Diplomatieke spanningen De betrekkingen tussen Kyiv en Boedapest bereiken een nieuw dieptepunt nadat Zelensky erop zinspeelde het leger op Orbán af te sturen, om „in hun taal met hem te spreken”. Electoraal lijkt de ruzie Orbán niet slecht uit te komen.
Zelensky, hier op een bijeenkomst in Kyiv, is boos op Hongarije omdat het 90 miljard euro aan EU-steun voor Oekraïne blokkeert.
De spanningen tussen Oekraïne en buurland Hongarije lopen op. Omdat Hongarije een EU-lening van 90 miljard euro blokkeert voor Oekraïne, bedreigde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky donderdag zijn Hongaarse ambtgenoot. Kort daarop werden Oekraïense geldtransportwagens met opgeteld 64,5 miljoen euro in cash aan boord in Boedapest in beslag genomen door de Hongaarse autoriteiten.
„We hopen dat een bepaalde persoon in de Europese Unie de 90 miljard euro niet langer zal blokkeren en dat de Oekraïense soldaten wapens zullen krijgen”, zei Zelensky donderdag tegen journalisten in Kyiv. „Anders geven we het adres van deze persoon door aan onze strijdkrachten, aan onze mannen. Laat hen hem bellen en met hem spreken in hun eigen taal”, doelde de Oekraïense president op de Hongaarse premier Viktor Orbán.
Hongarije houdt het Europese steunpakket tegen, evenals nieuwe EU-sancties tegen Rusland, omdat het Oekraïne verdenkt van het blokkeren van de olietoevoer via de Droezjba-pijpleiding. Die transporteert Russische olie via Oekraïne naar Europa. In de Europese Unie importeren alleen Hongarije en Slowakije nog Russische olie. Volgens Kyiv is de olietoevoer op 27 januari stilgevallen na een Russische aanval op de pijpleiding en zal die snel worden hersteld. Maar Hongarije beschuldigt Oekraïne ervan de hervatting van de olietoevoer opzettelijk te vertragen om politieke redenen. Orbán dreigde eerder op donderdag de olieblokkade „met dwang te doorbreken”.
Met nog vijf weken te gaan tot de Hongaarse parlementsverkiezingen op 12 april zal Orbán Zelensky’s bedreiging uitpakken als een cadeau voor zijn campagne. Orbáns campagne is gericht op het gevaar dat uit zou gaan van Oekraïne: al weken waarschuwt hij zijn landgenoten voor een mogelijke uitbreiding van de oorlog naar Hongaars grondgebied. Met dit verhaal probeert Orbán de campagne af te leiden van de onderwerpen die zijn uitdager Peter Magyar van de partij Tisza aankaart: corruptie onder het bewind van Orbáns partij Fidesz, de achteruitgang in de zorg, infrastructuur en het onderwijs.
Maar door de uitspraken van Zelensky moest ook Magyar zich donderdag uitspreken over de Oekraïne-kwestie. Magyar, die in de peilingen een riante voorsprong heeft, mijdt dat thema liever omdat het Orbán in de kaart speelt. Toch riep hij Zelensky op zijn woorden terug te nemen en zei hij dat „geen enkele Hongaar zich bedreigd mag voelen door een buitenlandse staatsleider”.
Vrijdagochtend had Zelensky nog geen excuses gemaakt. De diplomatieke ruzie tussen Oekraïne en Hongarije verergerde juist, toen Kyiv het buurland ervan beschuldigde twee geldtransportwagen van Oekraïense banken in Boedapest in beslag te hebben genomen. De voertuigen van Oschadbank zouden 40 miljoen dollar, 35 miljoen euro en 9 kilo goud aan boord hebben, melden Oekraïense media. Het zou gaan om een regulier transport uit Oostenrijk richting Oekraïne, in opdracht van de Oostenrijkse Raiffeisen Bank.
„Volgens GPS-locatiegegevens bevinden de illegaal in beslag genomen Oschadbank-auto’s zich in het centrum van Boedapest, in de buurt van Hongaarse politiebureaus”, schrijft minister van Buitenlandse Zaken Andri Sabiha. Een bron van de onafhankelijke nieuwssite Pravda specificeert dat de voertuigen op het terrein van het Hongaarse antiterrorismecentrum staan.
De verblijfplaats van het begeleidende personeel van de transportwagens, zeven Oekraïense medewerkers van het incassoteam, was vrijdagochtend ongewis. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken spreekt van „gijzeling” en „diefstal”. De bank zelf schrijft: „De lading was geregistreerd conform de internationale transportregels en geldende Europese douaneprocedures” en „Oschadbank eist de onmiddellijke vrijlating van haar medewerkers en bezittingen”.
Orbán heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging van Kyiv over de geldtransportwagens. Wel deelde hij vrijdag opnieuw zijn verkiezingscadeau, de video met het dreigement van Zelensky. Hij schreef daarbij: „Wij zullen de belangen van onze natie verdedigen. Reken daarop.”
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU