De Koerdische Autonome Regio in Irak leek de eerste dagen een bijrol te vervullen in deze oorlog met Iran. Maar die bijrol kan veranderen in een van de hoofdrollen. Oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen bericht vanuit Erbil, de hoofdstad van de Koerdische regio.
"Ik snap het wel dat ze weer bij ons uitkomen", zegt Rawan. Hij reageert op berichten in Amerikaanse media dat de Verenigde Staten op zoek zijn naar Koerdische grondtroepen in de oorlog met Iran. "Koerden hebben de Amerikanen wel vaker geholpen."
Rawan zit met drie vrienden in de kapperszaak van een van hen in Erbil. Twee spelen oorlogsgames op hun telefoon, met het geluid aan. "Ja, geluid dat we buiten ook kunnen horen", lacht een van hen. Kort daarna is het weer zo ver: Iraanse drones vliegen het luchtruim van Erbil binnen en luchtafweerraketten zoeven razendsnel op de drones af. Explosies klinken hier al dagen met enige regelmaat. Iran heeft het onder meer gemunt op een Amerikaanse basis bij het internationale vliegveld van Erbil en op het Amerikaanse consulaat, iets verderop.
"Raketten vliegen over ons hoofd heen, maar de politiek gaat mij ook vaak boven mijn hoofd", zegt Rawan. Zijn vrienden knikken instemmend. Ze weten dat president Donald Trump een paar dagen geleden telefoongesprekken heeft gevoerd met de Iraaks-Koerdische leiders in dit gebied. Maar Rawan weet niet wat er precies van de Iraakse Koerden wordt verwacht.
"Wij hebben militair ook niet zoveel te bieden. Ja, we vochten tegen Islamitische Staat met geweren, maar dat was eigenlijk tegen een soort bende. Deze oorlog tegen Iran gaat over raketten en drones, niet over vuurgevechten. Echt een andere vijand."
Maar Amerikaanse media suggereren dat van de Iraakse Koerden vooral wordt verwacht dat ze het bewapenen van Iráánse Koerden helpen faciliteren. Die zouden dan een strijd moeten beginnen waar het Iraanse regime de handen zo vol aan heeft, dat er verderop in Iran ruimte komt voor de bevolking om in opstand te komen.
Al zou zo'n operatie dan eigenlijk wel beginnen in deze Iraaks-Koerdische regio. Dat is de meest logische aanvoerroute. Hier schuilen bovendien al jaren Iraans-Koerdische oppositiegroepen, gevlucht uit hun eigen land. Met de leider van een zo'n club heeft Trump ook pas gebeld. En nog opmerkelijker: die oppositiegroepen hebben zich een kleine week voor de oorlog samengevoegd tot een coalitie. Dat lijkt een daad met voorkennis.
Wat er bekend is over de plannen met Iraans-Koerdische groepen, lees je in het onderstaande artikel.
Wie geen voorkennis had, maar wel een voorgevoel, is Nazi Nazizi. De Iraans-Koerdische zangeres is zelfs een paar weken geleden speciaal uit het buitenland teruggekeerd naar Erbil, waar ze net buiten de stad een huis heeft.
Ze is jaren geleden vanuit Iran hiernaartoe gevlucht omdat ze in de problemen kwam met het Iraanse regime. "Ik was zelfs opgepakt, een rechter oordeelde dat ik gestenigd moest worden. Maar ik heb mij weten vrij te kopen. Mijn vader zat ook lang in de gevangenis. Maar ach, elke Koerdische familie daar heeft wel zo'n verhaal", zegt ze.
Maar wat wordt het verhaal nu? Trekt het Iraanse regime straks aan het kortste eind en zal het verdwijnen? "Ja, ik geloof dat het regime gaat vallen. Dit jaar en zelfs snel in dit jaar. Het gaat heel moeilijk worden die 90 miljoen Iraniërs allemaal bij elkaar te houden."
Ze hoopt dat de Iraanse Koerden dan voor hun inspanningen beloond worden met een soort autonomie, zoals de Koerden in Irak dat ook hebben. "Maar ik ben ook bang dat de Amerikanen ons gaan gebruiken en misschien weer in de steek laten. Als een grote macht in jouw land iets gaat doen, zit er vooral iets in voor henzelf."
En toevallig is er juist een recent voorbeeld van dat 'in de steek laten'. Want Koerden in Syrië hebben ook ooit als grondtroepen gediend voor de Amerikanen, toen die terreurgroep IS bombardeerden. Die Syrische Koerden veroverden toen een groot gebied en hadden dat jaren daarna in handen. Maar de Amerikanen deden niets toen de nieuwe Syrische regering onlangs een flink stuk van dat gebied weer terugeiste.
Het zijn kortom, understatementalert, onzekere tijden in deze regio. Ook dus voor de Koerden in Irak. Want als zij zo'n grondoperatie in Iran helpen faciliteren, zal dat nog meer woede opwekken bij het Iraanse regime. Woede die zich ongetwijfeld vertaalt in meer raket- en droneaanvallen. Overigens doet het Iraanse regime dat niet eens alleen: er zijn ook allerlei Iraakse milities met nauwe banden met Iran, die door het land zijn bewapend.
Rawan ziet die dreiging ook. "We hebben een soort klein Iran in Bagdad." Hij is dan ook blij met de Amerikaanse basis bij hem om de hoek, ondanks dat die nu doelwit is. Rawan is vooral bang voor de raketten en drones die worden neergehaald. Bij een goede vriend van hem gingen brokstukken dwars door het dak.
"Zonder de Amerikanen hier waren we allang verder in de problemen gekomen. De Amerikanen zijn een soort bodyguard voor ons." Maar wel een bodyguard die zelf ook weer hulp nodig heeft, als het scenario van Koerdische grondtroepen in Iran, bewapend door de VS, zich ook echt zo gaat afspelen.
Source: Nu.nl algemeen