Zelfs in Ramstein hebben ze het nu met de Amerikanen gehad. De Duitse krant Die Zeit kwam op het idee om een verslaggever te sturen naar dit stadje van achtduizend inwoners, vlakbij Kaiserslautern, waar de Amerikaanse luchtmacht al sinds begin jaren vijftig zijn grootste basis heeft in Europa. Bondskanselier Friedrich Merz mag deze week president Donald Trump een groot plezier hebben gedaan door hem toestemming te geven Ramstein te gebruiken als tussenstop en bevoorradingsplek voor zijn roekeloze en ondoordachte aanvallen op Iran. Maar in het plaatsje zelf, waar de straten namen hebben als Kansas Street en Lincoln Boulevard en waar meer dan tienduizend Duitse schoonmakers, ict-experts en beveiligers direct hun baan danken aan het Amerikaanse leger, is het schijnbaar afgelopen met de haast kritiekloze aanbidding die velen er altijd voor de Amerikanen hebben gehad.
Soldaten in het café verdedigen ineens Trump. Duitsers spreken niet meer met hun Amerikaanse buren over de politiek. Een clown die zich bij het carnaval hardop afvroeg of Trump zijn Duitse wortels was vergeten, kreeg warm applaus. Hier mag het grootste Amerikaanse hospitaal buiten Amerika in aanbouw zijn – de zoveelste bonus voor ondernemers in de regio, die jaarlijks twee miljard verdienen aan de Amerikanen – maar Trumps claim op Groenland, zijn handelsoorlog die ook Duitsland raakt en zijn beledigingen aan het adres van Europese leiders hebben zelfs in Ramstein veel kapotgemaakt. De Duitse burgemeester, voor wie de Amerikanen „als familie” waren (let op de verleden tijd!), denkt nu na over wat zijn stadje moet als Amerika een ander NAVO-land aanvalt. „Das wäre völlig banane.”
En dit werd nog opgetekend voordat Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met hun illegale, onbesuisde aanvallen op Iran begonnen die intussen de hele regio ontwrichten, en voordat Iran tot Trumps „biggest surprise” wild om zich heen begon te schieten. Merz werd in Europa ongeveer gekielhaald omdat hij de oorlog deze week in de Oval Office weigerde te veroordelen. De grote held van de Europeanen – ja, die willen plotseling Europese helden – is de Spaanse premier Pedro Sánchez, die weigerde zijn bases open te stellen voor de Amerikaanse luchtmacht en publiekelijk uitlegde dat de aanvallen op Iran een flagrante schending zijn van het internationaal recht. Daarop dreigde Trump met een totale handelsboycot tegen Spanje.
De enige manier waarop Merz zich vervolgens enigszins kon rehabiliteren in Europa, was door naar de media te laten lekken dat hij achter de schermen Spanje had verdedigd tegenover Trump. Daarna ging ook Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, die zich eerder razend impopulair had gemaakt met een verklaring die riekte naar steun voor de Amerikaans-Israëlische bombardementen, ook pal voor Spanje liggen.
Goed zo. Met elke bom op Iran vindt Europa meer zijn stem – aarzelend, maar het gebeurt. Met elke kostbare flater van Trump krijgt de Europese strategische autonomie meer vorm. Dat is niet zomaar een kreet of stijlfiguur: als Europese landen de handen ineenslaan, kan Europa te midden van zoveel chaos en willekeur overeind blijven.
Dus dat deden ze afgelopen week. President Emmanuel Macron, die de rest van Europa als enige nucleaire dekking kan geven als de Amerikanen het laten afweten (het Britse nucleaire arsenaal kan alleen met Amerikaanse toestemming worden gebruikt), deed een behoorlijk genereus bod in die richting. Toen de Britse legerbasis op Cyprus bij wijze van vergelding werd bestookt met drones uit Iran, stuurden Frankrijk, Spanje, Italië en Nederland meteen marineschepen. En in Europese hoofdsteden slaakte men een zucht van verlichting toen Trump met hangende pootjes bij Oekraïne kwam bedelen om anti-dronewapens, waar hij van tevoren kennelijk niet over had nagedacht. Oekraïne heeft een enorme productie van die dingen en kan na vier jaar oorlog eindelijk hardball spelen met Trump, en Patriots en andere dingen eisen die het eerder niet kreeg. Ook goed nieuws voor Europa.
De Iran-oorlog brengt een hoop onheil voort, maar als de Europeanen de kop erbij houden kunnen dingen in hun voordeel werken. Dingen waar ze dezer dagen zelfs in het eens zo pro-Amerikaanse Ramstein trots op zijn.
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU