nieuwsbriefNRC Voorkennis
NRC Voorkennis De aanval zonder juridische basis van de Amerikanen en Israëli’s op Iran en de om-zich-heen-slaan-reactie van Iran daarop doet de wereldeconomie schudden. En zal zeer waarschijnlijk impact op onze persoonlijke financiën hebben.
Tankers nabij de Straat van Hormuz.
Sinds de aanval op Iran dit weekend door de Verenigde Staten en Israël is het bij de buitenlandredactie en de eerstelijns verslaggeverij van NRC een drukte van jewelste. Er wordt sinds zaterdagochtend een goedgelezen blog bijgehouden en correspondenten en bureau-, beeld- en eindredacteuren werken zich een slag in de rondte om alle feiten te checken en te duiden.
Ook voor ons als economieredactie is de Iran-aanval elke ochtend hét onderwerp van onze vergadering. Dat voelt soms een beetje cru: er worden huizen, scholen en schepen gebombardeerd waar dodelijke slachtoffers bij vallen, en wij hebben het meteen over wat de consequenties zijn van de oorlog op de economie en op „onze portemonnee”.
Dit is een ingekorte versie van de NRC Voorkennis-nieuwsbrief. Twee keer per week schrijft de economieredactie van NRC daarin over economische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Voorkennis
Dat gevoel benoemen we ook in de vergaderingen, maar het weerhoudt ons er niet van om te gaan uitzoeken en schrijven. Waar de meeste Nederlanders immers niet fysiek zullen worden geraakt door de aanval, is de kans wél heel groot dat consumenten en bedrijven het financieel gaan merken. Daar moeten wij verslag van doen, ook al lijkt dat ongevoelig. Die financiële impact kan immers ook invloed hebben op de uitkomst van de oorlog – de Amerikaanse president Donald Trump heeft zich al meermaals gevoelig getoond voor druk van beurzen en stijgende prijzen.
Dat de Amerikaanse aanval en de ‘chaos in de regio’-reactie van Iran economische gevolgen zullen hebben, ook in Nederland en Europa, komt door de belangrijke rollen die het Midden-Oosten speelt in de wereldeconomie:
Op de financiële markten was de reactie op de Iran-aanval dan ook te voorspellen: de olieprijs schoot omhoog. De gasprijs ook, en die kreeg nog meer een knauw toen Qatar – dat ook getroffen werd door Iraans geschut – aankondigde voorlopig te stoppen met de productie van lng. Dat vloeibare gas is voor veel westerse landen een belangrijke brandstof geworden sinds zij geen gas uit Rusland meer kopen.
Daarnaast werd het vervoer van goederen veel duurder. Vervoerders verhoogden hun tarieven, verzekeraars hun premies voor schepen. Routes worden daarnaast verlegd: schepen moeten om Kaap de Goede Hoop varen. Dat duurt tot twee weken langer en kost extra brandstof.
Op de aandelenbeurzen profiteerden alleen defensie- en oliebedrijven van de aanval – vrijwel alle andere bedrijven zagen hun koersen inzakken. Uiteraard leverden luchtvaartmaatschappijen flink in – die worden direct geraakt – maar ook bijvoorbeeld bedrijven in sectoren die veel energie verbruiken, zoals ArcelorMittal (staal) en chemicaliën (IMCD), staan in het rood.
Het is nog een enorm vraagteken of het conflict zich wijder verspreidt en hoe lang het conflict gaat duren. Maar gezien de impact op energietarieven en kosten van exportgoederen, is de kans groot dat er financieel effect zal zijn. De economen van Rabobank publiceerden woensdagochtend de scenario’s waar zij voor de Nederlandse economie rekening mee houden:
Consumenten reageren direct: bij prijsvergelijkingssites zoekt men massaal een vast contract. Moeten we daar wel aandacht aan geven, was deze week een vraag tijdens onze vergadering – vergroot je hiermee niet onterecht eventuele stress? De prijs voor een megawattuur gas is nog niet boven de 60 euro uitgekomen – een niveau waar we begin 2025 zonder nieuwe oorlog ook op zaten. Uiteindelijk besloten we wél hierover te schrijven, maar met de kanttekening dat de energieprijzen nog niet in de buurt komen van de niveaus uit 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel. En daarop dan weer de kanttekening, dat we net als toen nog geen idee hebben waar de oorlog naartoe gaat en hoe lang die duurt.
Hebben jullie als consument of ondernemer deze week al maatregelen genomen om eventuele impact op de portemonnee of bedrijfsvoering van de Iran-aanval te verkleinen? We horen het graag op eva.smal@nrc.nl.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen