Barbara van Bergen (47) won als rolstoelbasketbalster twee keer brons op de Paralympische Spelen. Dit weekend komt ze in Italië in actie op de zitski. Haar beste onderdeel, de afdaling, gaat ‘voor je gevoel loodrecht naar beneden. Zó tof’.
schrijft voor de Volkskrant vooral over hockey, zwemmen en paardensport.
Met snelheden van meer dan 100 kilometer per uur raast zitskiër Barbara van Bergen zaterdag tijdens de afdaling op haar mono-ski (één ski onder de kuip) van de olympische piste in Cortina d’Ampezzo. Echte angst kent de Rotterdamse paralympiër niet, hoewel ze in haar carrière vaker dan haar lief was in de veiligheidsnetten naast de piste is beland. ‘Natuurlijk is het spannend als je boven aan de start staat en ziet hoe steil het parcours is, maar het geeft mij vooral een enorme bak aan adrenaline.’
De 47-jarige Van Bergen begint dit weekend aan haar vijfde Paralympische Spelen. Tijdens haar eerste drie deelnames was ze als rolstoelbasketballer actief op de Zomerspelen, waar ze tweemaal brons won met het Nederlands team, nu maakt ze zich op voor haar tweede Spelen in de sneeuw. Haar missie is helder. ‘Ik wil de eerste Nederlandse paralympiër worden die op zowel de Zomer- als de Winterspelen een medaille heeft gewonnen’, zegt Van Bergen enkele dagen voorafgaand aan de openingsceremonie.
De geboren Rotterdamse staat bekend als een sporter met een ongekend doorzettingsvermogen. Van Bergen was in haar jeugd een fervent meerkamper die zich later specialiseerde in het polsstokhoogspringen en op nationaal niveau actief was. Op 28-jarige leeftijd kwam daar abrupt een einde aan toen ze een motorongeluk kreeg. Ze reed tijdens een file amper 30 kilometer per uur toen een automobilist opeens van rijbaan wisselde en haar raakte. Van Bergen kwam zeer ongelukkig ten val en liep een dwarslaesie op. ‘Mijn grootste angst was dat ik nooit meer zou kunnen sporten. Voor mijn ongeluk was ik vrijwel dagelijks op de atletiekbaan te vinden.’
Tijdens haar revalidatie kwam Van Bergen in aanraking met rolstoelbasketbal en was ze meteen verkocht. ‘Dankzij het vele sporten heb ik me redelijk snel over mijn ongeluk heen kunnen zetten. Je leert incasseren, doorzetten, aanpakken. Die mentaliteit heeft mij heel erg geholpen.’ Een terugkeer in de atletieksport zag Van Bergen niet zitten. ‘Ik wilde niet opeens rollend over de baan gaan, dat vond ik te confronterend.’
Een geluksmoment voor Van Bergen was dat ze een jaar na haar ongeluk met haar vrienden mee kon op de jaarlijkse wintersport. ‘Ik dacht: no way dat jullie zonder mij gaan skiën. Ik had gelezen over een zitski en dat jaar, in 2007, ben ik voor het eerst als zitskiër van de berg gegaan. Ik vond het geweldig, maar ik wist toen nog niet dat het een paralympische sport was. Voor mij was het een leuke vakantiesport.’
Ondertussen maakte Van Bergen steeds meer indruk als rolstoelbasketballer. Ze haalde het Nederlandse team en debuteerde in 2008 op de Paralympische Spelen van Beijing. Anderhalf jaar later zag ze tijdens de Winterspelen van 2010 op tv hoe de gouden Amerikaanse rolstoelbasketballer Alana Nichols in het alpineskiën de paralympische titel veroverde. ‘Ik wist niet wat ik zag, zo tof, dat wilde ik ook gaan proberen. Ik ben al mijn hele leven verknocht aan de bergen, misschien komt dat door m’n naam.’
Toch duurde het nog enkele jaren voor het zover was. ‘Met basketbal ging het heel goed, we veroverden in Londen en Rio brons, en ik wilde wel precies weten wat ik kon verwachten bij het paralympisch skiteam.’
Twee weken nadat ze was teruggekeerd van de Paralympische Spelen in Rio de Janeiro toog Van Bergen naar de sneeuw. ‘Mijn idee was om me helemaal te richten op plaatsing voor de Winterspelen van 2018 in Pyeongchang. Daarna wilde ik het skiën en basketbal combineren. Maar nadat ik die Spelen net had gemist, besloot ik volledig voor het skiën te gaan.’ Vier jaar geleden debuteerde de zitskiër op de Winterspelen van Beijing, met als beste resultaten de vierde plaats op de super-G en de vijfde op de reuzenslalom.
In Cortina d’Ampezzo staat Van Bergen aan de start van vier disciplines. Zaterdag bijt ze het spits af op haar beste onderdeel, de afdaling. Verder komt ze in actie op de super-G, de reuzenslalom en de combinatie (super-G en slalom). De para-wereldkampioen van 2023 op de afdaling kijkt uit naar de ouverture op de eerste officiële dag van de Paralympische Spelen.
‘Onze afdaling vindt op dezelfde piste plaats waar de olympische vrouwen hun super-G-wedstrijd hadden, toen Federica Brignone won. Afgelopen dagen hebben we daar getraind en het begin is zó tof. Je start tussen hoge rotswanden en vervolgens gaat het voor je gevoel loodrecht naar beneden.’
Tot haar spijt kan Van Bergen op de paralympische piste niet beschikken over de nieuwe aerodynamische zitski die TeamNL voor enkele Nederlandse zitskiërs heeft ontworpen. Dankzij de komst van een druppelvormige kap aan de achterkant van de zitski wordt de luchtweerstand verlaagd waardoor een aanzienlijke tijdwinst kan worden geboekt, zo blijkt uit tests. Een aerodynamische specialist van TeamNL heeft de kap ontwikkeld in samenspraak met de paralympische zitskiërs Jeroen Kampschreur en Niels de Langen, die al langere tijd vrijwel zeker waren van deelname aan de Paralympische Spelen.
Van Bergen noemt het jammer dat ze niet betrokken is geweest bij het onderzoek naar de snellere zitski. ‘Natuurlijk had ik dat ook wel gewild’, zegt de zitskiër, die pas op 12 februari was verzekerd van een plek in de paralympische equipe. Bovendien sloeg ze drie jaar geleden een andere weg in, buiten de skibond om. ‘Ik was toe aan nieuwe prikkels en heb mijn eigen team samengesteld, mede dankzij een hoop mooie sponsoren uit Rotterdam. Het geeft me veel vrijheid en tijdens trainingen en races in Europa sluit ik aan bij het Australische team.’
De paralympisch alpineskiër, die deze zomer 48 jaar wordt, wil nog niets weten van een afscheid van de topsport. Van Bergen: ‘Ik prijs mezelf gelukkig met een gezond en fit lichaam. Ik wil volgend jaar sowieso nog meedoen aan de WK.’
Van Bergen behoort bij lange na niet tot de oudste paralympische sporters in Milaan en Cortina d’Ampezzo. Bij het rolstoelcurling zijn er diverse zestigers present en in het alpineskiën is de Australiër Michael Milton een mooi voorbeeld; hij wordt deze maand 53 jaar. Milton (als para-wielrenner ook op de Zomerspelen actief) was er in 1988 al bij op de Paralympische Spelen. In Italië maakt hij na twintig jaar zijn comeback op de Winterspelen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant