan zou kunnen overslaan naar andere delen van het land.
Dylan van Bekkum
Rusland zou Iran helpen om Amerikaanse troepen te lokaliseren voor aanvallen. Dat weet The Washington Post te melden op gezag van anonieme bronnen bij niet nader genoemde inlichtingendiensten. De betrokkenheid van Rusland zou groot zijn, meldt een bron aan de krant.
De verhoudingen tussen Rusland en de VS zijn flink veranderd sinds het begin van de tweede termijn van Trump als president. De Republikein heeft veel respect voor ambtgenoot Poetin en het Kremlin wil graag bij de VS in het krijt staan, met oog op vredesonderhandelingen met Oekraïne.
De VS vallen na Venezuela nu voor de tweede keer in korte tijd echter een bondgenoot van Rusland aan. Tot dusver leek Rusland daar alleen in woord op te reageren, maar volgens WSP zijn de Russen wel degelijk betrokken.
Bronnen van de krant maken uit Iraanse tegenaanvallen op commandocentra, radars en minder beveiligde doelen op dat het land weet waar het toe moet slaan. Dit terwijl juist gebouwen en belangrijke figuren van Iraanse inlichtingendiensten zijn aangevallen door de VS en Israël. China, een andere bondgenoot van Iran, zou geen informatie leveren.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Alweer ziet Poetin hoe de VS een bondgenoot uitschakelen, maar scherpe reactie blijft uit
De VS zijn zeer waarschijnlijk verantwoordelijk voor de luchtaanval op een meisjesschool in de zuidelijke Iraanse stad Minab waarbij volgens Teheran 175 doden zijn gevallen. Dit blijkt uit een onderzoek van The New York Times naar het bombardement. De krant bekeek onder andere satellietfoto’s van de school na het bombardement zaterdag op de eerste dag van de oorlog.
Uit de beelden blijkt dat een vlakbij gelegen marinebasis tegelijkertijd werd getroffen door precisieaanvallen. Omdat Israël heeft ontkend actief te zijn geweest in het gebied, werd de school volgens de krant naar alle waarschijnlijkheid geraakt tijdens luchtaanvallen die de VS uitvoerden. Doelwit waren militaire bases van de Revolutionaire Garde langs de Perzische Golf.
Volgens het onderzoek van de krant ondersteunen geverifieerde foto’s en video’s de theorie dat de school tegelijk met de marinebasis werd getroffen Op een video is onder andere te zien dat grote rookpluimen opstijgen rond de basis en de school. Minstens zes gebouwen van de Revolutionaire Garde, die de basis opereerde, werden volgens de beelden samen met de school getroffen.
Na de aanval werd online geopperd dat de school werd geraakt door een verdwaalde Iraanse raket. Volgens de krant zou één raket echter niet zulke precieze en gerichte schade aan meerdere gebouwen op de marinebasis hebben kunnen veroorzaken. De VS zeggen dat wordt onderzocht of de school inderdaad werd getroffen bij een Amerikaanse luchtaanval. Volgens Wes Bryant, een oud-militair van de Amerikaanse luchtmacht, is de meest waarschijnlijke verklaring dat de VS de locatie bombardeerden zonder te weten dat er veel burgers aanwezig waren.`
De Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten, Volker Türk, heeft direct opgeroepen tot een snel en volledig transparant onderzoek naar de Amerikaanse rol bij de bomaanslag. Buitenlandminister Rubio heeft gesteld dat het Pentagon een onderzoek uitvoert.
Stieven Ramdharie
De VS staan India weer toe om Russische olie te kopen die vanwege de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz vast is komen te liggen op olietankers in de belangrijke zeestraat. De VS troffen India begin dit jaar met importheffingen omdat het land nog altijd groot afnemer was van olie uit Rusland, maar die worden tijdelijk opgeschort. Dat heeft de Amerikaanse minister Scott Bessent van Financiën bekendgemaakt.
De oorlog in het Midden-Oosten heeft zijn weerslag op de wereldwijde olieprijs. Iran heeft een blokkade opgeworpen bij de Straat van Hormuz, de cruciale zee-engte tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Daardoor zijn miljoenen olievaten vast komen te zitten, met prijsstijgingen tot gevolg.
De blokkade dreigt India hard te treffen. Bijna de helft van de volledige Indiase import van ruwe olie en gas loopt via de zeestraat. Bovendien kampt het land ook al met de gevolgen van de Amerikaanse heffing van 50 procent op goederen uit India. Die was bedoeld om India zo ver te krijgen om geen olie meer van Rusland te kopen.
Volgens de Amerikaanse minister Bessent zal de Russische economie niet enorm geholpen zijn met een tijdelijke verlichting van de Amerikaanse sancties aan India. De VS geven alleen toestemming aan India om Russische vaten te kopen die momenteel vastzitten in het Midden-Oosten, naar schatting zo’n 145 miljoen. Met het wegvallen van de Amerikaanse sancties kunnen deze worden omgeleid naar India. India voert dagelijks zo’n 2,5 miljoen vaten ruwe olie in via de Straat van Hormuz, ongeveer de helft van de volledige Indiase olie-import.
Jasper Daams
Hezbollah dreigt met vergelding na de grootschalige Israëlische bombardementen op Libanon, met name in de hoofdstad Beiroet. De pro-Iraanse regering heeft Israëliërs opgeroepen om het grensgebied met Libanon te verlaten. De Israëlische aanvallen ‘zullen niet onbestraft blijven’, schrijft Hezbollah in een bericht op Telegram.
De afgelopen nacht heeft Israël zware luchtaanvallen uitgevoerd in het zuiden van Beiroet, dat grotendeels in handen is van Hezbollah. Het Israëlische leger zei 26 aanvalsgolven te hebben uitgevoerd op commandocentra en wapenopslagplaatsen van Hezbollah.
Sinds het begin van de oorlog tussen de VS, Israël en Iran voert het Israëlische leger ook weer op grote schaal aanvallen uit op Libanon. Volgens de Libanese autoriteiten zijn daarbij afgelopen week zeker 123 doden gevallen.
Jasper Daams
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant