Dit weekend komt schaatser Francesca Lollobrigida, die in Milaan goud won op de 3.000 en de 5.000 meter, uit op het WK Allround in Thialf. De Volkskrant zocht haar op waar het allemaal begon: de skeelerbaan waar haar ouders lesgeven in Rome. ‘Dit is ons thuis.’
schrijft voor de de Volkskrant vanuit Italië en zocht de familie Lollobrigida op in Ladispoli
De olympisch kampioen op de 3.000 en 5.000 meter langebaanschaatsen woont in een dorpje aan de Middellandse Zee. Wie wil begrijpen hoe dat mogelijk is, moet vanuit Rome een half uur landinwaarts en een stukje naar het zuiden rijden. Om precies te zijn naar de buitenwijk EUR, beroemd om de fascistische architectuur vol rechte lijnen, op 9 kilometer afstand van het Colosseum.
In dit onooglijk hoekje van de Italiaanse hoofdstad is geen toerist te bekennen, maar voor de schaatsliefhebber valt er iets bijzonders te zien. Over het beton zoeft een treintje van drie Lollobrigida’s: tweevoudig olympisch kampioen Francesca, zus Giulia en hun moeder Sondra. Op skeelers, want 400-meterijsbanen bestaan er in Midden- en Zuid-Italië niet.
Op de skeelerbaan tussen de vertakte snelwegen in legde Francesca Lollobrigida (35) de basis voor haar succes. Vader Maurizio, zelf skeeleraar op hoog niveau, troonde ooit zijn nog heel jonge dochters mee naar de baan. Nog altijd geven hij en Sondra er driemaal per week skeelertraining, nu aan andere kinderen en hun ouders. Dit is hun thuis, zegt de gymleraar, terwijl zijn jongste dochter Giulia zich ontfermt over een groepje slalommende kinderen.
Ook Francesca helpt trouw bij de trainingen. Tenminste, als ze thuis in Ladispoli is, het kustplaatsje waar ze met haar man en 2-jarige zoontje woont. Na het succes in Milaan heeft ze een mediatour door de vele tv-studio’s van het land achter de rug. Twee dagen later zal ze alweer naar Nederland vertrekken, voor het WK Allround in Thialf.
Tussendoor was Lollobrigida een van de speciale gasten op het muziekfestival in San Remo. Dat geldt als grote eer in Italië, waar het vijf dagen durende nationale songfestival zeer goed wordt bekeken.
Maar op een maandagavond op de skeelerbaan in EUR is die glamour ver weg. Alleen de gifgroen gelakte nagels en het witte jack van het Italiaanse olympische team verraden haar faam. Verder is ze hier gewoon Franci, die braaf gehoor geeft aan de aansporingen van haar ouders om haar telefoon (die nog altijd roodgloeiend staat) weg te stoppen.
Op de skeelerbaan is de beroemde schaatsster vooral de dochter van Maurizio en Sondra. Op de Olympische Spelen was haar meest besproken rol een andere: moeder van Tommaso. Na haar winst op de 3.000 meter gaf ze tv-interviews met haar licht opstandige peuterzoon op de arm.
De nadruk op het feit dat ze moeder is, was een bewuste keuze, zegt Lollobrigida naast de baan. ‘Ik wil de weg vrijmaken voor andere schaatssters.’ Kijk naar Jorrit Bergsma, zegt de Italiaanse. Hij won in Milaan goud en brons op zijn 40ste. ‘Je kunt in deze sport lang mee. Dus vrouwen kunnen tussendoor best een jaar vrij nemen om moeder te worden.’
Natuurlijk is een comeback zoals de hare na een zwangerschap niet vanzelfsprekend, erkent ook Lollobrigida. Daarin waren haar eigen ouders onmisbaar, benadrukt de schaatser meermaals. Een paar dagen na haar bevalling stond ze alweer op de skeelerbaan, terwijl haar moeder op Tommaso paste in Ladispoli. Ze nam hem die eerste zomer vaak mee naar het strand, waar Lollobrigida zich na de training ook naartoe haastte om borstvoeding te geven.
Dat deed ze achttien maanden, ook toen ze weer in het strakke schaatsregime van trainingskampen en wedstrijden begon mee te draaien. De Italiaanse schaatsbond gaf haar carte blanche om dat mogelijk te maken, vertelt ze dankbaar. ‘Ze betaalden de reizen en het hotel voor mijn moeder.’
Toch is de schaatswereld nog lang niet overal ingericht op ouderschap. Zo werd ze bij wedstrijden soms aangesproken op de aanwezigheid van haar zoon in de warming-upruimte. ‘Maar ik moet hem toch ergens laten. Hij kan ook niet de hele dag op een hotelkamer zitten.’ Het hoeft allemaal niet zo ingewikkeld, meent Lollobrigida. Met hier en daar een kleine speelhoek zou de schaatswereld al een stuk oudervriendelijker zijn.
Achter het tonen van haar moederschap zit dus een missie. Feministische critici mogen de vele aandacht voor het feit dat ze moeder is afbreuk vinden doen aan de aandacht voor haar sportprestaties, maar Lollobrigida zelf stoort zich er niet aan. Ze heeft geen enkel probleem met het label van atleta mamma, zegt de schaatser. ‘Dat ben ik nou eenmaal. Als ik ’s ochtends wakker word, ben ik in de eerste plaats moeder, daarna pas sporter.’
Bovendien is het juist haar doel om te laten zien dat de twee rollen verenigbaar zijn. ‘Ik ben er trots op dat ik allebei ben en wil laten zien dat het kan.’ Dat lijkt gelukt. Na de Spelen kreeg ze talloze berichten van moeders en vaders, vertelt Lollobrigida, die zich geïnspireerd voelden door haar voorbeeld in het combineren van het ouderschap met een veeleisende carrière.
Want veeleisend is het, mede omdat er in de buurt van haar woonplaats geen schaatsbaan is. Het betekent dat ze 250 dagen per jaar van huis moet doorbrengen en dat is lastiger nu Tommaso bijna 3 is dan toen hij een baby was. ‘Nu hij loopt, is het moeilijker om op een hotelkamer te leven. En het is ook goed voor hem als hij naar de kinderopvang gaat.’
Ook is er de wens voor een tweede kind. Het zou dus zomaar kunnen dat Lollobrigida dit weekend in Thialf voor het laatst in actie komt, al heeft ze naar eigen zeggen nog geen besluit genomen over haar toekomst op het ijs.
In één scenario zou de schaatser, die in 2012 marathons begon te rijden in Nederland, in elk geval nog graag de schaatsen onderbinden in Friesland: als het ooit van een Elfstedentocht komt. Haar ogen beginnen in de zachte Romeinse lentelucht te stralen als ze het over de undici città heeft.
Haar band met Nederland is via de sport diep. Ze zette er haar eerste serieuze stappen op het ijs, bracht er menig winter door en sloot er vriendschappen voor het leven. Ze leerde er als skeeleraar schaatsen op ijs en had wat goed te maken op de Nederlanders die ‘op schaatsen geboren worden’.
De Nederlandse ijsbanen kent de familie dan ook als geen ander. Thialf natuurlijk, maar ook Hoorn en Dronten, hun minst favoriete bestemming omdat het er zo koud is (‘een koelkast’). Enkele jaren lang had de familie zelfs een eigen koopflat in Heerenveen, vertelt Maurizio, die een neef is van de beroemde actrice Gina Lollobrigida.
Ook de rest van de familie is niet bang voor de schijnwerpers. De schaatswereld kan wel wat meer kleur en fantasie gebruiken, vindt Maurizio. ‘Dat brengt Francesca, altijd met een glimlach en een eigen verhaal.’ Ze heeft een goede band met Jutta Leerdam, vertelt haar vader, en raadde de acht jaar jongere Nederlandse schaatser aan om zich van de vele meningen niets aan te trekken.
In Italië is er doorgaans amper aandacht voor de sport. Of de Olympische Spelen in eigen land daar permanent iets aan zullen veranderen, betwijfelt de familie Lollobrigida. Maar wat zestien wereldtitels op de skeelerbaan, 24 gewonnen marathons op het ijs, zilver (3.000 meter) en brons (massastart) in Beijing 2022 nauwelijks voor elkaar kregen, lukte met twee gouden medailles in Milaan wel: de naam Lollobrigida prijkt op de voorpagina’s.
Op de skeelerbaan spreekt de schaatser tussen het gesprek met de Volkskrant door de trainende kinderen streng toe. ‘Zet je helm eens goed op. En áltijd kijken voordat je de baan oversteekt, net als je op straat doet.’ Behalve schaatser, skeeleraar, dochter en moeder is Francesca Lollobrigida duidelijk ook erfelijk belast met het gen van docent.
Haar eigen zoontje begint inmiddels voorzichtig belangstelling te tonen voor wieltjes, vertelt ze, al vindt zijn moeder hem nog iets te klein. ‘Hij wil meteen heel snel.’ Maar als zij zelf schaatsen in de hand neemt, protesteert Tommaso soms juist luid, zegt Lollobrigida. ‘Hij associeert ze met het feit dat ik wegga.’
Na het seizoen is het tijd voor een lange vakantie met haar gezin. Maar eerst wacht dit weekend nog een vol Thialf, een podium waar de Italiaanse schaatsers in eigen land alleen maar van kunnen dromen. Ze gaat er ontspannen naartoe. Het hoogtepunt van haar seizoen ligt uiteraard achter haar, de aanloop is volgepland met optredens en plechtigheden. En dit WK na de Olympische Spelen is toch vooral een feestje voor de Nederlanders, glimlacht Lollobrigida. Maar ook dat wil ze zeker niet missen.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant