Israëlische bombardementen en evacuatiebevelen hebben al 1 op de 8 Libanezen op de vlucht gedreven. In Beiroet leven inmiddels honderdduizenden ontheemden op straat, op het strand of in hun auto’s, en het worden er met de dag meer.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Nauwkeurige schattingen zijn moeilijk te maken. De Libanese minister van Sociale Zaken, Haneen Sayed, maakt zaterdag bekend dat inmiddels 454.000 mensen bij de overheid als vluchteling zijn geregistreerd, veel meer dan er passen in de 514 opvangcentra die zijn ingericht in scholen en openbare gebouwen. Adéa Guillot van humanitaire organisatie Care France zegt op tv-zender France 24 dat het aantal ontheemden kan zijn opgelopen tot meer dan 700.000.
Een combinatie van Israëlische dwang en angst heeft al die mensen uit hun huizen gedreven. Het geluid van aanhoudende bombardementen heeft de spanning onder de bevolking opgevoerd, en sinds woensdag hoeven de Israëlische militairen maar een sms’je te sturen om de mensen in beweging te krijgen.
Al Jazeera citeert Steve Cutts, directeur van de in Engeland gevestigde hulporganisatie Medical Aid for Palestinians (MAP), die een grote gelijkenis ziet met wat Israël in Gaza heeft gedaan: ‘Wat we in Libanon zien is de onmiskenbare uitbreiding van het militaire draaiboek dat Israël in Gaza heeft gebruikt.’
De gedwongen evacuaties begonnen woensdag, toen bewoners van meer dan honderd dorpen in het zuiden van Libanon en in de Bekaa-vallei van Israël het bevel kregen te vertrekken. Dat bevel leidde meteen tot een exodus van tienduizenden mensen, die vastliepen in files waarin nauwelijks meer beweging in was te krijgen.
Donderdag werd eenzelfde evacuatiebevel gestuurd naar bewoners van het zuidelijke deel van Beiroet, Dahieh, waar overwegend sjiitische moslims wonen en waar Hezbollah de dienst uitmaakt. Deze pro-Iraanse militie is ook deze keer het doelwit van de aanvallen. Het bestookt Israël met raketten uit wraak voor de dood van ayatollah Ali Khamenei, de hoogste leider van Iran en van de sjiieten, die op 28 februari omkwam in de eerste Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen op Iran.
Volgens internationale hulpverleners kregen de verdreven Libanezen niet eens de tijd om hun meest waardevolle spullen te verzamelen. Volgens Care-woordvoerder Guillot ontvingen de mensen alleen maar een sms’je, waarin ze geen enkele keuze werd gegeven. De strekking van het bericht was volgens haar simpelweg: ‘Vertrek nu, of sterf’. De meeste mensen vertrokken meteen, vaak nog in hun pyjama’s, soms zelfs zonder schoenen, aldus Guillot.
Beelden uit Beiroet tonen hele families die op trottoirs, in parken, op het strand, kortom overal waar een plekje vrij is, zijn neergestreken. Het merendeel van de vluchtelingen is aangewezen op hulp die soms vanuit rondrijdende busjes wordt aangeboden. Ze hebben geen geld voor voedsel, water, luiers en andere benodigdheden: 80 Procent van de bevolking van Libanon leeft in armoede. Alleen de gelukkigen kunnen slapen bij familie of bij vrienden, welgestelden nemen hun toevlucht tot hotels.
Ook daar zijn Libanezen echter niet veilig voor Israëlische bombardementen. Woensdag werd het Comfort Hotel in Beiroet, in de als veilig bekend staande wijk Hazmieh getroffen, en in de nacht van zaterdag op zondag werd toeristenwijk Raouche opgeschrikt door een luchtaanval.
Raouche gold in de vorige oorlog – die in november 2024 eindigde met een vaak geschonden staakt-het-vuren – nog als een van de veiligste plaatsen van Beiroet. Dat is het nu niet meer. Een Israëlische drone ontplofte in een kamer in het Ramada Plaza hotel, en doodde daar vier mensen. Het leger stelde dat de vier Libanese commandanten waren van de Iraanse Quds-strijdmacht, zonder verder details te geven.
Het ontruimde gebied in het zuiden van Libanon, tussen Israël en de rivier Litani, wordt geleidelijk door Israël bezet. Militairen nemen strategische heuveltoppen in en de BBC meldde vrijdag een enorme troepenopbouw van tanks en bulldozers te hebben gezien, die zelfs zou wijzen op een ophanden zijnde grootscheepse invasie. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, beloofde de komende dagen ‘veel verrassingen’.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant