Door Koerdische strijders in Iran een grondoperatie te laten beginnen tegen het regime, hopen de Verenigde Staten en Israël een brede volksopstand aan te wakkeren. Dat zeggen bronnen die op de hoogte zijn van de plannen.
Volg alles rond de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.
Een coalitie van Koerdische milities in het westen van Iran zou de afgelopen dagen met Amerikaanse functionarissen hebben gesproken over wat er nodig is voor zo'n aanval, zeggen ingewijden tegen persbureau Reuters. Koerden zijn de grootste etnische minderheid in Iran.
Iraans-Koerdische groeperingen hebben duizenden strijders in het grensgebied met de Koerdische Autonome Regio van Irak. De Amerikaanse inlichtingendienst CIA zou van plan zijn om deze groepen verder te bewapenen, meldt ook CNN. Daarvoor is samenwerking met de Koerdische leiders nodig. President Donald Trump heeft daarom zondag gesprekken gevoerd met de belangrijkste kopstukken in de Koerdische Autonome Regio van Irak, meldt nieuwssite Axios.
De eventuele levering van wapens zou via Koerdisch-Iraaks grondgebied moeten lopen. De Amerikaanse bases in Erbil, in het noorden van de Koerdische Autonome Regio, kunnen vervolgens operationele en logistieke steun verlenen aan de Koerdische groeperingen in Iran.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou een van de drijvende krachten zijn achter het plan om via Koerdische milities een brede opstand in Iran aan te wakkeren, zegt een anonieme functionaris.
De Israëlische luchtaanvallen op Iran van de afgelopen dagen zouden daarom specifiek gericht zijn geweest op doelen in het grensgebied met Irak. Dit zou Iraans-Koerdische groeperingen in staat moeten stellen om op te rukken.
Als Koerdische strijders het Iraanse leger en de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) bezig weten te houden, komt er in steden mogelijk ruimte voor Iraanse burgers om in opstand te komen, is de gedachte.
Zo'n operatie is niet zonder risico's, benadrukken de bronnen. Zo is onduidelijk of Iraans-Koerdische groeperingen voldoende middelen hebben of kunnen krijgen om in actie te komen en of ze wel gevechtsklaar zijn. Daarnaast is onduidelijk of zo'n opstand voldoende navolging zal vinden om het Iraanse regime te doen wankelen.
Ook het onderlinge vertrouwen tussen de milities en de VS zou te wensen over laten. Veel Koerden in de regio hebben slechte herinneringen aan de opstand in Irak in 1991.
Aan het einde van de Golfoorlog spoorde de Amerikaanse president George H.W. Bush de Iraakse bevolking, onder wie de Koerden, aan om in opstand te komen tegen dictator Saddam Hussein. Dat gebeurde, en aanvankelijk ook met succes. Maar Amerikaanse steun bleef uit en het Iraakse leger wist de opstanden de kop in de drukken.
Nog meer onrust in Iran als gevolg van een grondoffensief van Koerdische groeperingen zal waarschijnlijk ook slecht vallen bij de buurlanden. Turkije is traditiegetrouw fel gekant tegen de aanwezigheid van gewapende Koerdische strijders om zich heen. Zo was de bewapening van Koerdische milities in Syrië door de VS Turkije jarenlang een doorn in het oog.
De regering in Ankara zit bovendien nog midden in de afwikkeling van het conflict met de als terroristisch aangemerkte Koerdische verzetsbeweging PKK. Die groep besloot zichzelf vorig jaar op te heffen na een veertig jaar durende strijd tegen de Turkse staat.
Ook Pakistan zal een eventuele operatie van Koerdische strijders in Iran met argusogen bekijken. De regering zal vrezen dat zo'n opstand andere groeperingen op ideeën kan brengen. In de Iraanse provincie Sistan en Beloetsjistan is de anti-Pakistaanse militante groep BLF actief. Die groep streeft naar een onafhankelijke staat Beloetsjistan.
Pakistan en Iran raakten hierover in 2024 in gevecht. Daarover lees je meer in het onderstaande artikel.
Source: Nu.nl algemeen