Het drukste vliegveld ter wereld, Dubai International Airport, viel afgelopen week stil vanwege Iraanse luchtaanvallen. Hetzelfde geldt voor andere vliegvelden in de regio, met eveneens een cruciale spilfunctie. Wat merken reizigers en consumenten daarvan?
In het mondiale luchtvaartverkeer vervult Dubai International Airport een cruciale rol. Voor de oorlog in Iran uitbrak was Dubai de drukste luchthaven ter wereld, met 4,9 miljoen reizigers in de maand februari. Het vliegveld verbindt via ruim honderd internationale luchtvaartmaatschappijen 291 bestemmingen met elkaar.
Nu verschillende landen in het Midden-Oosten hun luchtruim gesloten hebben, regent het hier en op andere vliegvelden in de regio annuleringen. Op de zeven grootste luchthavens in de Golfstaten arriveren en vertrekken normaal gesproken meer dan drieduizend vluchten per dag, blijkt uit cijfers van Flightradar24. Zondag en maandag zakte dat aantal tot onder de honderd. Ook de rest van de week gingen verreweg de meeste vluchten niet door.
Ook voor Nederlandse reizigers heeft dat gevolgen. Van de drie grootste vliegmaatschappijen uit de Golf – Emirates, Etihad Airways en Qatar Airways – vertrekken dagelijks zes passagiersvluchten vanaf Schiphol, zegt onafhankelijk luchtvaarteconoom Rogier Lieshout.
Veel reizigers gebruiken deze luchtvaartmaatschappijen om via het Midden-Oosten naar Azië, Afrika en Australië te vliegen. ‘Dan zit je al snel op tweeduizend reizigers per dag’, zegt Lieshout. ‘Een deel gaat niet meer, een deel zoekt een alternatief. Maatschappijen als KLM kunnen er niet makkelijk een vluchtje bijplussen.’
Als de verstoringen aanhouden, zullen andere luchtvaartmaatschappijen waarschijnlijk wel bijspringen. Zo merkte het Duitse Lufthansa vrijdag bij de presentatie van zijn jaarcijfers op dat het overweegt extra langeafstandsvluchten in te zetten nu de vraag hiernaar enorm is toegenomen. Emirates wil vanaf dit weekend weer op Schiphol vliegen, nu het luchtruim rond Dubai deels heropend is.
De verstoringen van het vliegverkeer drijven momenteel de prijzen van vliegtickets op. Hoezeer verschilt sterk. Volgens binnen- en buitenlandse media zijn vluchten tussen Europa en Azië soms wel twee keer zo duur als gebruikelijk, of nog duurder.
Ook voor het mondiale vrachtverkeer zijn de luchtruimsluitingen een klap. De totale wereldwijde vrachtcapaciteit per vliegtuig lag afgelopen woensdag 13 procent lager dan normaal, blijkt uit cijfers van Rotate, een Nederlandse luchtvaartconsultant. Hoewel deze capaciteit niet altijd volledig benut wordt, geeft het een goede indicatie.
De onrust in het Midden-Oosten, blijkt uit de cijfers, heeft de mondiale handelsstromen – in ieder geval voor even – flink verlegd. Van en naar het Midden-Oosten viel de beschikbare vrachtcapaciteit met ruim 50 procent terug. Op andere handelslijnen, bijvoorbeeld tussen Azië en Europa, werden juist meer vrachtvliegtuigen ingezet.
Het leidt tot stijgende transportkosten. Vervoer per vliegtuig van Zuidoost-Azië naar Europa is 6 procent duurder geworden, van het Midden-Oosten naar Europa is 8 procent duurder, volgens Freightos Air Index. Dit treft onder meer medicijnen die per vliegtuig naar Europa komen, veelal vanuit India.
Lieshout verwacht dat er wel alternatieve routes worden gevonden voor werkelijk belangrijke spullen, zoals medicijnen. De impact op laagwaardigere producten, zoals de webwinkelpakketjes die in grote getalen vanuit China met het vliegtuig naar Europa komen, is mogelijk groter, denkt hij. Chinese webwinkels Temu en Shein hebben hun verwachte leveringstijd naar het Midden-Oosten al met enkele dagen verhoogd, meldt persbureau Bloomberg.
De stijgende transportprijzen kunnen, vooral als de oorlog lang voortduurt, leiden tot hogere prijzen in de winkel. Zeker omdat ook het vrachtverkeer op zee is verstoord als gevolg van de gesloten Straat van Hormuz.
Wel is de vrees dat hogere energieprijzen de inflatie opdrijven nog groter. Vrijdag waarschuwde de Qatarese minister van Energie, Saad al-Kaabi, in de Financial Times, dat de olieprijs ruim kan verdubbelen tot 150 dollar (130 euro) per vat als de oorlog doorgaat. Volgens hem zal dat ‘de wereldeconomieën onderuithalen’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant