Op Voorburg stopten woensdag alle langsrijdende treinen voor een grootschalige controle op zwartrijden. Ook intercity’s, terwijl het een sprinterstation is. Deze 100-procentcontroles gaan vaker voorkomen, laat de NS weten. Zwartrijders veroorzaken namelijk vaak overlast.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Intercity’s stoppen nooit in Voorburg, maar woensdag vanaf 16.30 uur tot 22.00 uur hielden ze wel halt bij de voorstad van Den Haag. Uitstappen was niet de bedoeling. Tientallen conducteurs controleerden alle reizigers op hun vervoersbewijs. Op de perrons stonden politieagenten en boa’s om te ondersteunen.
Er werden 59 boetes uitgedeeld voor zwartrijden, op zo’n 4.400 reizigers. Dat is relatief weinig, stelt de NS; forensen in de spits hebben doorgaans een vervoersbewijs. Verder heeft de politie iemand aangehouden die nog 22 dagen hechtenis open had staan. Veertien mensen konden geen geldig identiteitsbewijs tonen.
Treinen stonden tot zo’n vier minuten stil, extra reistijd die al in de dienstregeling was opgenomen. Als een trein al vertraging had, kon die Voorburg wel voorbijrijden.
De 100-procentcontrole is het nieuwste middel van de NS in de strijd tegen zwartrijders. Het aantal boetes nam de afgelopen jaren toe, van minder dan 300 duizend in 2023 naar bijna 400 duizend vorig jaar. Dit komt voornamelijk doordat de NS meer controleert.
Die boetes zijn bovendien ook nog eens duurder: de spoorwegmaatschappij verhoogde die in oktober van 50 naar 70 euro, boven op de niet-betaalde ritprijs.
Bovendien gebruikt de NS sinds oktober kunstmatige intelligentie om te voorspellen waar het veel zwartrijders kan onderscheppen. Een AI-model wordt gevoed met data, zoals reizigersaantallen en het aantal boetes.
Een NS-woordvoerder laat desgevraagd weten dat er op verschillende plekken nulmetingen worden gedaan om te voorkomen dat de NS met het model in een ‘kokervisie terechtkomt’. Het model speelde woensdagavond overigens geen rol; de NS koos Voorburg om praktische redenen.
Vrijdag voerde de NS ook al een controleactie uit in treinen en op perrons op Almere Centrum, waarbij 82 zwartrijders werden beboet. Woensdag was echter de eerste keer dat de NS een dergelijke ‘stop and go’-controle uitvoerde. Het spoorwegbedrijf is van plan dit vaker te gaan doen.
‘Het blijft ingewikkeld om precies in te schatten hoeveel mensen zwartrijden’, zei NS-directeur Koolmees donderdag bij de presentatie van de jaarcijfers. ‘Maar we hebben twee aanleidingen om actie te ondernemen.’ De NS verwacht komend jaar meer reizigers, en daarmee ook meer zwartrijders. ‘Daarnaast zien we dat er vaker agressie en geweld ontstaat bij controles van kaartjes.’
Dat geweld richt zich volgens de NS vooral tegen personeel, bijvoorbeeld wanneer zwartrijders door conducteurs worden aangesproken. ‘Daarom voeren we nu acties uit om de norm te herstellen’, zei Koolmees. ‘Om te laten zien dat mensen die zonder kaartje reizen daar ook de rekening voor betalen.’
Reizigersorganisatie Rover vindt dat de NS met hogere boetes en meer controle erg de nadruk legt op strenge maatregelen. ‘De reiziger waardeert dat, maar uit ons onderzoek blijkt dat er voor een veilig gevoel ook andere dingen nodig zijn’, zegt directeur Freek Bos.
Reizigers voelen zich ook veiliger op prettige en groene stations, waar winkels nog open zijn, stelt hij. ‘Nu gaat de Kiosk eerder dicht omdat er ’s avonds minder reizigers zijn, waardoor reizigers zich minder veilig voelen en wegblijven, waardoor de Kiosk eerder dichtgaat, et cetera.’
Met medewerking van Irene de Zwaan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant