Als je overlijdt, sterft je digitale leven niet met je mee. Senioren- en uitvaartorganisaties doen nog eens een oproep om je digitale erfenis goed te regelen. Vooral omdat je nabestaanden met een groot probleem zitten zonder jouw codes en wachtwoorden.
Mensen van in de tachtig hebben vaak een kleine online wereld, zegt rouwexpert Albertine Okkinga. Maar ook als je jonger bent, kun je ineens overlijden.
"Dat is geen leuke, positieve gedachte. Dood en rouw zijn nog taboe, we gaan het liever uit de weg", zegt Okkinga. "Maar zorg dat je digitale erfenis op orde is, zadel je nabestaanden er niet mee op. Maak het bespreekbaar."
Nu ons leven zich steeds meer online afspeelt, groeit de urgentie om na te denken over ons digitale nalatenschap. Dat bestaat uit alle digitale gegevens die iemand achterlaat na overlijden. Online accounts, emailadressen, socialemediaprofielen. Je foto's, video's en documenten die op een computer, telefoon of in de cloud staan.
Misschien heb je cryptovaluta of PayPal-accounts, waar je nabestaanden niet van afweten of waar ze niet bij kunnen. En mogelijk heb je digitale diensten, bijvoorbeeld Netflix of Spotify. Je gebruikersnamen, blogs, websites en domeinnamen blijven zichtbaar als jij er niet meer bent.
Omdat ons leven zich steeds meer online afspeelt, wordt het steeds belangrijker te bepalen wie er toegang tot krijgt. Verschillende organisaties vragen daar al langer aandacht voor, zoals ouderenbonden, de uitvaart- en rouwsector en juridische organisaties. Zo zag uitvaartorganisatie DELA dat 78 procent van ruim tweeduizend ondervraagden niets heeft vastgelegd voor online accounts, digitale documenten of inloggegevens.
Zadel je nabestaanden er niet mee op, want op die telefoon gebeurt alles, zegt Sander van der Meer van Digital Life Legacy. Van der Meer is ethisch kraker van telefoons en heeft een achtergrond in digitaal forensisch onderzoek.
"Mensen brengen de telefoons van hun overleden dierbaren bij ons, omdat ze anders niks geregeld krijgen. Abonnementen moeten worden opgezegd, cryptowallets geleegd, foto's uit de cloud gehaald, ze willen die socialemedia-accounts opzeggen."
Zonder toegang tot accounts zoals Gmail of cloudopslag kunnen nabestaanden moeilijk achterhalen welke diensten nog lopen of welke digitale bezittingen iemand had. Kraken mag alleen als iemand echt overleden is, zegt Van der Meer. Nabestaanden moeten dat dus bewijzen.
Online platforms zijn "totaal niet behulpzaam", zegt Van der Meer. "Ze willen niet dat accounts van overleden gebruikers snel worden verwijderd. Want hun adverteerders rekenen op een bepaald aantal actieve gebruikers, niet op een paar duizend dode profielen."
Er bestaat nog geen wetgeving voor digitale nalatenschap, legt Van der Meer uit. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vervalt als iemand overlijdt. Als jij niks vastlegt of duidelijk nalaat, is het onduidelijk van wie die data zijn.
"Het traditionele erfrecht is ingericht op spullen en minder op digitale data", zegt de ethisch kraker. "In sommige landen zijn wel rechtszaken gevoerd over digitale erfenissen, maar duidelijke regels ontbreken nog."
Het mooiste is als iemand dit bij leven goed regelt, zegt Van der Meer. "Dus deel de wachtwoorden en inlogs van alle accounts, abonnementen en lidmaatschappen. Je foto's en persoonlijke teksten circuleren soms jarenlang op internet. Dat is soms pijnlijk voor nabestaanden, maar je loopt ook risico op identiteitsfraude."
Vaak moet je inloggen met tweestapsverificatie, waarvoor iemands telefoon nodig is. Zorg dus dat je het telefoonabonnement van je dierbare niet meteen opzegt. "Koop desnoods een prepaidkaartje als het te duur is, maar laat het zeker een jaar doorlopen."
Zo kun je ook appjes veiligstellen, iemands stem nog horen op de voicemail en de telefoon opnemen. "Soms leidt dat inderdaad tot nare verrassingen", zegt Van der Meer. "Dat was het vijftig jaar geleden ook, als er een dagboek of pikante foto opdook."
Dat geregel rondom bankzaken en digitale accounts is een irritant klusje, zegt rouwexpert Okkinga. "Het praktische gedeelte krijgt daardoor steeds voorrang, terwijl rouw juist geleefd zou moeten worden. En niet op een administratieve manier. Je wil liever een fotoboek erbij pakken en zo herinneringen ophalen, en niet avonden achter de computer puzzelen hoe je een LinkedIn-pagina verwijdert. Het is tijdrovend en ongepast in tijden van rouw."
Onze digitale aanwezigheid maakt rouwen anders dan vroeger. Als vrienden en kennissen op je digitale wall schrijven dat ze geschrokken zijn en dat ze je zullen missen, dan kan dat een verrijking zijn, zegt Okkinga. "Het is goed als nabestaanden zelf kunnen besluiten wanneer ze iemands Facebook- of LinkedIn-pagina afsluiten, zodat je niet na tien jaar nog berichtjes ziet van een vage oud-collega."
Source: Nu.nl Tech