Hoewel er jaarlijks meer zeehondenpups worden geboren, krimpt de populatie zeehonden in de Waddenzee. Waarom is onbekend. Dierenartsen en wetenschappers slaan nu de handen ineen om het mysterie te kraken.
Zeehonden in de Nederlandse Waddenzee hebben de laatste jaren te kampen met opvallend hoge sterfte onder pups. Om dit te verklaren starten dierenartsen van het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) samen met de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht een onderzoek.
Historisch gezien gaat het juist goed met de zeehonden. Na een forse zeehondencrisis in de jaren zeventig, toen onderzoekers als dieptepunt maar 480 zeehonden telden in het Nederlandse Waddengebied, groeide de populatie flink. Die trend zette door tot 2013, toen 7.600 Nederlandse zeehonden werden geturfd. Sinds 2020 is de populatie weer afgenomen, tot vorig jaar 7.200 zeehonden in de Nederlandse Waddenzee.
Zeehondentellingen vinden meermaals per jaar plaats. Biologen tellen de dieren vanuit een vliegtuig dat rondjes vliegt over de zandbanken waar zeehonden slapen en uitrusten. Nederlandse wetenschappers stemmen hun tellingen af met Denemarken en Duitsland, om te voorkomen dat dieren zich verplaatsen en dubbel worden geteld.
Naar schatting bevindt 30 procent van de zeehonden zich tijdens een meting onder water. Dat aandeel wordt later bij het totaal opgeteld. Een telling is dus nooit honderd procent accuraat. Maar de trend is nu echt wel duidelijk, zegt Sander van Dijk, woordvoerder van het WEC. ‘De populatie krimpt, terwijl het aantal pups toeneemt.’
De onderzoekers zien de jonge zeehonden niet in andere landen opduiken. De dieren spoelen ook niet aan. ‘We vermoeden dus dat ze op zee overlijden, maar we weten niet waarom. Het lijkt er in ieder geval op dat de dieren voor een uitdaging staan.’ Mogelijke boosdoeners voor de zeehonden: voedseltekorten, stress van visserij en windmolens of concurrentie met andere zeehondensoorten.
Kennis uit het verleden zou kunnen helpen. Het WEC, vroeger bekend als zeehondencentrum Pieterburen, verrichtte de afgelopen twintig jaar autopsies op zo’n 2.300 overleden zeehonden.
Daar zijn mogelijk allerlei verbanden in te ontdekken, bijvoorbeeld over lichaamsgewicht, voedselschaarste en populatiegrootte, of minder voor de hand liggende verbanden die pas ontdekt kunnen worden na onderzoek. ‘We hebben een schatkist vol weefselmonsters en data, alleen is er niet de capaciteit om die te analyseren’, zegt Van Dijk. ‘Hier werken dierenartsen; we zijn geen pathologen.’
Daarom bundelt de zeehondenopvang nu krachten met de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. Komend half jaar gaan de twee organisaties aan de slag met de verzamelde gegevens. ‘Dit onderzoek is een uitgelezen kans om terug te kijken in de tijd’, aldus Lonneke IJsseldijk, bioloog aan de Universiteit Utrecht. ‘We willen graag breed kijken en zoeken naar patronen in zeehondensterfte van de afgelopen twintig jaar. Op basis daarvan besluiten we waar dieper onderzoek nodig is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant